प्रदेश १ भर संक्रमण बढ्दो- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रदेश १ भर संक्रमण बढ्दो

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — तेस्रो चरणको कोरोना कहर सुरुवाती अवस्थामा भएकाले यसले निम्त्याउन सक्ने जटिलताबारे अहिले नै आंकलन गर्नु हतारो हुने प्रदेश १ का विज्ञले बताएका छन् ।

‘यो पहिलो साता हो, दोस्रो र तेस्रो सातातिर यसको अवस्था एवं गम्भीरताको धेरै हदसम्म अनुमान गर्न सक्छौं,’ कोसी अस्पताल कोभिड–१९ उपचार केन्द्रका क्लिनिकल संयोजक डा. डेनप्रसाद आचार्यले भने, ‘सबै नयाँ भेरिएन्ट हो भन्ने प्रमाणित गर्न समय लाग्ला ।’

दुई सातापछि मात्र अस्पताल भर्ना हुने दर हेरेर अवस्था कस्तो हुन्छ भनी अनुमान गर्न सकिने उनले बताए । ‘साताअघिसम्म अस्पतालमा भर्ना हुनेको संख्या दुई/चार जना थियो,’ डा.आचार्यले भने, ‘अहिले कोसीमा मात्रै ९/१० जना उपचार गराउँदै छन्, यो बढेकै हो ।’

प्रदेश १ सामाजिक विकास मन्त्रालयका अनुसार उक्त उपचार केन्द्रमा बिहीबारसम्म ९ जना आईसीयूमा र एक भेन्टिलेटरमा छन् । बिहीबार प्रदेशका विभिन्न अस्पतालमा उपचार गराइरहेका संक्रमितमध्ये १ जना जेनरल बेडमा, १४ आईसीयूमा, ४ भेन्टिलेटरमा र १ एचडीयू बेडमा छन् । यो संख्या बुधबारसम्म १० जनामा सीमित थियो ।

प्रदेशभरका ९ भन्दा बढी प्रयोगशालामा बिहीबारसम्म ४ लाख ९८ हजार ६ सय ८ जनाको स्वाब परीक्षण हुँदा १ लाख ९ हजार ५ सय ३६ मा (२१.९६ प्रतिशत) पोजिटिभ देखिएको हो । ‘खोप लगाएकामा असर अझै कम छ,’ डा. आचार्यले भने, ‘ओमिक्रोनको संक्रमण दर बढी, जटिलता र भर्ना हुने दर कम छ ।’ तर खोप नलगाउने धेरै भएकाले तेस्रो चरणको संक्रमणको वास्तविक तस्बिरका लागि दुई/तीन साता कुर्नैपर्ने उनले बताए ।

‘खोप नलगाएकालाई आक्रमण गरिसकेपछि मात्र यसको असर स्पष्ट हुन्छ,’ उनले भने । अस्पताल भर्ना कम हुनुमा खोप लगाएको हुनु र पूर्वसूचनाले पनि भूमिका खेलेको डा.आचार्यले बताए । ‘अहिले अक्सिजन चाहिने मात्र अस्पताल आइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘घरमै उपचार गराउनेको संख्या बढी भएपनि सामान्य छन् भनेर बुझ्नुपर्छ ।’

प्रदेशमा होम आइसोलेसनमा रहेकाको संख्या बढेर बिहीबार ८ सय २२ पुगेको छ । बुधबार ५ सय ८७ र मंगलबार ३ सय ७५ संक्रमित होम आइसोलेसनमा थिए । कोसी अस्पतालका मेसु डा. चुमनलाल दासले संक्रमित चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी र सर्वसाधारणको अवस्था सामान्य देखिएको बताए । ‘अधिकांश संक्रमित घरमै पाँच/सात दिनमै निको हुने खालका छन्, साताभरिमै निको भइरहेको पनि देखिरहेका छौं,’ उनले भने ।

मन्त्रालयद्वारा बुधबार र बिहीबार सार्वजनिक कोभिड–१९ को पीसीआरको दैनिक प्रतिवेदनले प्रदेश १ मा २ सय ६९ पुरुषसहित ४ सय ८३ नयाँ संक्रमित थपिएको जनाएको छ । बुधबार परीक्षण गरिएका ७ सय ३४ मध्ये २ सय ३३ (३१.७४ प्रतिशत) र बिहीबार ५ सय ७४ मध्ये २ सय ५० (४३.५५ प्रतिशत) संक्रमित देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ । परीक्षण दरमा बढोत्तरीसँगै संक्रमितको संख्या बढिरहेको प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका निर्देशक जयवेन्द्र यादवले बताए ।

उनका अनुसार परीक्षणका लागि सबै जिल्लाको नमुना आइपुग्ने प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा बुधबार ७३ मध्ये ५८ (७९.४५ प्रतिशत) र बिहीबार ७३ मा ४२ (५७.७३) देखिएको छ । साता अगाडिको तुलनामा एक्कासि दुई/तीन गुणाले बढ्नु भनेको यो प्रदेशमा पनि ओमिक्रोन भेरिएन्ट फैलिइसकेको स्पष्ट संकेत भएको उनले बताए ।

डेल्टा भाइरसमा यति द्रुत संक्रमण फैलाउने क्षमता नरहेको उनले बताए । ‘द्रुतगतिले फैलिन सक्ने ओमिक्रोन भेरिएन्ट यो प्रदेशमा भित्रिइसकेको सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ,’ यादवले भने, ‘प्रदेश १ बाट थप परीक्षणका लागि पठाएको १४ शंकास्पद पोजिटिभ नमुनामध्ये ५ वटा ओमिक्रोन हुनेमा ९९ प्रतिशत पक्कापक्की छ, अन्तिम रिपोर्ट पर्खिरहेका छौं ।’

मन्त्रालयका अनुसार बिहीबार सुनसरीमा थप एक पुरुषको मृत्यु भएसँगै पुसको अन्त्यतिर यो प्रदेशमा कोरोनाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुगेको छ । बुधबार र बिहीबार सार्वजनिक रिपोर्टमा ४ सय ८३ संक्रमितमध्ये २ सय ३३ जना (४८.२४) विराटनगरका भएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

बुधबार र बिहीबार प्रदेशभर ५ सय ७४ जनाको एन्टिजेन परीक्षण हुँदा ८१ संक्रमित देखिएका छन् । हालसम्म प्रदेशमा १ लाख ६८ हजार ८ सय ४३ जनाको एन्टिजेन परीक्षणमा ४३ हजार ९ सय २६ पोजिटिभ देखिएका छन् ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०८:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भैरहवा सेजका सात उद्योगको अनुमति खारेज

उद्योग सञ्चालन अनुमति लिई ठाउँ मात्रै ओगटेपछि इजाजत खोसिएको हो
राजु चौधरी

काठमाडौँ — भैरहवास्थित विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज) पूर्ण सञ्चालनमा नआउँदै यहाँका ७ उद्योगको अनुमति खारेज भएको छ । सेजभित्र उद्योग सञ्चालन अनुमति लिई ठाउँ मात्रै ओगटेपछि ती उद्योगको इजाजत खारेज गरिएको हो ।

बोर्ड बैठकले सोमबार अरिहन्त एग्रो प्रोसेसिङ प्रालि, नेसनल अर्ग्यानिक्स प्रालि, कुराकानी अनलाइन प्रालि, आईडीएस इलेक्ट्रिकल्स प्रालि, नीर इन्डस्ट्रिज प्रालि, शक्ति मिनरल्स प्रालि र क्रिएसन वर्ल्डवाइड प्रालिको अनुमति खारेज गर्ने निर्णय गरिएको सेजका कार्यकारी निर्देशक चण्डिका भट्टले जानकारी दिए ।

‘यी उद्योगसँग सम्झौता गरेको तीन वर्ष भयो । तर सञ्चालनका लागि उनीहरूले कुनै तयारी गरेनन् । सफाइको मौका दिँदासमेत कार्यालयमा सम्पर्क गरेनन्,’ भट्टले भने, ‘ती उद्योगको अनुमतिपत्र खारेज गरेर १९ प्लट नियन्त्रणमा लिने निर्णय भएको छ ।’ ९२ बिघा क्षेत्रफल रहेको भैरहवा सेजमा सुरुमा २२ उद्योगले सञ्चालन अनुमति लिएका थिए । त्यसमध्ये ६ वटाले उत्पादन गरिरहेका छन् । ७ उद्योगले भने सम्झौता गरेर प्लट मात्र होल्ड गरेपछि अनुमति खारेज गर्ने निर्णय भएको हो । भैरहवा सेजमा ६८ प्लट छन् । यसमध्ये हाल चलिरहेका शक्ति मिनरल्स प्रालि, पञ्चकन्या प्रालि, जयबुद्ध मेटल क्राफ्ट, यती प्लास्टिकलगायतले २३ वटा प्लट ओगटेका छन् । ती उद्योगले गत वर्ष १ अर्ब १० करोड बराबरका वस्तु तथा उत्पादन निर्यात गरेको सेजले जनाएको छ ।

लगानीको वातावरण बनाउने जिम्मा सरकारको भए पनि जिम्मेवारी पूरा गर्न समस्या भएको भट्टको भनाइ छ । सेजभित्र उद्योग आकर्षित गर्न र निर्यात बढाउन मुख्य ५ विकल्प अघि सारिएको छ । यी विकल्प पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन भए उद्यममा ठूलो फड्को मार्न सकिने उनले बताए । पहिलो विकल्प निर्यातको प्रावधान पुनरावलोकन हो । हाल सेजका उद्योगले पहिलो वर्ष शून्य र दोस्रो वर्ष ६० प्रतिशत निर्यात गर्नुपर्ने प्रावधान छ । ‘दुई वर्षभित्र ६० प्रतिशत निर्यात पुर्‍याउन कठिन छ । त्यसका लागि मल्टिनेसनल चेन हुनुपर्छ,’ भट्टले भने, ‘त्यसैले पहिलो वर्ष शून्य निर्यात, दोस्रो वर्ष १० प्रतिशत हुँदै छैटौं वर्षमा ५० प्रतिशत निर्यात हुनुपर्छ ।’ ६ वर्षमा भने उद्योगहरूले अन्तर्राष्ट्रिय बजार खोज्न सक्ने उनले बताए ।

सेजबाट निर्यात बढाउन दोस्रो विकल्प आयकरमा छुट दिनु हो । अहिले सेजमा उत्पादित वस्तु बिक्रीबाट आएको मुनाफामा पहिलो वर्ष शून्य र दोस्रो वर्ष १० प्रतिशत आयकर छुट दिइएको छ । तर कसैले २० प्रतिशतसम्म निर्यात गरे कस्तो सुविधा दिने भन्ने विषयमा स्पष्ट व्यवस्था छैन । ‘अब ११ देखि ४०, ११ देखि ६० र ११ देखि ८० प्रतिशतसम्म निर्यात गर्दा त्यसलाई दिने सुविधा पनि तोक्नुपर्छ । अर्थात् निर्यातका आधारमा सुविधा दिने र आयकर छुट शतप्रतिशत हुनुपर्छ,’ भट्टले भने, ‘२० प्रतिशतसम्म निर्यात हुँदा आयकरमा २५ प्रतिशत छुट दिन सकिन्छ । जति बढी निर्यात हुन्छ, सोहीअनुसार बढी छुट हुनुपर्छ ।’

तेस्रो विकल्पमा, पहिलो वर्ष शून्य भए पनि दोस्रो वर्ष निर्यात कम्तीमा ५० प्रतिशत राख्नुपर्ने भट्टले बताए । उद्योगीले निर्यात नगरे थोरै भए पनि जरिवाना हुनुपर्ने उनको भनाइ छ । सेजका उद्योगले स्वदेशमा पनि आफ्ना उत्पादन बिक्री गर्न पाउनुपर्ने व्यवस्था गर्नुपर्नेमा पनि उनको जोड छ । ‘स्वदेशमै बिक्री गरिएको वस्तुबाट २० प्रतिशत नाफा हुँदा सरकारलाई त्यसको १० प्रतिशत दिने व्यवस्था गर्नुपर्छ,’ भट्टले भने । बिक्री गर्न चौथो विकल्प आयात परिमाणभन्दा निर्यात एक रुपैयाँ भए पनि बढी पुर्‍याउनुपर्छ । यससँगै सुविधा पनि बढाउनुपर्ने भट्टले बताए ।

सेजमा भाडा दरको पनि मुख्य समस्या छ । अहिले भैरहवामा मासिक प्रतिस्क्वायर मिटर २० रुपैयाँ भाडा तोकिएको छ । त्यसलाई घटाएर १० रुपैयाँ प्रस्ताव गरिएको छ । ‘अब सरकारले भाडा असुल्ने मात्र होइन, निर्यात प्रवर्द्धन र रोजगारी वृद्धिलाई पनि जोड दिनुपर्छ । विदशी लगानी ल्याउने पनि भनेका छौं,’ भट्टले भने, ‘सरकारले कि सेजको भाडा मात्रै लिएर कमाउँछु भन्नुपर्‍यो, निर्यातमा जोड दिन्नँ भन्नुपर्‍यो । निर्यात प्रवर्द्धन गर्ने र रोजगारी सिर्जना गर्ने हो भने भाडा दर घटाउनुपर्छ ।’ भैरहवामा लागत खर्च मात्रै भए पनि पुग्ने भट्टले बताए ।

सिमरा सेजमा भने मासिक प्रतिस्क्वायर मिटर ५ रुपैयाँ भाडा तोकिए पनि पर्याप्त हुने उनको भनाइ छ । ‘सिमरामा १ सय ४३ बिघा जग्गा छ । त्यहाँ प्लट धेरै छन् । त्यसो हुँदा भाडा राम्रै उठ्छ । ५ रुपैयाँ हुँदा सेजको व्यवस्थापन एवं प्रशासनिक खर्च धान्छ,’ भट्टले भने, ‘यसमा निजी क्षेत्र पनि सहमत छ । अब विशेष आर्थिक क्षेत्र प्राधिकरण ऐन २०७३ संशोधन हुनुपर्छ । त्यसमा तत्कालै जान्छौं ।’ भाडासँगै विद्युत्मा पनि कम्तीमा ३ वर्षका लागि ५० प्रतिशतसम्म छुट र बैंकले दिने ऋणको ब्याजदर ५ प्रतिशतमा झार्नुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×