चीनमा ५ वर्षमा ५ करोड मानिस गरिबी मुक्त- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

चीनमा ५ वर्षमा ५ करोड मानिस गरिबी मुक्त

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — पाँच वर्षभित्रमा ५ करोडभन्दा बढी ग्रामीण क्षेत्रका जनता गरिबीबाट पूर्णतः मुक्त भएको चीनले दाबी गरेको छ ।

चीनको तेह्रौं पञ्चवर्षीय योजना (सन् २०१६-२०२०) भित्रमा यति ठूलो उपलब्धी हात लागेको आइतबार चिनियाँ सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।

सन् २०१६ मा चीनको गरिबी दर ४.५ प्रतिशत रहेकोमा सन् २०१९ मा ०.६ मा झरेको थियो । चीनले सन् २०२० भित्र समग्र चीनभरिको गरिबी उन्मूलन गर्ने घोषणा गरेको छ । यदि यो योजना सफल भएमा संयुक्त राष्ट्रसंघको सन् २०३० दिगो विकासको एजेण्डा पनि १० वर्ष अगावै चीनले हासिल गरेको हुनेछ ।

चीनको राष्ट्रिय गरिबी संख्या ब्यूरोको तथ्यांक अनुसार यो पञ्चवर्षीय अवधिमा चिनियाँ गरिबको आम्दानीमा व्यापक वृद्धि भएको छ । सन् २०१६ मा प्रतिव्यक्ति आय ४ हजार १ सय ४२ युआन (चिनियाँ मुद्रा) रहेकोमा सन् २०१९ मा ९ हजार ५७ युआन पुगेको छ । आयको औसत वार्षिक वृद्धिलाई ३० प्रतिशतमा पुर्याएको चीनले गरिब लक्षित आयमूलक संरचनालाई सरलीकृत गरेको र जनता स्वयं गरिबीबाट मुक्त हुने उपायहरू अवलम्बन गरेको छ ।

चीनको गरिबी निवारणको रणनीतिलाई विश्वका विभिन्न अर्थशास्त्रीहरूले उच्च प्रशंसा गर्न थालेका छन् । यस वर्ष कोरोना महामारीका कारण चीनले वार्षिक वृद्धिदर निश्चित गरेको छैन भने आर्थिक गतिविधि तुलनात्मक सुस्त भएको छ । यद्यपि महामारी नियन्त्रणमा सफल हुँदै गएको चीनले आर्थिक उत्पादनलाई पुनः तीव्रता दिन थालेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७७ १८:४८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महामारीमा दसैं

नयाँ वर्षकै छेका कोरोना महामारी देखिएपछि नियन्त्रणका लागि सरकारी कदमलाई साथ दिँदै ‘स्प्रिङ फेस्टिभल’ को उल्लास स्थगित गरेकैले चिनियाँहरुले अक्टोबर १ तारिखदेखिको आठदिने ‘गोल्डेन बिदा’ खुला आकाशमुनि मनाउन पाएका छन् ।
लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) महामारीले उग्र रूप लिइरहेका बेला नेपालीहरूको सर्वाधिक जमघटका चाडपर्व नजिकिँदै छन् । आउँदै गरेको दसैंका बेला संक्रमणले उच्च रूप लिने भनेर नेपालका स्वास्थ्यविज्ञले भविष्यवाणी गरिसकेका छन् ।

यस्तोमा महामारी नियन्त्रणका लागि जिम्मेवार निकायहरू के–कसरी परिचालन हुने, कसको नेतृत्व रहने, स्वास्थ्य संरचनाहरू कसरी व्यवस्थित गर्ने, जनतालाई महामारीबाट जोगिन के–कस्ता निर्देशिका जारी गर्ने भन्नेबारे अहिल्यै पहल गरिनु वाञ्छनीय हुन्छ ।

महामारीको उद्गम थलो चीनको वुहान हो । अब नेपालको संक्रमण–दरले चीनलाई पनि उछिनिसकेको छ । सारा चीनभरि कोराना भाइरस संक्रमण रोक्न चालिएका अनुशासित तथा अविच्छिन्न कदमले चिनियाँको जीवनमा सुखद दिनहरू क्रमशः बहाल हुन थालेका छन् । यस वर्षको अक्टोबर १ तारिखदेखिको आठदिने ‘गोल्डेन बिदा’को अवधिमा ६० करोडभन्दा बढीले पर्यटन गर्ने अनुमान गरिएको छ । तथ्यांकअनुसार अक्टोबर १ मा रेलमार्गबाट आवतजावत गरेका यात्रुको संख्या नै नेपालको आधा जनसंख्याबराबर अर्थात् १ करोड ५० लाख ९० हजार पुगेको थियो । दोस्रो दिन १९ करोड ८० लाखले आउजाउ गरेका थिए । यद्यपि यस वर्षको पर्यटकीय खर्च र मानवीय चहलपहल पोहोरको तुलनामा कम हो । चिनियाँ जनसंख्याको एकाध दिनको चहलपहल नै नेपालको जनसंख्याभन्दा कैयन् गुणा बढी हुन्छ । सानो जनसंख्याका माग, आवश्यकता, चाहना पूरा गर्न नसकेर नेपालजस्तो मुलुकमा भद्रगोल भइरहेको हुन्छ । साधनस्रोतको अभाव एउटा ठाउँमा छ तर अभावका नाउँमा राज्यका जिम्मेवार निकायको मनोमालिन्यले सर्वसाधारणको चित्त दुखाएको स्पष्टै छ ।

नयाँ वर्ष सुरु हुनु केही दिनअघि चीनमा कोरोना महामारी देखिएपछि ‘स्प्रिङ फेस्टिभल’का लागि तय गरिएका सारा गतिविधि ठप्प भएका थिए । राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेतृत्वमा चीनले महामारीविरुद्ध ‘युद्धघोष’ गरेको थियो । सरकारको आग्रहमा जनताले नयाँ वर्षको हर्षोल्लास र जमघटलाई स्थगित गरेर साथ दिए । आफ्नो सबैभन्दा ठूलो पर्वलाई चिनियाँहरूले इन्टरनेट प्रविधिद्वारा मनाए, महामारीविरुद्धका निर्देशिकाहरूमा टेकेर जीवन चलाए । उतिखेर दुःख गरेर थाती राखेको पुनर्मिलनको अवधि यसपटकको राष्ट्रिय दिवसमा खर्चिन पाए । राष्ट्रिय दिवसको बिदा चार दिन भए पनि अगाडि र पछाडिका साप्ताहिक बिदाहरू जोडेर लगातार आठ दिन पारिएको छ । जसकारण कोरोना महामारीले उकुसमुकुस चिनियाँ जीवनले खुला आकाशमा विचरण गर्ने प्रशस्त समय पायो ।

चालू वर्षको राष्ट्रिय दिवस र अक्टोबर १ मै परेको मध्यशरद् पर्वको बिदा चलिरहँदा चीनमा महामारी उत्पन्न हुँदाको ८ महिना पार भइसकेको थियो । यो लामो बिदा महामारी प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गरिएयताको पहिलो लामो बिदा पनि थियो । अघिअघिका स्थगित यात्राहरू निर्धक्क हुन सकेका छन् । यसो भन्दैमा जिम्मेवार निकायहरू सुस्ताएको भन्ने होइन । उनीहरूको निरन्तर, दृढ र अनुशासित सक्रियता नै सुखद दिनहरू पुनरागमन गर्ने सूत्रहरू हुन् ।

चीनको महामारी अहिले राम्रोसँग नियन्त्रित भएर उत्पादन र जीवन आधारभूत रूपमा पुनः सुरु भइसकेको छ । महामारीबाट गम्भीर धम्की खेपेको उपभोग क्षेत्र त्यसको असरबाट मुक्त भएको छ । केन्द्रीय तथा क्षेत्रीय उपभोग नीति प्रस्तुत गरिएको छ । चीनमा स्वर्णिम सेप्टेम्बर र रजत अक्टोबर भन्ने उपभोगको व्यस्त सिजनको जग बसेको छ । सर्वसाधारणको उपभोगको विश्वास र उत्साह उकासिँदै गएको छ । यस उपभोगले आर्थिक पुनरुत्थानलाई बढाउने निश्चित छ ।

दसैंतिहारजस्ता चाडपर्वमा नेपालको महामारी शिथिल हुने छाँट देखिएको छैन । राज्य निकाय शिथिल बन्ने तर जनतामाथि दोष थोपरिरहने हो भने महामारीको ‘ग्राफ’ ओरालो लाग्नेछैन । त्यसैले केही कुराहरूमा तत्काल पूर्वतयारी गर्नु श्रेयस्कर छ ।

पहिलो, महामारी रोकथाम तथा नियन्त्रणको स्थिति सुदृढ पार्नुपर्छ । चीनमा महामारी सुरु भएदेखि नै नेपालले देखेकै हो तर ढंगपूर्वक तयारी गरिरहेको थिएन । अब त राज्यका जिम्मेवार व्यक्तिहरू नै संक्रमित भएको अवस्था छ । उनीहरूले महसुस गरेको पीडाले जनताको पीडा बुझ्न टेवा गर्ला कि ? तर दसैंमा विदेशबाट भित्रिने सर्वसाधारणमाथि निगरानी गर्न सक्ने संयन्त्र बढाउनुपर्छ, भावनामा बगेर हुँदैन । यसपटकको लामो बिदामा चिनियाँहरू विदेश सायदै गए तर देशभित्रै खुलस्त घुमेका छन् । यो बिदामा चीनले अघि सारेको एउटा नीति थियो कि विदेशी संक्रमितहरू चीनमा प्रवेश गर्नबाट जोगिनुपर्छ र देशभित्रको महामारी पुनः फर्कनबाट रोक्नुपर्छ ।

दोस्रो, प्रविधि–पर्यटनमा सक्दो जोड दिनुपर्छ । पर्यटनमा प्रविधिलाई चुस्त–दुरुस्त राख्नुपर्छ ताकि सर्वसाधारणको सुरक्षा जोखिम घटाउन सकियोस् ।

तेस्रो, आत्मपरीक्षा । राज्यले आफ्नो परीक्षा लिने समय यही महामारी हो । सफलता–असफलता आफ्नो ठाउँमा छ । तर जनताका नजरमा इमानदार प्रयास भने देखिनुपर्छ । जस्तो कि राष्ट्रिय दिवसमा चीनको पर्यटन र आर्थिक बजारमा हलचल आयो । जहाँ जुन क्षेत्रमा कस्तै हल्लीचल्ली भए पनि महामारी रोकथाम तथा नियन्त्रण गर्ने सम्बन्धित विभागहरू आफ्ना कदमबाट टसको मस भएनन् । यातायात, खानपान, पर्यटन सेवाले आफ्नो स्थिरता र व्यवस्थापनको लत्तो छाडेनन्, खुकुलो हुन दिएनन् ।

चिनियाँ अनुभवबाट सिक्न सकिने कैयन् कुरा छन् जसले महामारी विकराल हुने अवस्था केही हदसम्म रोक्न सक्छ । यति लामो अवधि बितिसक्दा पनि स्वास्थ्यकोड अवधारणातर्फ नेपालले भेउ पाएको देखिँदैन । बरु नीतिनिर्माताहरूले नै घाँटीमा ‘कोरोना बुटी’ लगाएका हास्यास्पद घटना उजागर भए । गल्ली–गल्ली वा प्रवेशद्वारमै व्यक्तिको तापमान लिने, रोकथाम प्रणालीको विकास गर्नेतर्फ ध्यानै गइरहेको छैन । जनता, निजी क्षेत्रहरू राज्यको अनुरोध पछ्याउन उत्साहित देखिँदैनन् । राज्य र गैरसरकारी अंगहरूबीच कोभन्दा को गैरजिम्मेवार बन्ने होडबाजी बढ्ने हो भने दसैं नेपाली जीवनमा अझ ठूलो महामारी भएर देखापर्न सक्छ । चाडपर्वभन्दा ठूलो जीवन हो । चाडपर्वहरू बर्सेनि आइरहन्छन् तर यो दुर्लभ जीवन एकचोटि मात्रै हो । पहिला जीवन बचाऔं अनि पर्व मनाऔं ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७७ १०:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×