डोजर हिँड्ने बाटो खन्दै गाउँले

सडक निर्माण क्रममा भीरमा पहिरोको डरले डोजर चालकले खन्न नमानेपछि स्थानीयले भीर फोडेर डोजर हिँड्ने बाटो बनाउन लागेका हुन् 
घनश्याम खड्का

म्याग्दी — डोजरले सबैतिर भीरपहरा र जमिन फोड्दै मोटरबाटो बनाइरहेका बेला यहाँ डोजर हिंड्ने बाटो बनाएको सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ । धौलागिरि गाउँपालिका–४ मुदीवासी भने डोजरका लागि बाटो खनिरहेका छन् । सडक निर्माण क्रममा भीरमा पहिरोको डरले डोजर चालकले खन्न नमानेपछि स्थानीयले भीर फोडेर डोजर हिँड्ने बाटो बनाउन लागेका हुन् ।

सडक निर्माण क्रममा डोजर हिँड्ने बाटो खोल्न भीर खोप्ने क्रममा म्याग्दीको धौलागिरि ४ का स्थानीय । तस्बिर ः घनश्याम/कान्तिपुर

भीरमा ब्रेकर लगाई सडक खन्ने क्रममा माथिबाट पहिरो खस्दा सहयोगीको मृत्यु भएको र मेसिनमा पनि क्षति पुगेछि अपरेटरले डोजर चलाउन मानेनन् । ‘भीर नै भीरमा सडक निर्माण गरिएको भए पनि १५ मिटर लामो खण्डमा माथिबाट पहिरो झर्न थालेकाले डोजरले खन्न मानेन,’ गाउँपालिकाका प्राविधिक दीपेन्द्र केसीले भने, ‘त्यसैले जोखिमयुक्त भागलाई मान्छेले काटेर डोजर हिँड्ने बाटो बनाउन थालेका हौं ।’ मुना–मुदी सडकको ५ किलोमिटरमध्ये करिब ४ किमि सडक पुरै पहरा काटेर निर्माण भएको उनले बताए ।

गाउँपालिकाले ८० लाख रुपैयाँ लागतमा गाउँपालिका केन्द्र मुनादेखि ४ नम्बर वडा केन्द्र मुदीलाई जोड्न ५ किमि सडक खन्न थालेको हो । कठिन भूगोलमा काम गर्नुपरेकाले बजेट खर्च लक्ष्य पूरा भए पनि गाउँमा मोटर पुर्‍याउने लक्ष्य पूरा नभएको उपभोक्ता समितिले जनाएको छ । समितिका अनुसार ११ मजदुर लगाएर १२ दिनसम्म भीर काटेर डोजर हिँड्ने ट्र्याक बनाउने प्रयास पनि लगातारको झरी र पहिरोले गर्दा प्रभावित भएको छ ।

‘गाउँमा मोटर पुर्‍याउन सडक खन्ने क्रममा आफन्त गुमाएर पनि भीरमा डोजर पास गराउन मान्छे लगाएर बाटो बनाउने प्रयास पनि स्थगित भएको छ,’ निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष लोकमान चोचाङ्गीमगरले भने, ‘निरन्तर झरी परेकाले पहिरो खस्न रोकिएन । थप मानवीय क्षति रोक्न सडक निर्माण नै स्थगित गरियो ।’ ४ किमि सडकको रक कटिङ भइसकेको छ ।

१५/२० मिटर पहरा छेड्न बाँकी रहेकाले त्यो सक्न पाएको भए सजिलै गाउँमा सडक पुग्ने अवस्था रहेको उनले बताए । जिल्लाकै दुर्गम धौलागिरि गाउँपालिकाकोपनि दुर्गममा पर्छ, मुदीगाउँ ।छिमेकी गाउँबाट मुदी पुग्न अक्करे भीरको बाटो पार गर्नुपर्छ । भीरमा अडेको मुदीगाउँका एक बस्तीबाट अर्को बस्ती पुग्न पनि अनिवार्य भीर छिचोल्नैपर्ने बाध्यता छ ।

मुदीका नरवाङ र नाउराभीरलाई मान्छे खाने भीरले चिनिन्छ । धौलागिरि हिमालका ५ चुचुरा, चुरेन र गुर्जा हिमाल अवस्थित जिल्लाको करिब ४५ प्रतिशत भूगोल ओगटेको धौलागिरि गाउँपालिका दुर्गम हो । यस गाउँपालिका केन्द्रसम्ममा कच्ची हिउँदे सडक पुगेपछि वडा १ गुर्जा, २ लुलाङ, ४ मुदी, ६ मराङ र ७ मल्कवाङमा अझै मोटरबाटो पुगेको छैन । धौलागिरि गाउँपालिकामा अझै केन्द्रीय बिजुली पनि पुगेको छैन ।

सञ्चार सुविधासमेत छैन । ‘जडीबुटी, फलफूल र पशुपालन प्रमुख सम्भावना भए पनि सबै वडालाई मोटरबाटोले जोड्न पहिलो प्रयत्नमा छौं । सडक सञ्जाल नभई कुनै व्यवसायलाई व्यावसायिक बनाउन नसकिने ठहर रह्यो,’ गाउँपालिका अध्यक्ष थमसरा पुनले भनिन्, ‘कार्यकालभित्र वडा नं १ गुर्जाबाहेक सबै वडामा मोटरबाटो र केन्द्रीय बिजुली पुर्‍याउने गरी काम गरिरहेका छौं ।’

प्रकाशित : असार २४, २०७६ ११:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रेडपान्डा हेर्न मचान

कान्तिपुर संवाददाता

रसुवा — पर्यटकलाई दुर्लभ रेडपान्डालगायत वन्यजन्तु अवलोकन गर्न पोलाङपाटीमा मचान निर्माण गरिएको छ । रेडपान्डाको मुख्य बासस्थान क्षेत्र पोलाङपाटीमा गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाले दुईवटा मचान बनाएको हो । गोसाइँकुण्ड–५, ठूलोस्याफ्रुभन्दा माथि चोलाङपाटी, गुप्चे, पोलाङपाटी र ढोकाचेत खर्क रेडपान्डाको मुख्य बासस्थान क्षेत्र हुन् ।

जंगलमा बसेर वन्यजन्तु अवलोकन गर्न रुचाउने पर्यटकलाई लक्षित गरेर लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा पहिलोपटक मचान बनाइएको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाको सहयोगमा पोलाङपाटी रेडपान्डा संरक्षण उपभोक्ता समितिले करिब १५ लाखको लागतमा दुईवटा मचान र ५ किलोमिटर पैदल बाटो बनाएको समिति अध्यक्ष नाक्पुदोर्जे तामाङले बताए ।

माङचे हुँदै पोलाङपाटी र फोक्सो, गुप्चे हुँदै चोलाङपाटीसम्म बाटो बनाइएको छ । बाटो बनेपछि पर्यटकलाई
रेडपान्डा अवलोकन गर्न जान सजिलो बनाएको छ । गाउँपालिकाका अध्यक्ष कैसाङ नुर्पु तामाङले मचानले उक्त क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

सन् २०१९ लाई गाउँपालिकाले पालिका भ्रमण वर्ष घोषणा गरेको छ । मचानबाट जंगलमा चर्न आएका कस्तुरी मृग, बँदेल, भालु, रेडपान्डा, मृगलगायत वन्यजन्तु र चराचुरुंगी अवलोकन गर्न सकिन्छ । काठबाट बनाइएका मचानमा १५ देखि २० जना पर्यटक बस्न सक्छन् ।

प्रकाशित : असार २४, २०७६ १०:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्