न्युजिल्यान्ड कोरोना भाइरसमुक्त

‘स्पष्ट स्वास्थ्य नीति, पिसिआर टेस्टिङ र सामाजिक दूरी प्रभावकारी रूपमा लागू गर्ने विषयमा नेपालले पनि धेरै कुरा सिक्न सक्छ ।’
नारायण खड्का

सिड्नी — न्युजिल्यान्ड सोमबारदेखि आधिकारिक रूपमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) मुक्त भएको छ । प्रधानमन्त्री जसिन्डा आर्डर्नले भाइरस संक्रमण नियन्त्रणका लागि लगाइएको सबै प्रतिबन्धलाई फुकुवा गर्ने घोषणा गरेकी छन् । कोरोना भाइरसका कारण संक्रमित अन्तिम व्यक्ति अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएसँगै आधिकारिक रूपमा न्युजिल्यान्ड कोरोना भाइरसमुक्त भएको हो ।

न्युजिल्यान्डमा विगत १७ दिनदेखि कुनै पनि नयाँ संक्रमणसमेत देखिएको छैन । सोमबार आयोजना गरिएको पत्रकार सम्मेलनमा प्रफुल्लित मुद्रामा देखिएकी आर्डर्नले देशमा लगाइएको सबै प्रकारका प्रतिबन्धलाई समेत खुला गरेकी छन् । यद्यपि अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यातायातमा लगाइएको प्रतिबन्ध भने तत्काललाई हटाइएको छैन । सोमबारदेखि नै सार्वजनिक तथा व्यक्तिगत कार्यक्रमका साथै सार्वजनिक सवारी र अन्य सबै प्रकारका व्यवसायलाई सामाजिक दूरीबिना नै सामान्य रूपमा सञ्चालन गरिने भएको छ ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार गत फेबु्रअरीको २८ तारिखमा पहिलो संक्रमण देखिएको न्युजिल्यान्डमा यसका कारण २२ जनाले ज्यान गुमाएका थिए भने १ हजार ५ सय ४ संक्रमणको सिकार बनेका थिए । संक्रमितको संख्या १ सय पुग्नेबित्तिकै न्युजिल्यान्डले देशकै उच्च तहको सुरक्षा सतर्कता अपनाउँदै लेभल–४ को प्रतिबन्ध कार्यान्वयन गरेको थियो । पूर्णत: लकडाउन गरी संक्रमण नियन्त्रणका लागि काम गरेको न्युजिल्यान्डले संक्रमण देखिएको करिब ३ महिनाकै अवधिमा संक्रमणलाई नियन्त्रणमा लिन सफल बनेको थियो । सोमबारदेखि यो सुरक्षा सर्तकता लेभल एकमा झारिएको छ जुन भाइरस संक्रमण हुनुअघिको हो ।

लकडाउनमा यात्रा गर्न नपाइने प्रतिबन्धलाई उल्लंघन गरेका कारण स्वास्थ्यमन्त्री डा. डेभिड क्लार्क कारबाहीमा परेका थिए । यसले पनि कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि न्युजिल्यान्डले संक्रमण रोक्न कसरी काम गरेको थियो भन्ने पुष्टि गर्ने विश्लेषकहरुले बताएका छन् । सोमबारको पत्रकार सम्मेलनमा आर्डनले पुन: भाइरसको संक्रमण देखिन सक्ने सम्भावना रहेको बताउँदै यस्तो देखिए न्युजिल्यान्डवासी असफल भएको नभई भाइरसको वास्तविकता नै यही भएको बताइन् ।

न्युजिल्यान्डस्थित अकल्यान्डमा चिकित्सकका रूपमा कार्यरत डा. प्रभुकिरण पाण्डे सुरुको समयमा डरलाग्दो अवस्था भए पनि सरकारी स्वास्थ्य नीतिका कारण यो अवस्था धेरै समयसम्म नरहेको बताउँछन् । ‘साँच्चै भन्ने हो भने नेपालले पनि यहाँबाट धेरै कुरा सिक्न सक्छ तर त्यसका लागि स्पष्ट स्वास्थ्य नीति, पीसीआर टेस्टिङ र सामाजिक दूरीलगायतलाई प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न सक्नुपर्छ,’ उनले कान्तिपुरसँग भने । उनी अहिले नेपालमा संक्रमण बढिरहेका कारण सरकारले निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराएर भए पनि पीसीआर टेस्टिङलाई बढाउनुपर्ने सुझाव दिन्छन् ।

न्युजिल्यान्ड नेप्लिज सोसाइटीका अध्यक्ष दिनेश खड्काले ३ महिनापछि लकडाउनबाट बाहिर आउँदा सम्पूर्ण जनताहरु उत्साहित रहेको सुनाए । ‘लामो समयसम्म लकडाउन भए पनि सरकारले जनतालाई उपलब्ध गराउन सक्ने सबै सहयोग दिएकाले समेत सरकार कोरोना नियन्त्रणमा सफल बनेको हो ।’

खुसीले एकछिन नाचेँ : आर्डर्न

सोमबार न्युजिल्यान्डका चिकित्सकले कुनै पनि सक्रिय संक्रमणका बिरामी नभएको खबर प्रधानमन्त्री आर्डर्नलाई सुनाएका थिए । सोमबारै आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा न्युजिल्यान्डकी प्रधानमन्त्री आर्डर्नले ‘मैले आज खुसीले केहीछिन नाचेँ’ भन्दै आफ्नो देश कोरोना भाइरसमुक्त भएकोमा अत्यन्तै खुसी भएको बताएकी थिइन् । उनले देशलाई कोरोनामुक्त बनाउनका लागि आफूहरुले मात्र नभएर देशमा रहेका सबै ५० लाख जनताको एक टिमले काम गरेका कारण सफल बनेको बताएकी थिइन् । विश्वमै सफल नेतृका रूपमा नाम कमाएकी उनले भाइरस नियन्त्रणका लागि गरेको सबै कार्यलाई सम्पूर्ण जनताले प्रशंसा मात्र गरेका थिएनन् कि अन्तिमसम्म साथ दिएका थिए ।

न्युजिल्यान्डका स्थानीय समाचारमाध्यमले उनमा असहज परिस्थितिलाई सामना गर्न आवश्यक सबै क्षमता भएको बताएका छन् । ‘द कन्भर्सेसन’ मा प्रकाशित एक रिपोर्टका अनुसार प्रधानमन्त्री आर्डर्नमा एक सफल नेतामा हुनुपर्ने मुख्य तीन गुण भएको उल्लेख गरिएको छ । उनमा एक नेताले आफ्ना जनतासँग गर्न चाहिने सञ्चारका सबै सीप भएको, जनतालाई परिवर्तनसँग अभ्यस्त हुन सक्षम बनाउने र सही कामका लागि सबैलाई सहमत गराउन सक्ने क्षमता भएको बताएको छ । ‘भलै यहाँ सबै कुरा उत्कृष्ट नभएका होलान् तर हामीले आर्डर्नको नेतृत्वलाई अन्य पश्चिमा नेतासँग तुलना गर्दा अवश्य आभारी हुनुपर्छ,’ रिपोर्टमा भनिएको छ ।

प्रधानमन्त्री आर्डनले भाइरस नियन्त्रणका लागि तत्काल चालेको कदमलाई न्युजिल्यान्डका ९० प्रतिशतभन्दा बढी जनताले समर्थन गरेका थिए । त्यति मात्र नभएर उनी रुचाइएको प्रधानमन्त्रीको रेटिङसमेत बढेर ५९.५ प्रतिशत पुगेको समाचारमा जनाइएको छ । गतवर्ष क्राइस्ट चर्चको मस्जिदमा भएको आक्रमणपछि उनले चालेको कदमका कारण उनको नेतृत्वले विश्वव्यापी चर्चा कमाएको थियो । समाचारमाध्यमले प्रधानमन्त्री आर्डर्नले कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि चालेको ‘छिटो गरौं प्रभावकारी गरौं’ भन्ने रणनीति नै सफल बनेको बताएका छन् ।

विशेष गरेर सञ्चारमाध्यमसँग मैत्रीपूर्ण मानिने आर्डर्नलाई कोरोना भाइरस नियन्त्रणपछि विश्वका सञ्चारमाध्यमले खुलेर प्रशंसा गरेका छन् । कोरोना भाइरसको संक्रमण परेर पनि नियन्त्रणमा सफलता पाउने विश्वकै पहिलो देश भएको समेत दाबी गरिएको छ । प्रकाशित : जेष्ठ २७, २०७७ ०६:३२

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जसले चुनौतीलाई अवसरमा बदले

अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री स्कट मरिसनले देशलाई कोरोनामुक्त मात्र बनाएनन् । यो चुनौतीसँगै जनतामा गिर्दै गएको आफ्नो साखलाई पुन: हासिल गर्नसमेत सफल भए ।
नारायण खड्का

सिड्नी — भनिन्छ, हरेक चुनौतीले अवसरको सिर्जना गर्छ । तर उक्त चुनौतीलाई अवसरमा परिणत गर्न सक्ने क्षमता भने हुनुपर्दछ । खासगरी यस्तो कार्यक्षमताको अपेक्षा देश हाँकिरहेका नेताहरूबाट हुनु अझ स्वाभाविक नै हो । यस्तै चुनौतीलाई अवसरमा सिर्जना गरेर अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री स्कट मरिसनले देशलाई कोरोनामुक्त मात्र बनाएनन् कि गिर्दै गएको आफ्नो साखलाई आफ्ना जनतासमक्ष अझ दरिलो रूपमा पेस गर्नसमेत सफल भए ।

एक वर्षअघि प्रधानमन्त्रीका रूपमा निर्वाचित भएका उनले यो समयमा आफ्ना नागरिकबाट अनेकौं लज्जास्पद घटनाको सामना गर्नुपर्‍यो । करिब ५ महिनासम्म लागेको आगलागीका कारण समस्यामा रहेका पीडित भेट्न जाँदा उनीहरूले हात मिलाउन मानेनन् भने सामाजिक सञ्जालमात्र नभएर सामुन्ने गालीसमेत खानुपर्‍यो ।

आगलागीको समयमा परिवारसँग बिदा मनाउन गएको तस्बिर सार्वजनिक भएसँगै उनले राष्ट्रिय रूपमा नै आलोचनाको सिकार हुनुपर्‍यो । उनको ‘एप्रुभल रेटिङ’ समेत खस्केको थियो । तर यही एक वर्षको बीचमा उनले आफ्नो त्यो गिरिरहेको लोकप्रियतालाई उचाइमा मात्र पुर्‍याएनन् कि विश्वमा संकटका रूपमा बढिरहेको कोरोना भाइरसको संक्रमणलाई करिब नियन्त्रण गर्न सफल भइसकेका छन् ।

त्यतिमात्र नभएर कोराना भाइरसलाई नियन्त्रणमा लिन सक्ने विश्वका सफलमध्येका एक नेता बनेका छन् । विश्वका अधिकांश क्षेत्रमा संक्रमण दर बढिरहेको सन्दर्भमा यहाँ ७ हजार १ सय संक्रमितमध्ये ६ हजार ६ सय निको भइसकेका छन् भने २१ जनामात्र अस्पतालमा छन् ।

गत वर्षको सेप्टेम्बरदेखि लागेको आगलागीले पुर्‍याएको अर्बाैं डलर बराबरको आर्थिक क्षतिको हिसाब हुन नपाउँदै मार्चदेखि देखिएको संक्रमणले अस्ट्रेलियाको अर्थतन्त्रलाई असर त पुर्‍याएको थियो नै नेतृत्वलाई समेत दबाब परेको थियो । यद्यपि उनले अस्ट्रेलियाका ६ राज्य तथा दुई टेरिटोरीका प्रमुख र मुख्य स्वास्थ्य अधिकारीसँगको सहकार्यमा संक्रमण देखिएको ३ महिनाको अवधिमा नै यसलाई नियन्त्रणमा लिन सफल भए ।

अस्ट्रेलियास्थित मेडिकल एसोसिएसनका अध्यक्ष टोनी बार्टनले बीबीसीलाई बताएअनुसार स्वास्थ्य महामारीका बेलामा स्वास्थ्य विज्ञसँग सल्लाह लिँदा अधिक आर्थिक क्षति हुने भए पनि प्रधानमन्त्री मरिसनले हुन सक्ने आर्थिक समस्याका बाबजुद गम्भीर र सही निर्णय लिएका थिए । ‘मरिसनले स्वास्थ्यविज्ञ छनोट गरे, सल्लाह लिए र चुनौतीका बाबजुद कडा रूपमा लागू गरे ।’

प्रधानमन्त्री मरिसनले भाइरस संक्रमणको सुरुवाती चरणमै हवाई यातायातमा प्रतिबन्ध लगाउन गरेको निर्णय सही र महत्त्वपूर्ण भएको विज्ञहरूले विश्लेषण गरेका छन् । मुख्य गरेर प्रमुख स्वास्थ्य अधिकारी डा. ब्रेन्डन मर्फी लगायतका स्वास्थ्य सल्लाहकारको भूमिका यो भाइरस नियन्त्रणका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको स्वयं प्रधानमन्त्री मरिसनले नै बताएका छन् । अस्ट्रेलियाले भाइरस नियन्त्रणका लागि आंशिक लकडाउन गरे पनि ठूला सुपरमार्केट, अत्यावश्क सामग्रीका पसल, यातायात सुचारु नै राखेका थिए ।

यद्यपि ठूलो संख्यामा बेरोजगार संख्या बढेको थियो भने आर्थिक संकटसमेत बढेको थियो । उनले आंशिक लकडाउन र सामाजिक दूरीलाई कडा रूपमा लागू गराए पनि जनतालाई के खाने के लाउने समस्याको समाधानसमेत तत्कालै दिएका दिए । त्यतिमात्र नभएर उनले हरेक दिन मुख्य स्वास्थ्य अधिकारीसँगै दैनिक रूपमा भाइरस संक्रमणका लागि गरिरहेको कामका बारेमा जनतासँग उपस्थित भएर जानकारी दिनेमात्र नभएर जनतालाई हौसला दिने गरेका थिए ।

‘सरकारले समस्या सिर्जना गरिदिएपछि त्यसको समाधान पनि सँगसँगै दिनुपर्छ र मात्र नेतृत्वप्रति विश्वास र भरोसा पलाउँछ,’ अन्तर्रास्ट्रिय विषयमा ग्रिफिथ युनिभर्सिटीबाट विद्यावारिधि गरिरहेका विक्रम तिमिल्सिना भन्छन् । उनी प्रधानमन्त्री मरिसनले समेत कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि जनताको मन जित्न र आफ्नो नियम पालना गराउन यही उपाय अपनाएको दाबी गर्छन् ।

प्रधानमन्त्री मरिसनले लकडाउन सँगसँगै अर्बाैं डलर बराबरको नगद सहायता प्याकेज आफ्ना नागरिकलाई तत्कालै उपलब्ध गराएका थिए । जागिर गुमाएकालाई ‘जबकिपर’ र जागिर नभएकालाई ‘जबसिकर’ कार्यक्रमअन्तर्गत पाक्षिक रूपमा जीवन धान्न पुग्ने आर्थिक सहयोग पुर्‍याएका थिए । यसका साथै भाइरसका कारण आफ्नो व्यवसाय बन्द गरेका व्यवसायलाई सहुलियत ऋण, आर्थिक सहायताका प्याकेजसमेत तत्कालै ल्याएर कार्यान्वयन गरेका थिए ।

तिमिल्सिना अन्तर्रास्ट्रियस्तरमा हेर्ने हो भने महामारी वा संकटका समयमा देश सञ्चालन गर्ने सरकार प्रमुखले सबैभन्दा पहिला आफ्ना जनतालाई विश्वास लिन सक्नुपर्ने र त्यसका लागि वातावरण समेत बनाइदिनुपर्ने संस्कार रहेको सुनाउँछन् । जुन मरिसनले कुनै ढिलासुस्तीबिना गरेका थिए ।

‘राजनीति गर्ने व्यक्तिलाई कुनै समयमा समस्या नआउने भन्ने होइन, तर त्यसलाई कसरी आफूले रिकोभर गर्नुपर्छ भन्ने मरिसनले अन्तर्रास्ट्रिय नेतृत्वलाई नै उदाहरण दिएका छन्,’ अस्ट्रेलियास्थित सञ्चारविज्ञ डा. भरतराज पौडेल सुनाउँछन् । आगलागीका बेला उनीप्रति सुरु भएको अविश्वासलाई धेरै टिक्न दिएका थिएनन् । उनले सम्पूर्ण राज्यका प्रिमियरसँग छलफल गरेर विभिन्न राहतका कार्यक्रम ल्याएर आफूविरुद्धको बढ्दो जनमतलाई आफ्नो पक्षमा पारेका थिए ।

‘जनताको दैनिक जीवनयापनको समस्यालाई समयमै समाधान गरेर ६ महिनासम्म घर बाहिर ननिस्कँदा हुने सहज अवस्थाको सिर्जना गरिदिएर सबै जनतालाई विश्वासमा लिएका थिए ।’ पौडेल अस्ट्रेलियाजस्ता देशका नेतृत्वबाट केही सिक्नेभन्दा पनि हाम्रा नेपालका राजनीतिज्ञले भने विषयवस्तुको गहिराइमा केन्द्रित नभई राजनीतिक भाषामा सबै समस्यालाई गोलमटोल गरिदिएर समाधानभन्दा पनि थप समस्या सिर्जना गर्ने गरेको अनुभव सुनाउँछन् ।

प्रधानमन्त्री मरिसन सामाजिक सञ्जालमा समेत उत्तिकै सक्रिय रहन्छन् भने आफ्ना दैनिक क्रियाकलापलाई समेत समयसमयमा जनतासमक्ष सेयर गर्ने गरेका छन् । पछिल्लो समयमा उनको नेतृत्वप्रतिको ‘एप्रुभल रेटिङ’ जसले लोकप्रियतालाई मापन गर्ने मानिन्छ त्यो पनि दशककै उच्च रहेको सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । अस्ट्रेलियाका राजनीतिक विश्लेषकले त मरिसनको नेतृत्वलाई शताब्दीमा एकपटक आउने आर्थिक संकटका लागि उपयुक्त नेतृत्व समेत भनेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७७ ०६:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×