धानको बालामा ‘बिटल’ को बास- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार

धानको बालामा ‘बिटल’ को बास

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — पसाउँदै गरेको धानको बाला ढाकेर कालो सानो खपटे किरा (बिटल) बस्न थालेपछि किसानहरू चिन्तित भएका छन् । भरतपुर महानगरपालिका-१४ बरौंजीका किसान घननाथ सापकोटाको धानखेतमा यस्तो किरा छपक्कै देखिएको हप्तादिनभन्दा बढी भयो । ‘पसाउँदै गरेको धान यो किराले सखापै बनायो झैं छ । यस्तै हो भने खेती स्याहार्न पाइएलाजस्तो छैन‚’ सापकोटाले चिन्तित हुँदै भने ।

बरौंजी वरपरका ५० बिघा जति धानखेतमा यस्तो किरा छपक्कै देखिएको उनले बताए । उनका छिमेकी नरनाथ पौडेलले यो किसारले धानमात्रै नभएर रुख-बुट्यानहरूमा पनि असर गरेको सुनाए । खेतको आलीमा बस्ने यो किरा बिस्तारै-बिस्तारै धानको बुटोमा बस्न जाने र बाला खाँदै अगाडि बढ्ने गरेको उनी बताउँछन् । कृषि ज्ञान केन्द्रमा उनले यो समस्याबारे जानकारी गराएका छन् ।

किसानहरूले समस्या सुनाएपछि भरतपुरको कृषि केन्द्रका कृषि प्रसार अधिकृत मीनबहादुर पुन खेती हेर्न पुगेका थिए । ‘पसाउँदै गरेको धानको बालामा गएर यो किरा बसेको छ । यो समस्या यसअघि खासै देखिएको थिएन । किरा नौलो त हैन तर यसरी छपक्कै बस्ने गरेको थाहा थिएन‚’ पुनले भने । नयाँ समस्या भएका कारण यो विषय विज्ञहरूलाई जानकारी गराएको उनले बताए ।

‘मैले सम्पर्क गरेका किट विज्ञहरूले यो किराले बाली नोक्सान गरेको खासै सुनिएको छैन भन्नु भएको छ । तर‚ किसानहरू आत्तिएका छन् । हामी पनि के गर्ने नगर्ने निचोडमा पुगेका छैनौं‚’ पुनले भने । आफूहरूले विज्ञहरूकै राय पर्खेर बसेको उनले बताए । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क)को रामपुरमा रहेको राष्ट्रिय मकैबाली अनुसन्धान कार्यक्रमका किट विज्ञ घनश्याम भण्डारीले किराले गर्ने असरबारे बुझ्नुपर्ने बताए ।

भण्डारीका अनुसार यो किरा धानको ब्याडमा देखिन्थ्यो । यसको लार्भाले ब्याडको धानको बीउको जरा खाने गर्दथ्यो । ‘तर यति धेरै मात्रामा धानको बालामा बसेको पहिलोपल्ट देखिएको छ । धानको बालामा बस्दैमा नोक्सान हुने होइन । तर‚ असर गर्ला/नगर्ला यसबारे सानो अध्ययन गर्दै छु । एक दुई दिनभित्रै निचोडमा पुगिएला,’ भण्डारीले भने । बरौंजी आडको शिवनगरमा पनि यस्तो समस्या देखिएको छ ।

खेतमा गएर हेर्दा धानको बाला काटे झैं पनि देखिएका कारण असर पर्ने सम्भावना रहेको कृषि ज्ञान केन्द्रका कृषि प्रसार अधिकृत मीनबहादुर पुनले सुनाए । असर गर्ने अवस्था आए सिफारिस गरिएका विषादीहरू प्राविधिकहरूको रेखदेख र सुझावमा राख्न लगाउने उनले बताए । तर ठूलो जमिन ढाकेर किरा बसेका कारण विषादी छर्कन सहज नभएको र छर्नै पर्ने अवस्था आए सरकारले विशेष सहयोग गर्नुपर्ने किसानहरूको माग छ ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १७:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

होटल र्‍याडिसनको नोक्सानी घट्यो 

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कोरोनाको असर न्यून भई आर्थिक चलायमान बढेसँगै होटल र्‍याडिसनको नोक्सानी घटेको छ । आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा खुद २०.३६ करोड नोक्सानी ब्यहोरेको ओरियन्टल होटल्स लिमिटेडले गत आर्थिक वर्ष २.४६ करोड नोक्सानी ब्यहोरेको जनाएको छ ।

गत आर्थिक वर्षमा होटलको कुल आम्दानी बढेसँगै नोक्सानी घटेको हो । गत आर्थिक वर्ष होटलले ६२.२२ करोड कुल आम्दानी गरेको थियो । जबकि आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा १३.१२ करोड कुल आम्दानी आर्जन भएको थियो । कोभिड १९ को प्रभाव क्रमश: घट्दै जानु र पर्यटकको आगमन वृद्धि हुँदै जानाले आम्दानीमा वृद्धि भएको कम्पनीले जनाएको छ । आउने दिनमा पर्यटन व्यवसायले थप गति लिएमा कम्पनी नाफामा जान सक्ने छ । ‘दुई वर्षसम्म कोभिड १९ को प्रभावले पर्यटक आगमन नहुनुका साथै सरकारबाट जारी निर्देशन अनुसार सबै सभा, सम्मेलन, गोष्ठि, तालिम, सेमिनार, स्वीमिङ पुल, हेल्थ क्लब आदिको सेवामा लागेको बन्देजका कारण पर्यटन व्यवसाय धरासयी भएको हो’ होटलले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।



प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १७:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×