अस्ट्रेलियामा प्रकोप न्यूनीकरण सम्मेलन- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अस्ट्रेलियामा प्रकोप न्यूनीकरण सम्मेलन

नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — एसिया प्रशान्त क्षेत्रका ४० देशका मन्त्री सम्मिलित प्रकोप जोखिम न्यूनीकरण सम्मेलन सोमबार अस्ट्रेलियामा सुरु भएको छ । ४ दिनसम्म चल्ने सम्मेलनले यस क्षेत्रमा हुन सक्ने विपद्को न्यूनीकरण, व्यवस्थापन, सहयोग विस्तार, सहकार्य लगायतका विषयमा कार्ययोजना तयार गर्ने जनाइएको छ ।

अस्ट्रेलियाली सरकार तथा संयुक्त रास्ट्रसंघको प्रकोप जोखिम न्यूनीकरण कार्यालयको संयुक्त आयोजनामा हुन लागेको सम्मेलनमा ४० देशका मन्त्रीका साथै उच्च अधिकारी, विज्ञ, निजी क्षेत्रलगायतका करिब ३ हजारले सहभागिता जनाएका छन् । भूकम्प, बाढीपहिरो, खडेरी, आँधीलगायत प्राकृतिक प्रकोपको उच्च जोखिममा रहेका तथा यस्ता समस्यालाई झेलिरहेका देशहरूलाई सहयोग पुर्‍याउने तथा जोखिम न्यूनीकरणका लागि सामूहिक रूपमा गर्न सक्ने उपायका बारेमा योजना निर्माण गर्ने उद्देश्यका साथ सम्मेलनको आयोजना गरिएको हो ।

विकास मूलका गतिविधिका क्रममा जोखिम कम गर्नका लागि ध्यान दिनुपर्ने भएकाले त्यसलाई जोड दिनुपर्ने आयोजकको भनाइ छ । प्रकोपले राज्य तथा जनतालाई मात्र नभएर सरकारका हरेक अंग, तह र क्षेत्रलाई असर गर्ने भएकाले यसको न्यूनीकरणका लागि सामूहिक योजनामा सम्मेलनले महत्त्वपूर्ण घोषणापत्र सार्वजनिक गर्नेछ । क्विन्सल्यान्डको राजधानी ब्रिसबेनमा सुरु सम्मेलनमा नेपालका तर्फबाट गृह मन्त्रालयका सचिव टेकनारायण पाण्डे नेतृत्वको टोली सहभागी छ । त्यसका साथै अन्य विभिन्न संस्थाका करिब ३ दर्जनको उपस्थिति छ । क्यानबेरास्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीले सचिवको नेतृत्वमा सहभागिता हुने बताइए पनि कार्यक्रमबारे थप केही जानकारी नभएको बताए । ‘हामीलाई सचिवजीको नेतृत्वमा सहभागिता हुने भन्ने जानकारी आएको हो, त्यसबाहेक अन्य जानकारी छैन्,’ अस्ट्रेलियास्थित राजदूत कैलाशराज पोखरेलले कान्तिपुरसँग भने ।

सम्मेलनमा नेपाली टोलीमा अस्ट्रेलियाबाट डा. भरतराज पौडेल र ज्योति केसीले सहभागिता जनाउने भएका छन् । नेपालबाट मन्त्री नै सहभागिता हुनुपर्ने भए पनि निर्वाचन नजिक आइरहेकाले मन्त्रीको सहभागिता नजनाउने निर्णय लिएको बताइएको छ । नेपाली टोलीबाट सहभागिता जनाइरहेका पौडेलले नेपाल भूकम्प, बाढी तथा खडेरीको उच्च जोखिममा रहेको देश भएको र सम्मेलनमा अन्य विभिन्न देशका मन्त्री तथा उच्च अधिकारीसँग प्रत्यक्ष भेट हुने भएकाले सहभागिता महत्त्वपूर्ण र प्रभावकारी हुने दाबी गरे । उनले नेपालले एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा मन्त्रीस्तरीय उपस्थिति जनाउने अवसर गुमाएको सुनाए । सोमबार सहभागी मन्त्रीहरूबीच एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा प्रकोप न्यूनीकरणका लागि अझ प्रभावकारी सहकार्य तथा समन्वय गर्ने विषयमा छलफल भएको जनाइएको छ । प्रकोप न्यूनीकरण, सहकार्य, फोहोर व्यवस्थापन, सामुदायिक शिक्षा, बहुक्षेत्रीय तथा क्षेत्रीय साझेदारीलगायत विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गरिनेछ ।

प्रकाशित : आश्विन ४, २०७९ ०७:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हुँ यात्री एउटा...

सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — हुँ यात्री एउटा रुमल्ली हिँड्ने अँधेरी रातमा ...

पशुपति आर्यघाटमा सोमबार संगीतकर्मीहरूले भैरवनाथ रिमालको रचनामा रहेको दीप श्रेष्ठद्वारा स्वरबद्ध यो गीत गुनगुनाइरहँदा चितामा थिए शुभबहादुर सुनाम । उनको पार्थिव शरीरलाई अन्तिम बिदाइ गर्न संगीतकर्मीहरूले उनैद्वारा संगीतबद्ध गीतका धुनमार्फत श्रद्धा अर्पण गरे । केही समयदेखि मिर्गौला रोगबाट पीडित सुनामको ७४ वर्षको उमेरमा छाउनीस्थित सैनिक अस्पतालमा सोमबार बिहान निधन भएको हो ।

सुनामले नेपाली सेनामा सहायक रथी र संगीतमा महारथीका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेका थिए । नेपाली संगीत जगतमा संगीतकार, वाद्यवादक, एरेन्जर, रचनाकारका रूपमा धेरैको मन छुने सिर्जनाहरू उनले गरेका छन् । जीवनको साढे पाँच दशकभन्दा लामो समयमा उनले अनगिन्ती नेपाली सुगम संगीतमा स्याक्सोफोनको धुन भरे । विशेषगरी स्याक्सोफोनमा आफूलाई अब्बल स्थानमा राखेका सुनामले तारादेवी, नारायण गोपाल, प्रेमध्वज प्रधान, मदन सिंह, सुक्मित गुरुङदेखि अहिलेका नयाँ पुस्तासम्म पनि संगीतमा सहकार्य गरेका छन् । स्याक्सोफोन र सुनाम एक अर्काका लागि पर्यायवाची नै थिए । उनले नारायण गोपालको ‘तिमीले भनेका सारा देव छोएर,’ तारा देवीको ‘फूलै फूलको मौसम तिमीलाई,’ मदन–सुक्मितको ‘रेलीमाई रेलीमाई’ लगायत गीतमा संगीत भरेका छन् । प्रसिद्ध गजल गायक गुलाम अलीले गाएका नेपाली गीतहरुका संगीत संरचनामा उनले काम गरेका छन् ।

पेसागत रूपमा नेपाली सेनाका अ.प्र.सहायक रथीका रूपमा रहेका सुनामले नेपाली संगीतलाई सँगसँगै डोर्‍याए । सेनाबाट अवकाशपछि उनले संगीतलाई भने निरन्तरता दिए । नेपालमा मात्र नभएर नेपाली सेना र संगीतको प्रतिनिधित्व गर्दै उनले विभिन्न मुलुकमा नेपाली धुन र लयलाई चिनाएका छन् । सुनामको परिवार नै संगीतमा आबद्ध थिए । हजुरबुबा, बुबाबाट नै स्याक्सोफोन सिकेका सुनामले यसैमार्फत नेपाली संगीतको स्वर्णिम कालखण्डमा आफूलाई पनि उपस्थिति गराए । सुनामसँगको सम्बन्धलाई स्मरण गर्दै संगीतकार शम्भुजित बाँस्कोटाले संगीतको एउटा स्तम्भ नै ढलेको बताए । सुनाम र बास्कोटाले सँगै काम गर्दा उपनाम नै पाए, ‘शुभ–शम्भुजित’ । संगीत वृत्तमा दुईबीचको मित्रताको नाम ‘शुभ–शम्भु’ भनेर चिनिन्छ । फिल्म ‘के घर के डेरा’ मा संगीतमै सहकार्य गर्दा कलाकार तथा निर्देशक नीर शाहले छोटकरीमा दुवैलाई ‘शुभ–शम्भुजित’ नामकरण गरेको उनले स्मरण गरे । उनले भने ‘म संगीत र गायनतिर मात्र थिएँ । तर, उहाँ संगीत, वाद्यवादन, एरेन्ज सबैतिर उत्तिकै सक्रिय हुनुहुन्थ्यो ।’ नेपाली आधुनिक गीतसंगीत यहाँसम्म पुग्नुमा उनको ठूलो योगदान रहेको बाँस्कोटाले सुनाए ।

बाल्यकालदेखि नै स्याक्सोफोनप्रति लगाव देखिए पनि फौजको जागिरे जीवनपछि नै उनले सेनाको ब्यान्डभित्र रहेर आफूलाई तिखार्ने काम गरे । नेपाली संगीतमा स्याक्सोफोन उत्तिसारो चलन भइनसक्नु, बाजा खरिद महँगो पर्ने भएकाले जागिरे जीवन नै उनका लागि फलदायी बन्यो । सेनाको ब्यान्डभित्र नै उनले पश्चिमा शैलीका विविध थरीका बाजाहरू बजाउन सिक्ने मौका पाए । नेपाली फिल्महरू ‘के घर के डेरा’ सँगै ‘मनको बाँध,’ ‘प्रतीक्षा,’ ‘चाहना,’ ‘दाजुभाइ,’ ‘बन्धन,’ ‘म तिम्रो भइसकेँ’ लगायतमा उनले स्याक्सोफोनको धुन भरेका छन् ।

सुनामले ३० देखि ४० को दशकमा नेपाली संगीतमा स्याक्सोफोनको धुनमार्फत नौलो आयाम थपेको संगीतकार राजकुमार श्रेष्ठले सुनाए । सरल, नरम स्वभावका रूपमा सुनामको स्मरण गर्दै श्रेष्ठले भने, ‘व्यक्तिगत रूपमा उहाँ जति नम्र र सरल हुनुहुन्थ्यो, त्यस्तै संगीत उहाँले सिर्जना गर्नुभएको छ ।’ आफूलाई सदावहार लाइभ पर्फमरका रूपमा चिनाएका थिए । एक अभिभावक, गुरु र प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा रहेको संगीतकार तथा गायक मदनगोपालले सम्झिए । आफ्नो संगीतकर्मलाई सुनामले छोरा, नातिलाई समेत हस्तान्तरण गरेका छन् । संगीतकार छोरा दिनेश सुनामले संगीतप्रति आफ्नो बुबाको अत्यन्तै लगाव रहेको सुनाए । उनले भने ‘उहाँकै प्रेरणाले हामीले बच्चैदेखि संगीत बुझ्ने र सिक्ने मौका पाएका थियौं ।’

प्रकाशित : आश्विन ४, २०७९ ०७:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×