युक्रेनले गुमेको भूमि फिर्ता ल्याउन सक्ला ?- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

युक्रेनले गुमेको भूमि फिर्ता ल्याउन सक्ला ?

पूर्वी क्षेत्रमा रूसी सेनामाथि कडा प्रत्याक्रमण गर्दै युक्रेनी फौज
३ हजार वर्गकिलोमिटर भूभाग पुनः नियन्त्रणमा ल्याएको युक्रेनी राष्ट्रपतिको दाबी
एजेन्सीहरू

किभ/मस्को — रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेको दुई सय दिन नाघिसकेको छ । यस अवधिमा दुवैतर्फ गरी हजारौंको संख्यामा सेना र युक्रेनी सर्वसाधारणको मृत्यु भइसकेको छ । लाखौं युक्रेनी सर्वसाधारण विस्थापित तथा घरबारविहीन भएका छन् ।

युद्धका क्रममा युक्रेनले निकै ठूलो भूभाग गुमाइसकेको छ । तर पछिल्लो समय युक्रेनले रुसद्वारा अतिक्रमित भूभाग फिर्ता ल्याउन थालेको जनाइएको छ । हिउँद लाग्नुअघि नै युक्रेनी फौजले रुसी सेनालाई कमजोर पार्ने प्रयास गरिरहेको बीबीसीले जनाएको छ ।

युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लोदिमिर जेलेन्स्कीले करिब ६ महिनामा लामो युद्धका क्रममा रुसले नियन्त्रणमा लिएकोमध्ये करिब ३ हजार वर्गकिलोमिटर भूभाग आफ्नो देशको सेनाले फिर्ता ल्याएको दाबी गरेका छन् । तर यसको स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन नसकेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् ।

युक्रेनी सेनाले पछिल्लो २४ घण्टामा उत्तर–पूर्वी क्षेत्रका २० वटा गाउँमाथि पुनः नियन्त्रणका कायम गरेको जनाएको छ । युक्रेनी सेनाको सफलताले रुसको समग्र कारबाहीको योजनामा फेरबदल ल्याउन सक्ने बेलायती रक्षा मन्त्रालयका अधिकारीको भनाइ छ । राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले गत बिहीबार, शनिबार र आइतबार ३ हजार वर्गकिलोमिटर भूभागमाथि पुःन नियन्त्रण कायम गरेको दाबी गरेका हुन् । युक्रेनले पछिल्लो केही साताहरूमा नियन्त्रणमा लिएका क्षेत्रमा पत्रकारलाई जान रोक लगाइएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरिएका केही दृश्यहरूमा यसअघि रुसी सेनाको कब्जामा रहेका स्थानमा युक्रेनी सेनाको उपस्थिति देखिएको छ ।

रुसी राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ताले भने पहिले नै निर्धारण गरिएको लक्ष्य प्राप्त नभएसम्म युक्रेन युद्ध नरोकिने बताएका छन् । पछिल्लो समय युक्रेनले पुनः नियन्त्रणमा लिएका क्षेत्रमा आक्रमण जारी रहेको रुसी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै बीबीसीले जनाएको छ । युक्रेनी सेना गत शुक्रबार बालाक्लिया सहर प्रवेश गरेको थियो । तर रुसले भने दोनेत्स्कको सैन्य मोर्चा थप मजबुद बनाउन आफ्ना सैनिकहरू उक्त सहरबाट फिर्ता भएका हुन् । रुसी फौजका लागि सामान आपूर्ति गर्न निकै महत्त्वपूर्ण मानिएका दुई सहर इज्युम र कुपिआन्स्क शनिबार पुनः युक्रेनी सेनाको नियन्त्रणमा आएका हुन् ।

इज्युम सहर गत मार्चमा रुसी सेनाले कब्जा गरेको थियो । त्यसयता त्यहाँका स्थानीय करिब एक सातामा सहर फर्कन सक्ने मेयर भलेरी मार्चेन्कोले भनाइ छ । ठूलो भौतिक क्षति तथा ऊर्जा र पानीको अभाव भए पनि अधिकांश मानिस आफ्नो स्थानमा फर्कन चाहेको उनले बताए ।

डोन्बास क्षेत्रको स्लोभियान्स्क र क्रामातोर्स्कको प्रवेशद्वार भएकाले इज्युममा सम्भवतः रुसी सेनाको सर्वाधिक ठूलो केन्द्र रहेका बताइएको छ । भूराजनीतिक रूपले महत्त्वपूर्ण भएका कारण रुसले स्लोभियान्स्क र क्रामातोर्स्कमाथि नियन्त्रण कायम गर्न चाहन्छ । सैन्य सहयोगका लागि पश्चिमा साझेदार देशसँग आग्रह गरिरहेको बेला भएको पछिल्लो उपलब्धिले युक्रेनी सेनासँग रुसले नियन्त्रणमा लिएका भूभाग फिर्ता लिन सक्ने क्षमता भएको ठानिएको छ । युक्रेनले एक साताअघि देशको पूर्वी भेगमा रुसी फौजविरुद्ध प्रत्याक्रमण सुरु गरेको हो । तर दक्षिणी सहर खेर्सननजिकै प्रत्याक्रमण हुन सक्ने भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान त्यतातिर केन्द्रित रहेको थियो । रुसले अनुभवी सैन्य समूहलाई सहर प्रतिरक्षाका लागि त्यसतर्फ पठाएको जनाइएको छ ।

एक युक्रेनी अधिकारीले भने दक्षिणी क्षेत्रमा पनि सफलता हात परिरहेको दाबी गरेका छन् । युक्रेनी सेनाको दक्षिणी कमान्डका प्रवक्ता नातालिया गुमेन्युकले ‘आफूहरूले निकै ठूलो भूभागमा रुसी फौजविरुद्ध प्रत्याक्रमण गर्दै अघि बढेको’ बताएका छन् । पछिल्ला केही दिनमा युक्रेनी सेनाले केही भूभाग रुसबाट फिर्ता ल्याउन सफल भए पनि युक्रेनको करिब २० प्रतिशत भूभाग रुसको नियन्त्रणमा छ । तर उक्त भूभाग आफ्नो नियन्त्रणमा ल्याउन भने युक्रेनका लागि असम्भव नै देखिन्छ ।

यसैबीच, युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुसले युक्रेनी प्रत्याक्रमणविरुद्ध पूर्वी युक्रेनमा विद्युत् कटौती गरेर ‘मानिसहरूलाई उज्यालो र न्यानोबाट वञ्चित’ गरेको बताएका छन् । विद्युत् पूर्ण रूपमा काटिनुले खर्किभ र दोनेत्स्कलगायत पूर्वी क्षेत्रका करिब ९० लाख मानिस प्रभावित भएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । खर्किभका मेयर इहोर तेरेखोभका अनुसार रुसले नागरिक पूर्वाधारमा आक्रमण गरेका कारण सहरका अधिकांश क्षेत्रमा बिजुली र पानी आपूर्ति बन्द भएको छ ।

युक्रेनी सेनाको पछिल्लो सफलताविरुद्ध रुसी फौजले एक दुखद र निन्दनीय प्रयास गरेको उनको भनाइ छ । मेयर तेरेखोभ र त्यस क्षेत्रका गभर्नरले स्थानीयलाई शान्त र संयमित रहन आग्रह गर्दै आपत्कालीन सेवाका अधिकारीले विद्युत् आपूर्ति सहज पार्ने र आगो नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेको जनाएका छन् । सुमी क्षेत्रका गभर्नरले कम्तीमा एक सय ३० भन्दा बढी बस्तीमा विद्युत् अवरुद्ध रहेको बताएका छन् । विद्युत् कटौतीपछि राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले ‘रुसले नागरिक पूर्वाधारलाई लक्षित गरेर आतंकवादी कार्य गरेको आरोप लगाएका छन् । ‘अन्धकार, चिसो, भोक र तिर्खा हाम्रा लागि तिमीहरूसँगको मित्रता जतिको भयानक र घातक छैन,’ उनले भनेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७९ ०८:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘रुसविरुद्धका प्रतिबन्धले युरोपेली जनजीवन मारमा’

रूसलाई एक्ल्याउन खोज्ने प्रयास कुनै पनि हालतमा सम्भव नहुने रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको भनाइ
एजेन्सीहरू

मस्को — रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पश्चिमा देशहरूले रुसविरुद्ध लगाएका प्रतिबन्धको निन्दा गर्दै त्यसले युरोपलाई मारमा पारेको बताएका छन् । आफ्नो देशविरुद्धका प्रतिबन्ध ‘जोखिममा पार्ने ज्वरो’ भएको उनको भनाइ छ ।

रुसको भ्लादिभोस्तोकमा आयोजित पूर्वी आर्थिक मञ्चको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै पुटिनले रुस पश्चिमाहरूको आर्थिक प्रहारसँग जुधिरहेको बताए । तर प्रतिबन्धका नाममा युरोपेलीको गुणस्तरीय जीवनयापनको अवस्थाको अन्त्य भएको र गरिब देशहरूले खानेकुरामा पहुँच गुमाएको रुसी राष्ट्रपतिको भनाइ छ ।

पुटिनको चेतावनीका बाबजुद युरोपेली संघको कार्यकारी नियकाले भने रुसी इन्धन आयातमा सीमा तोक्ने प्रस्ताव गरेको छ । ‘पुटिनले क्रुर युद्धका लागि लगानी जुटाउने भएकाले हामीले रुसको राजश्व घटाउनै पर्छ,’ युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लिएनले भनेकी छन् ।

युक्रेनको अन्नका विषयमा युरोपेली मुलुकले गरिब देशहरूलाई छल गरेको पुटिनको दाबी छ । रुसी फौजले कैयौं महिनासम्म युक्रेनको समुद्री बन्दरगाहलाई नाकाबन्दी गरेका थिए । तर अगस्ट सुरुमा निर्यात थालिएपछि खाद्यान्न बोकेका दुईवटा मात्र पानीजहाज अफ्रिकातर्फ गएका जनाइएको थियो । त्यसबारे प्रतिक्रिया दिँदै पुटिनले भने, ‘तर वास्तविकता त्यस्तो होइन ।’ यसबारेको सम्झौताका विषयमा आफू पुनः छलफल गर्न खोजेको पुटिनले बताए । तर युक्रेनले उक्त दाबी आधारहीन भएको जनाएको छ । युक्रेने उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन (नाटो) संलग्न हुने तयारी गरेपछि रुसले गत फेब्रुअरी २४ मा रुसले आक्रमण सुरु गरेको हो । त्यसयता रुसले करिब २० प्रतिशत युक्रेनी भूभाग कब्जा गरिसकेको छ । पछिल्लो समय रुस युक्रेनी राजधानी किभ र उत्तरी क्षेत्रबाट पछि हटेको जनाइएको छ । दक्षिण र पूर्वमा युक्रेनी फौजले रुसी सेनालाई भगाउन भीषण आक्रमणहरू गरेका जनाइएको छ ।

रुसले आक्रमण सुरु गरेसँगै पश्चिमा देशहरूले रुसी राजनीतिज्ञ, नागरिक, व्यवसायी र राज्यद्वारा सञ्चालित कम्पनीहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएका थिए । रुसले प्राविधिक कारण देखाउँदै जर्मनीसँग जोडिएको मुख्य नर्डस्ट्रिम–१ पाइपलाइन बन्द गरिदिएपछि युरोपेली संघले रुसी ग्यास र तेलको निर्भरता कम गर्ने उपाय खोजिरहेको छ । पाइपलाई बन्द भएसँगै जसका कारण ऊर्जाको मूल्य अकासिएको छ ।

ऊर्जा संकट अन्त्य गर्न वैकल्पिक उपायको खोजी गर्न युरोपेली संघका मन्त्रीहरूले शुक्रबार छलफल गर्दै छन् । रुसी ग्यासको मूल्यमा सीमा तोक्ने प्रस्ताव मूर्खतापूर्ण भएको भन्दै पुटिनले कडा आलोचना गरेका बीबीसीले जनाएको छ । पश्चिमा देशले अन्य देशमाथि आफ्नो व्यवहार लाद्न खोजेको पुटिनको आरोप छ ।

रुसमाथिको प्रतिबन्धको असर युरोपले पनि खेपिरहेको पुटिनको भनाइ छ । यद्यपि, त्यसको असर रुसमा पनि परेको छ । पछिल्लो समय रुसमा महँगी बढेको छ भने विभिन्न कम्पनीले आफूलाई अत्यावश्यक पार्टपुर्जा आयात गर्न नपाएका जनाइएको छ । कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै पुटिनले मानिसहरूको आँखै अगाडि अमेरिकी डलर, पाउन्ड र युरोप्रतिको विश्वास खस्किरहेको बताएका छन् । रुसले केही नगुमाएको र नगुमाउनेमा आफू ढुक्क रहेको पुटिनको भनाइ छ । ‘कसैले रुसलाई जति एक्ल्याउन खोजे पनि त्यो सम्भव छैन,’ पुटिनले भने ।

तर रुसले आफ्नो ऊर्जा स्रोतका आधारमा युरोपलाई धम्क्याइरहेको युक्रेनी विदेशमन्त्री दिमित्रो कुलेबाको दाबी छ । ‘पुटिनले युरोपका हरेक घरको स्थिरता र स्वास्थ्य बिगार्ने प्रयास गरिरहेका छन्,’ उनले भने । कार्यक्रममा चिनियाँ नेता ली झान्सुले पनि सहभागिता जनाएका बताइएको छ । राष्ट्रपति पुटिनले अर्को साता उज्वेकिस्तानमा चिनियाँ समकक्षी सी चिनफिङसँग भेटवार्ता गर्ने जनाइएको छ । रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेयता दुई नेताबीचको यो पहिलो भेट हुनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७९ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×