पहिरोपीडितलाई बस्ने घर न सर्ने भर- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पहिरोपीडितलाई बस्ने घर न सर्ने भर

‘पहिरोले घर लगेपछि केही दिनसम्म त्रिपाल र चामल बाँड्न आए, अब हामीलाई पनि बगाएपछि मात्र बिचरा भन्न आउने त होलान् ।’
सरिता श्रेष्ठ

आगिन्चोक, धादिङ — त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका–५ आगिन्चोकको धिमिरेमा गत जेठ २६ को राति पहिरो जाँदा ५५ वर्षीय नेत्रप्रसाद खाँणको मृत्यु भयो । सुतिरहेका बेला पहिरोले घर पुर्दा बेपत्ता भएका खाँण मृत भेटिएका थिए । भूकम्पपछि सरकारी अनुदानमा बनाएको पक्की घरमा नेत्रप्रसाद सुतेका थिए । त्यसको नजिकै सडकको तलपट्टि ढुंगामाटो र जस्तापाताले बारेको घरमा कनमाया सुतेकी थिइन् ।

धादिङको त्रिपुरासुन्दरी–५ आगिन्चोकमा २ साताअघि गएको पहिरो । तस्बिर : सरिता/कान्तिपुर


ढुंगासहित खसेको लेदो माटोले घर बगाएपछि कनमायाले छिमेकीसँग गुहार नमागेकी होइनन् तर लगातार परिरहेको पानीको आवाजले उनको बिलौनालाई मलिनो बनाइदियो । झन्डै २ घण्टापछि मात्रै छिमेकी पहिरोस्थलमा आउन सकेका थिए ।

छोरा सुरेन्द्र डेढ महिनाअघि मात्र कोरिया गएका थिए । घरमा बज्रपात परेको सुनेपछि उनी हालै मात्र स्वदेश फर्किर्एका छन् । श्रीमान्लाई पहिरोले लगेपछि कनमायाका आँखा ओभाना छैनन् । कोरा कपडामै रहेकी उनी श्रीमान्लाई सम्झँदै रुने, कराउने गर्छिन् । ‘श्रीमान् गुमाएदेखि आँखा ओभाना छैनन्, सम्झाउन सकिएको छैन,’ जेठानी रेशमकुमारी खाँण भन्छिन्, ‘पुस्तौंदेखि बसिरहेको ठाउँमा यसपालि पहिरो गयो, हाम्रो परिवारमा परेको यो बज्रपातले गाउँ नै शोकमा डुबेको छ ।’

गंगाजमुना–७ बुढाथुमको चेपारेमा पनि हालै पहिरोमा परी एक वृद्धाको मृत्यु भएको छ । अघिल्लो बिहीबार वर्षापछिको पहिरोले घर बगाउँदा ८४ वर्षीया धनमाया सार्कीको मृत्यु भएको हो । यो वर्षको मनसुन सुरु भएसँगै धादिङमा विपद्का घटनामा परी कतै मानवीय क्षति नै भएको छ भने कतै बस्ती नै जोखिममा परेका छन् । ३ सातायता गंगाजमुना र त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिकाका विभिन्न बस्तीमा विपद्–बाट व्यापक क्षति पुगेको छ । ‘माथिबाट पहिरो खस्छ, तलबाट भाँसिँदै गएको छ,’ गंगाजमुना–५ भीरमौरीकी टुलकुमारी विक भन्छिन्, ‘जेठ ३१ गते रातिको पहिरोले घरमा क्षति पुगेको छ । पानी पर्न थालेपछि भागाभाग हुन्छ, पस्केको भातसमेत आरामले खान पाउँदैनौं ।’

भूकम्पपछि बनाएको पक्की घर पहिरोको जोखिम परेपछि फेरि उठिबास लाग्ने हो कि भन्ने चिन्तामा स्थानीय छन् । ‘७ वर्षअघि भूकम्पले दिएको पीडा अझै उस्तै छ, अहिले फेरि पहिरोको डरले अत्तालिएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘आफ्नो थातथलो छाडेर अन्यत्र जाऊँ ठाउँ छैन । न बस्ने घर छ, न सर्ने भर छ ।’

त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका–६ छापथोकका बालबहादुर भण्डारी पनि बर्खाभर कसरी जोगिने होला भन्ने चिन्तामा छन् । गत जेठ २६ मा गएको पहिरोसँगै उनको घर भने बगेको थियो । पहिरो आएको थाहा पाएपछि सुतिरहेकी श्रीमतीलाई बोलाएर भागेर ज्यान जोगाएका उनी बारीमा त्रिपाल टाँगेर बसिरहेका छन् । ‘एकपछि अर्को विपद्सँग जुध्नुपरेको छ,’ उनले भने ।

पहिरो प्रभावितलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालय र गाउँपालिकाको सहकार्यमा नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले त्रिपाल, भाँडाकुँडा, खानेकुरालगायत लत्ताकपडा वितरण गरे पनि त्यो पुग्दो छैन । बस्ती नै जोखिममा परे पनि पीडितहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न सरोकारवालाले चासो दिएका छैनन् । जोखिम छ भन्ने थाहा हुँदाहुँदै बस्नुपरिरहेको बालबहादुरले दुःखेसो पोखे । ‘पहिरोले घर लगेपछि केही दिनसम्म त्रिपाल र चामल बाँड्न आएका थिए, त्यसपछि कोही फर्किएका छैनन्,’ उनले भने, ‘अब हामीलाई पनि पहिरोले बगाएपछि मात्र बिचरा भन्न आउने त होलान् ।’

प्रकाशित : असार १४, २०७९ १०:४८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मल बोराकै २८ सय

भारतबाट अवैध रुपमा भित्र्याइएको मल चर्को मूल्यमा बिक्री
सरिता श्रेष्ठ

धादिङ — नीलकण्ठ–१२ की सुशीला कुमाल मल लिन दिन बिराएर सदरमुकाम धादिङबेसी झर्छिन् तर रित्तै घर फर्किन्छिन् । उनलाई मकै खेतीका लागि मल चाहिएको छ । ‘मल आउला र राखेर गोडमेल गरौंला भन्दाभन्दै सबथोक बितिसक्यो,’ उनले भनिन् ।

बर्दिया गुलरिया—१० मा भारतीय सीमा चित्तलवाबाट ल्याएको मल जाँच्दै सशस्त्र प्रहरी । रोपाइँको समयमा किसानले मल नपाउँदा समस्या खेपिरहनु परेको छ । तस्बिर : कमल पन्थी

नीलकण्ठ–३ की संगीता श्रेष्ठ पनि मल पाइने आसमा नीलकण्ठ सहकारी संस्था लिमिटेड धाएको धायै छिन् । तर मल हात पार्न सकेकी छैनन् ।

ज्वालामुखी गाउँपालिका–५ का हरि थापाले भने २ हजार १ सय रुपैयाँ तिरेर एक बोरा (५० किलो) मल किन्न पाए । स्थानीय व्यापारीले अवैध रूपमा भित्र्याएको मल उनले किनेका हुन् । ‘मल नहाले उत्पादनै घट्ने भयो । त्यही भएर महँगोमा भए पनि ल्याएँ,’ थापाले भने । उनका अनुसार व्यापारीले युरिया मसिनो २ हजार १ सय र अलि ठूलो २ हजार ६ सय प्रतिबोराका दरले बेचिरहेका छन् । नीलकण्ठ–९ का तुलबहादुर गुरुङले पनि मलका लागि १५ दिन लगातार बजार धाएपछि बल्ल महँगोमा मल पाए । ‘जेठभरि मकैमा हाल्न मल खोज्दैमा बित्यो, अब धानमा हाल्ने बेला पाइएको छैन,’ उनले भने ।

सरकारले सहुलियतमा मल ल्याउन नसकेपछि व्यवसायीले कालोबजारी गरेर फाट्टफुट्ट बेचिरहेका छन् । त्यसैले महँगोमा किन्न तयार किसानले पनि हतपती भेट्दैनन् । ‘मलमा चरम कालोबजारी छ । मललाई २८ सयसम्म तिरेको छु,’ नीलकण्ठ–३ का किसान राजकुमार श्रेष्ठले भने, ‘यति बेला हामीलाई पैसाभन्दा मलको महत्त्व छ, जति भन्यो त्यतिमा किन्न बाध्य छौं ।’

मल अभावको मौकामा व्यापारीले अत्यधिक नाफा राखेर बिक्री गरिरहेको किसानको गुनासो छ । व्यापारी भने किसानकै हितका लागि जोखिममा मल ल्याएको र थोरै मात्र फाइदा राखेर बिक्री गरेको दाबी गर्छन् । व्यापारीले वैध प्रक्रियाबाट युरिया मल जिल्लामा ल्याइपुर्‍याएका होइनन् । भारतबाट चोरीनिकासी हुँदै ल्याइएको हो । ‘बोरामा १ हजार ९ सय ४० रुपैयाँ आफ्नै पर्छ । हामीले प्रतिबोरा २ हजारसम्ममा बिक्री गर्ने गरेका छौं,’ एक व्यापारीले भने ।

नीलकण्ठ सहकारी संस्था लिमिटेडले युरिया मल भएका बेला प्रतिबोरा १ हजार ३० रुपैयाँका दरले बिक्री गर्ने गरेको थियो । ‘सहकारीमा मल आएका बेला किसानलाई १५ केजीका दरले बाँड्यौं,’ संस्थाका अध्यक्ष बलराम श्रेष्ठले भने, ‘अहिले स्टोरमा खाली छ ।’ उनका अनुसार किसानलाई सहज रूपमा वितरण गर्ने हो भने धादिङमा ३० हजार बोरा मल चाहिन्छ ।

प्रकाशित : असार १२, २०७९ ०७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×