समुद्री आँधीले लियो भारत र बंगलादेशमा ८४ जनाको ज्यान

भारतका पश्चिम बंगाल र उडिसा राज्यकाका साथै बंगलादेशको तटीय क्षेत्र निकै प्रभावित
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — बंगालको खाडीबाट विकसित शक्तिशाली समुद्री आँधी ‘अम्फान’ का कारण भारत र बंगलादेशमा कम्तीमा ८४ जनाको ज्यान गएको छ । दुवै देशमा ठूलो धनमालको क्षति भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

आँधीका कारण भारतको पश्चिम बंगाल र उडिसा राज्य निकै प्रभावित भएका छन् । अम्फान उडिसा र पश्चिम बंगालको तटीय क्षेत्रमा बुधबार अपराह्न प्रवेश गरेको थियो । त्यसको असरस्वरूप प्रतिघण्टा १ सय ८५ किलोमिटरभन्दा बढीको गतिले आएको डरलाग्दो आँधीले उक्त क्षेत्रमा ठूलो परिमाणमा जीउधनको क्षति पुर्‍याएको हो ।

अम्फानका कारण पश्चिम बंगालमा मात्र ७० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको बताइएको छ भने छिमेकी उडिसामा २ जनाको मृत्यु भएको छ । बीबीसीका अनुसार बंगलादेशमा कम्तीमा १२ जनाको ज्यान गएको छ । कोरोना भाइरसको महामारीले पूरै भारतलाई आतंकित पारिरहेका बेला अम्फानले थप अर्को संकट निम्त्याएको छ ।

समुद्री आँधीका कारण सबैभन्दी बढी क्षति पश्चिम बंगालका कोलकाता, पूर्व मिडनापुर र हाउडा जिल्लामा भएको बताइएको छ । त्यसका क्षेत्रका दर्जनौं घरहरु भत्किएका छन् । बुधबार साँझदेखि नै कोलकाता र आसपासका क्षेत्रमा बिजुली र फोन अवरुद्ध भएको थियो ।

कोलकाता सहरमा मात्र १२ जनाको ज्यान गएको छ । अधिकांशको आँधीका कारण ढलेका ठूला रूखहरुले किचेर मृत्यु भएको बताइएको छ । आँधीसँगै भएको घनघोर वर्षाका कारण नदीको सतह बढ्दा त्यस भेगका धेरै ठाउँ जलमग्न भएका छन् । कोलकाता विमानस्थल जलमग्न भएको छ ।

पश्चिम बंगालकी मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीले मृत्यु भएकाहरुको परिवारका लागि राहतस्वरूप प्रतिव्यक्ति २ लाख भारु सहयोगको घोषणा गरेकी छन् । मुख्यमन्त्री बनर्जीले पछिल्लो विपद्ले कोभिडरू१९ महामारीसँगै थप अर्को संकट निम्त्याएको बताएकी छन् । उनले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई आँधी प्रभावित क्षेत्रको अवलोकन गर्न आग्रह गरेको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । मोदीले बिहीबार ट्वीट गर्दै पछिल्लो विपद्सँग जुध्न उडिसा र पश्चिम बंगाल सरकारलाई हरसम्भव सहयोग गर्ने आश्वासन दिएका छन् ।

भारतको जल तथा मौसम पूर्वानुमान विभागका अनुसार बिहीबार अपराह्नदेखि समुद्री आँधी बंगलादेशको धु्रवी र रंगपुरतर्फ सोझिएको र यसको प्रभावस्वरूप भारतका पूर्वोत्तर राज्यहरु असम, मेघालय र अरुणाचलमा भारी वर्षा हुनेछ । समुद्री आँधी बंगालदेशका घना बस्तीतर्फ सोझिएकाले ठूलो मात्रामा क्षति हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । बंगलादेशी सञ्चारमाध्यमहरुका अनुसार अम्फानका कारण तटीय क्षेत्रका सयौं गाउँका जलमग्न भएका छन् र दर्जनभन्दा बढी बाँधहरु भत्किएका छन् ।

अम्फानका कारण उडिसा, पश्चिम बंगाल र बंगलादेशका केही तटीय क्षेत्रमा घनघोर वर्षा हुने पूर्वानुमानसमेत विभागले यसअघि नै गरेको थियो । विभागको चेतावनीपछि उडिसा र पश्चिम बंगालका तटीय क्षेत्रका २० लाख मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो ।

विस्थापित हुने मानिसलाई राख्नका लागि पश्चिम बंगाल र उडिसाका सरकारी कार्यालय, स्कुल र कलेजहरुलाई खाली गराइएको छ । ओडिसा र पश्चिम बंगालका प्रवासी कामदारहरुलाई आ–आफ्नो गन्तव्यमा पुर्‍याउनका लागि सुरु गरिएको विशेष श्रमिक रेल सेवा बिहीबारसम्मका लागि बन्द गरिएको छ । त्यसैगरी बिहीबार बिहानसम्मका लागि कोलकाता विमानस्थल पनि बन्द गरिएको थियो ।

सामान्यत: वर्षाका बेला यस किसिमका सामुद्रिक आँधी आउने गर्छ । अम्फानलाई पछिल्लो दुई दशककै सबैभन्दा खतरनाक चक्रवात अर्थात् सुपर साइक्लोन दाबी गरिएको छ । सन् १९९९ मा आएको यस्तै भीषण चक्रवातले उडिसामा १० हजारभन्दा बढीको ज्यान लिएको थियो भने २ लाखभन्दा बढी गाईवस्तु मारिएका थिए । उक्त चक्रवातबाट ३० लाखभन्दा बढी मानिस प्रभावित भएका थिए ।

सन् २००८ मा बंगालको खाडीबाट उठेको सामुद्रिक आँधी ‘नरगिस’ ले म्यान्मारमा मात्र १ लाखभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो । गतवर्ष उडिसामा आएको सामुद्रिक आँधी ‘फणी’ ले ९० भन्दा बढीको ज्यान गएको थियो । आँधीका कारण राज्यका डेढ करोडभन्दा बढी मानिस नराम्ररी प्रभावित भएका थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७७ ०६:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोनासँगै समुद्री आँधीको त्रास

भारतको उडिसा र पश्चिम बंगालका तटीय भेगका २० लाखभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारियो
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — कोरोना भाइरसको महामारीले पूरै भारतलाई आतंकित पारिरहेका बेला बंगालको खाडीमा विकसित भएर पूर्वी तटीय क्षेत्रमा बढ्दै गरेको शक्तिशाली समुद्री चक्रवात अम्फानले उडिसा, पश्चिम बंगाल र बंगलादेशलगायतमा त्रासदी मच्चाएको छ ।

चक्रवातको असरस्वरूप आउने समुद्री आँधीले मच्चाउन सक्ने ताण्डवलाई ध्यानमा राख्दै त्यहाँका तटीय भेगका २० लाखभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । भारतको जलवायु तथा मौसम पूर्वानुमान विभागका अनुसार अम्फान बुधबार भारतीय समयअनुसार २ बजे तटीय क्षेत्रभित्र प्रवेश गरेको छ ।

चक्रवातबाट सिर्जित समुद्री आँधीको वेग प्रतिघण्टा १ सय २० किमिदेखि २ सय किमिसम्म रहने विभागले जनाएको छ । त्यति वेगको आँधीले ठूलै जनधनको क्षति पुर्‍याउन सक्ने क्षमता राख्छ । साथै अम्फानका कारण उडिसा, पश्चिम बंगाल र बगलादेशका केही तटीय क्षेत्रमा भीषण वर्षा हुने पूर्वानुमान समेत विभागले गरेको छ ।

अम्फानलाई पछिल्लो दुई दशककै सबैभन्दा खतरनाक चक्रवात अर्थात् सुपर साइक्लोन दाबी गरिएको छ । सन् १९९९ मा आएको यस्तै भीषण चक्रवातले उडिसामा १० हजारभन्दा बढीको ज्यान लिएको थियो भने २ लाखभन्दा बढी गाईवस्तु मारिएका थिए । उक्त चक्रवातबाट ३० लाखभन्दा बढी मानिस प्रभावित भएका थिए ।

विभागले मंगलबार नै विशेष बुलेटिन जारी गर्दै अम्फानको सघनता, त्यसको दिशा र वेगबारेमा जानकारी गराएको थियो । साथै यसबाट विशेषगरी उडिसा, पश्चिम बंगाल र बंगलादेशका तटीय क्षेत्रको क्षेत्र प्रभावित हुने विभागले बताएको छ ।

विभागले तीव्र गतिमा आउने सामुद्रिक आँधीसँगै उडिसाका बलासुर, भद्राक, मयूरभन्ज, केन्दरपारा र पश्चिम बंगालका मेदिनीपुर, परगना, हुग्ली, कोलकातालगायतका जिल्लामा भारी वर्षा हुने अनुमान गरेको छ । खराब मौसमलाई ध्यानमा राख्दै त्यस क्षेत्रका माझीहरुलाई माछा मार्न नजान पनि विभागले चेतावनी जारी गरेको छ ।

विभागको चेतावनीपछि उडिसा र पश्चिम बंगालका तटीय क्षेत्रका २० लाख मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । यो चक्रवातको असर बिहीबारसम्म रहने जनाइएको छ । चक्रवात तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने क्रममा समुद्रमा ५ मिटरसम्मको अग्लो छाल उठ्ने अनुमान पनि विभागले गरेको छ ।

विस्थापितहरुलाई राख्नका लागि १७ सयभन्दा बढी अस्थायी आश्रयस्थलहरु निर्माण गरिएका छन् । विस्थापित हुने मानिसलाई राख्नका लागि पश्चिम बंगाल र उडिसाका सरकारी कार्यालय, स्कुल र कलेजहरुलाई खाली गराइएको छ । ओडिसा र पश्चिम बंगालका प्रवासी कामदारहरुलाई आआफ्नो गन्तव्यमा पुर्‍याउनका लागि सुरु गरिएको विशेष श्रमिक रेल सेवा बिहीबारसम्मका लागि बन्द गरिएको छ । त्यसैगरी बिहीबार बिहानसम्मका लागि कोलकाता विमानस्थल पनि बन्द गरिएको छ ।

हुन पनि तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गरेको केही बेरमा अम्फानले बितण्डा देखाउन सुरु गरेको थियो । बुधबार साँझसम्म उडिसामा २ जनाको ज्यान गएको छ भने थुप्रै धनमालको क्षति भइसकेको छ ।

सामान्यत: वर्षाका बेला यस किसिमका सामुद्रिक आँधी आउने गर्छन् । सन् २००८ मा बंगालको खाडीबाट उठेको ‘नरगिस’ नामको सामुद्रिक आँधीले म्यान्मारमा मात्र १ लाखभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो । गतवर्ष उडिसामा आएको सामुद्रिक आँधी ‘फानी’ ले ९० भन्दा बढीको ज्यान गएको थियो र राज्यका डेढ करोडभन्दा बढी मानिस नराम्ररी प्रभावित भएका थिए ।

कोरोना भाइरसको महामारीले आक्रान्त पारिरहेका बेला चक्रवातले गर्ने क्षति र त्यसको व्यवस्थापन थप चुनौतीपूर्ण ठानिएको छ । कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलन नदिन एकातर्फ सामाजिक दूरी कायम गर्नु पर्दा विस्थापित मानिसको सुरक्षित व्यवस्थापन सहज भने छैन ।

यद्यपि उडिसा राज्य सरकारले यस किसिमका सामुद्रिक आँधीसँग जुध्न आवश्यक संयन्त्र विकास गरेको हुँदा विपद्पछिको व्यवस्थापन तीव्र गतिमा हुने अपेक्षा गरिएको छ । गत वर्षको ‘फानी’ सामुद्रिक आँधीका पछि उडिसा राज्य सरकारको विपद् व्यवस्थापनले खेलेको प्रभावकारी भूमिकाको निकै प्रशंसा भएको थियो ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७७ ०८:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×