३५ सय रूख काटियो, १३ हजार काटिँदै- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
प्रस्तावित सगरमाथा विमानस्थल

३५ सय रूख काटियो, १३ हजार काटिँदै

बाँकी रुखहरु आगामी पुस ९ सम्म काटिसकिने, एक तिहाइ वन क्षेत्रका रुख नकाटी हरियाली नै बनाइने 
डिल्लीराम खतिवडा

उदयपुर — त्रियुगा नगरपालिका–१ र २ को जोगिदहमा प्रस्तावित सगरमाथा विमानस्थलमा भौतिक पूर्वाधार निर्माणका लागि ३ सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका १३ हजार ६ सय ४४ रूख काटिँदै छ । यसमध्ये ३ हजार ५ सय रूख काटि सकिएको छ । अझै १० हजार बढी रूख काटिने छ ।


२०७८ माघ २४ मा वन तथा भूसंरक्षण विभाग र नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबीच भएको वन क्षेत्र प्रयोग गर्न दिने सम्झौताअनुरूप रूख कटान गरिरहेको विमानस्थल निर्माण आयोजना प्रमुख चूडामणि सापकोटाले बताए । सम्झौतामा १८ हजार ४ सय २३ रूख कटान गर्ने उल्लेख छ । तर १३ हजार ६ सय ४४ रूखमात्रै काटिने वन कार्यालयले जनाएको छ ।

रूख कटानका लागि अरुण माँ दुर्गा जेभीले ०७९ असोज ७ मा २ करोड ६४ लाख रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता गरेको छ । कम्पनीका सञ्चालक बलराम नायकले सम्झौताअनुसार पुस ९ सम्म कटानको काम सक्नु पर्ने बताए । त्यसैअनुरूप कटान भइरहेको उनले बताए । विमानस्थलले वन क्षेत्रको १५६.११ हेक्टर क्षेत्रफल जग्गा ओगट्ने छ । ‘तर अहिलेलाई १०५.१ हेक्टरमामात्रै रूख कटान हुन्छ,’ डिभिजन वन कार्यालय उदयपुरका सहायक वन अधिकृत तथा सूचना अधिकारी जागेश्वर साहले भने, ‘बाँकी ५०.४१ हेक्टर वन क्षेत्र रूख कटान नगरी हरियाली बनाउनु पर्नेछ ।’

उक्त निर्माण प्रयोजनका लागि शिवालय धार्मिक वन उपभोक्ता समूहको ०.५२, कंगखोला सामुदायिकको ७२.३५ र मोतियाही सामुदायिकको ८३.२४ हेक्टर क्षेत्रको जग्गा प्रयोग हुने साहले जानकारी दिए । उनका अनुसार यो क्षेत्रमा १८ हजार ४ सय २३ हरियो रूख छन् । यसमध्ये ९९ प्रतिशत रूख सालका छन् । ‘रूख कटानसँगै विमानस्थल निर्माण कार्य अघि बढेको छ,’ आयोजना प्रमुख सापकोटाले भने, ‘यसपछि रन–वेको काम सुरु हुन्छ ।’ रन–वे, एप्रोनसहितको टर्मिनल भवन, कर्मचारी भवन र ट्याक्सी वेको डिजाइन स्वीकृतसमेत भइसकेकाले निर्माण कार्यले गति लिने उनले बताए ।

सरकारको घोषित नीतिमा ‘एक जिल्ला एक विमानस्थल, एक गाउँ एक हेलिप्याड’ भनिएको छ । त्यसैअनुरूप राष्ट्रिय योजना आयोगले सगरमाथा आन्तरिक विमानस्थललाई राष्ट्रिय प्राथमिकता योजनामा सामेल गरी काम अघि बढाएको छ । प्राविधिक डिजाइनअनुसार विमानस्थलमा एटीआर ७२ डिजाइनको जेटस्टिम एभ्रो विमान उडान र अवतरण गर्न राखिएको परामर्शदाता प्याक्ट कन्सल्ट्यान्ट इन्जिनियर डा. महेन्द्रनाथ सुवेदीले बताए ।

उनका अनुसार १ हजार ७ सय ५० मिटर लामो र ३० मिटर चौडाइ भएको धावन मार्ग, २ सय मिटर लामो र ६० मिटर चौडाइको एप्रोनसहितको टर्मिनल भवन, कर्मचारी भवन र ट्याक्सी वे २ वटासमेतको प्रस्ताव गरिएको छ । वर्षाको समयमा कुहिरो नलाग्ने तथा हिउँदको समयमा हुस्सु पनि नलाग्ने, प्राकृतिक वातावरण अत्यन्त राम्रो भएकाले जोगिदहमा विमास्थल प्रस्ताव गरिएको उनको भनाइ छ । सदरमुकाम गाईघाटदेखि ७ किलोमिटर टाढा रहेको उक्त क्षेत्रमा यस अघि पनि ट्विनअटर विमान अवतरण हुनेगरी साढे ७ सय मिटर धावनमार्गको सर्भे गरिएको थियो । तर, छोटो धावनमार्गको डिजाइन पहाडी क्षेत्रमा मात्र प्रयोग हुने भएकाले जोगिदहमा यसअघि गरिएको सर्भे परिवर्तन गरी नयाँ सर्भे गरिएको विमानस्थल समितिका अध्यक्ष वीरेन्द्र बस्नेतले बताए ।

राजधानी काठमाडौंबाट पूर्वी नेपालको जनकपुर, विराटनगर, भद्रपुर, खोटाङ, भोजपुर र सोलुखुम्बुलगायत पहाडी जिल्लामा विमानस्थलको हबको रूपमा विकास गर्न टर्चलाइटको समेत अध्ययन गरिएको उनले जनाए ।

तत्कालीन गृह सहायक मन्त्री नरसिंहभक्त तुलाचनले २०३१ मा पहिलो पटक गाईघाटमा विमानस्थल निर्माणको शिलान्यास गरेका थिए । त्यसपछि विमानस्थल निर्माणको काम हुन सकेको थिएन । शिलान्यास गरिएको त्रियुगा नगरपालिकाको तत्कालीन वडा २, ३ र ४ मा १४ विगाहा १६ कट्ठा १६ धुर जग्गामा प्राविधिक हिसाबले विमानस्थल बन्न नसक्ने प्राविधिक समितिले प्रतिवेदन पेस गरेपछि जग्गा बिक्री गरी त्रियुगा नगरपालिका–१० उत्तराइटोलमा ४३ बिघा जग्गा खरिद गर्ने सहमति जुटेको थियो । तर, जग्गा बिक्रीका लागि तत्कालीन स्थानीय विकास मन्त्रालयले रोकेपछि प्रस्तावित उत्तराइटोल खरिद गर्न नसक्दा विमानस्थलको काम अलपत्र भएको थियो । उत्तराइटोलमा नहुने भएपछि जोगिदह क्षेत्रमा सामुदायिक वन समूहले १ सय ५ बिघा जग्गा विमानस्थलका लागि निःशुल्क उपलब्ध गराउने निर्णय गरेपछि अहिले निर्माण सुरु गरिएको हो ।

उक्त क्षेत्रमा ८४ प्रजातिका वन्यजन्तु पाइने अध्ययनमा संलग्न इन्जिनियर अभिषेक बीसीले जनाएका छन् । जैविक तथा वातावरणीय हिसाबले पनि उपयुक्त रहेको अध्ययनले देखाएको छ । अध्ययनका अनुसार विराटनगरको क्षेत्रीय विमानस्थलभन्दा निर्माणधीन विमास्थल रनवे लामो भएकाले यसलाई पूर्वकै विमानस्थलको रूपमा विकास गर्न सकिन्छ । पूर्व–पश्चिम धावन मार्ग भएको तथा उडान र अवतरणका बेला कुनै पहाडले छेक्न नसक्ने भू–बनोट रहेकाले आकस्मिक अवतरण गर्नसमेत सक्ने अध्ययनमा उल्लेख गरिएको छ । खोटाङ, ओखलढुंगा र सोलुखुम्बुका विमानस्थलमा मौसमी समस्या आउँदासमेत अवतरण गराउन सकिने डिजाइनमा संलग्न इन्जिनियर राजीव बरालको दाबी छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७९ ०८:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भोट खसाल्न हेलिकोप्टर चढेर !

आइतबारको निर्वाचनमा मतदानका लागि काठमाडौंदेखि स्थल, हवाईमार्ग हुँदै जिल्ला भित्रिने बढे
भानुभक्त निरौला

सोलुखुम्बु — पर्यटन व्यवसायी निराजन शर्मा काठमाडौंको कामको चापलाई थाँती राखेर मतदान गर्न यतिखेर गाउँ आइपुगेका छन् । दसैंमा समेत घर आउन नपाएका शर्माले भोट हाल्नकै लागि हेलिकोप्टर चढेर जिल्ला आए ।

‘पाँच वर्ष जिल्लाको भविष्य कस्तो बनाउने भन्ने निर्णायक घडी भएकाले योग्य उम्मेदवार जिताउन आएको हुँ,’ नेचासल्यान–३ का मतदाता शर्माले कान्तिपुरसँग भने, ‘महँगो नै भए पनि हेलिकोप्टर चढेर नै भोट खसाल्न आएँ ।’

काठमाडौंमा छापाखाना सञ्चालन गर्दै आएका सोलुदूधकुण्ड नगरपालिका–३ का आङपुला शेर्पा पनि विमान सेवा नियमित नभए पछि सपरिवार हेलिकोप्टर चार्टर गरेर फाप्लु आएका छन् । उनी २ दिनसम्म हवाई उडान रद्द भएपछि हेलिकोप्टर लिएर गाउँ आएका हुन् । ‘चुनाव हामीलाई उत्सव जस्तै हो, बरु चाडबाडमा गाउँ आइँदैन, चुनाव त छुटाउने गरेको छैन,’ शेर्पाले भने ।

काठमाडौंको थानकोटमा घर बनाएर उतै निर्माण व्यवसायमा संलग्न हुँदै आएका नेचासल्यान–१ का अर्जुन बस्नेत पनि यो चुनावमा भोट हाल्नैका लागि सडक मार्ग हुँदै आइपुगेका छन् । ‘मुलुक रूपान्तरणका लागि चुनाव महत्त्वपूर्ण छ, त्यसैले एक भोट भए पनि किन खेर फाल्ने भनेर गाउँ आएको छु,’ बस्नेतको बुझाइ छ । माप्यदूधकोसी गाउँपालिकाका विकास राई पनि १० वर्ष पछि आफ्नो गाउँ फर्किएका छन् । उनी चुनावमा भोट खसाल्न मात्रै नभएर आफन्त र साथीभाइ भेटघाटको पनि राम्रो मौका मिल्ने बताउँछन् । विकासले भने, ‘गाउँ आउँदा चाडबाड आए जस्तै भइरहेको छ ।’

यो पटकको चुनावमा भोट खसाल्नकै लागि ३ हजारभन्दा बढी मतदाता जिल्ला भित्रिएका छन् । काठमाडौंबाट सडक मार्ग हुँदै दैनिक १० वटाभन्दा बढी सुमो गाडीहरू मतदाता लिएर आएका छन् । त्यस्तै हवाई मार्गमार्फत फाप्लु र लुक्ला विमानस्थलमा आउने यात्रुमा पनि अहिले मतदाता नै बढी छन् । वृद्धवृद्धा र बालबालिकाले मात्रै भरिभराउ रहेका गाउँहरूमा चुनावका कारण युवाको चहल पहल बढेको छ । ‘जन्ति होस या मलामी कहीं जाँदा पनि युवा भेटिँदैनन्, तर चुनाव आएपछि चाहिँ गाउँमा बग्रेल्ती युवा भेटिन्छन्,’ थुलुङदूधकोसी गाउँपालिका–१ का ७० वर्षीय जीवन बस्नेतले भने । अहिले कतिपय मतदाताहरूलाई राजनीतिक दलहरूले पनि खर्च गरेर जिल्ला ल्याइरहेका छन् । हिमाली जिल्ला आइजाइ खर्च महँगो हुने भएकाले आफ्नै खर्चमा आउनेको संख्या कम भएकाले पनि मतदातालाई उम्मेदवार र दलहरूले गाडी रिजर्भ गरेर ल्याउने गरेका छन् ।

८ वटा पालिका रहेको जिल्लामा ४० प्रतिशतभन्दा बढी मतदाता सहर र विदेशमा छन् । अघिल्लो स्थानीय तह निर्वाचनमा पनि काठमाडौंबाट हजारौं मतदाता ल्याउँदा ६८ प्रतिशत मात्र मत खसेको थियो । कुल जनसंख्या १ लाख ५१ हजार १९ रहेको यस जिल्लामा कुल ८१ हजार ५ सय २ मतदाता छन् । यसमा ४२ हजा १ सय ३३ पुरुष छन् भने ३९ हजार ३ सय ६९ महिला छन् । यहाँ १ प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन क्षेत्र र २ प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको सोलुखुम्बुमा यो पटक अधिकतम ६५ प्रतिशत मात्रै मत खस्ने अनुमान गरिएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७९ ०८:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×