आश्वासन बोकेर घरदैलोमा उम्मेदवार- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - कान्तिपुर समाचार

आश्वासन बोकेर घरदैलोमा उम्मेदवार

सूर्यविनायक, मध्यपुर र चाागुनारायणमा मुख्य प्रतिस्पर्धा एमाले र गठबन्धनबीच
भक्तपुर नगरमा नेमकिपा बलियो
लिला श्रेष्ठ

भक्तपुर — ‘एक पटकलाई विश्वास गर्नुस् । नगर बनाउँछु । तपाईंको वृद्धाभत्ता घरमै पुर्‍याउन आउँछु,’ ८४ वर्षीया रामभक्त दुवाललाई भोट माग्न आइपुगेका एक युवा उम्मेदवार भन्दै थिए । यी वृद्धले पनि हस् बाबु तपाईंको जय–जय होस् भन्दै बिदा गरे । दिनभर एक्लै घर कुरेर बिताउने सूर्यविनायक–६ का दुवाललाई भेट्न हिजोआज उम्मेदवारहरू आइरहन्छन् । 

कुनै पार्टीकाले घरमै वृद्धाभत्ता पुर्‍याउने आश्वासन दिन्छन् त कुनैले आफूलाई जिताए निःशुल्क स्वास्थ्य उपचार गरिदिने आस देखाउँछन् । कसैले त निःशुल्क धार्मिक स्थल घुमाउने आश्वासनसमेत दिएका दुवाल बताउँछन् । ‘धेरैले धेरै थरीका सपना बाँडेका छन्, खै कसले जितेर के गर्छ ?’ उनले भने, ‘पाँच वर्षअघि भोट माग्न आउनेले पनि यस्तै आवश्वासन दिएका थिए, वृद्धाभत्ता लिने बेला बैंकमा घण्टौं लाइन बस्न पर्‍यो ।’ दुवालले जीवनमा धेरै चुनावहरू देखेका छन् । उम्मेदवारले धेरै सपना देखाएर सबै पूरा नगरे पनि केही केही प्रयासहरू भने गरेको उनी बताउँछन् ।

‘नमुना नगर बनाउने, विकासको मूल फुटाउने नारा त सबै पार्टीका उम्मेदवारको साझा भइसक्यो,’ चाँगुनारायण खरिपाटकी सरस्वती थापाले भनिन्, ‘शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, विकास निर्माण, सडक, कृषि, ढल व्यवस्थापन लगायतका योजनाहरू सबैको एउटै छ ।’ झन्डै १० वर्षदेखिको नगरकोट मूल सडकले दिएको सास्ती भोग्दा कुनै दलका उम्मेदवारलाई मतदान गर्ने इच्छा भने नभएको उनी बताउँछिन् ।

भक्तपुरका चारवटै स्थानीय तहमा चुनावी सरगर्मी सुरु भइसकेको छ । गठबन्धनका उम्मेदवारका एक किसिमका एजेन्डा/प्रतिबद्धता छन् भने एमाले, नेमकिपा, राप्रपालगायत दलका उम्मेदवारका आफ्नै घोषणापत्र, एजेन्डा/प्रतिबद्धता छन् । चुनावी प्रचारप्रसार र घरदैलो कार्यक्रममा उम्मेदवार र समर्थहरूले तिनै प्रतिबद्धता र एजेन्डा दोहोर्‍याउने गरेका छन् ।

भक्तपुरका स्थानीय तहमा सत्तारूढ गठबन्धन, नेमकिपा र एमालेबीच त्रिपक्षीय भिडन्त छ । निर्वाचन कार्यालय भक्तपुरका अनुसार आसन्न निर्वाचनमा जिल्लाको चार नगरमा ९ सय २८ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन् । एमाले उम्मेदवार मदनसुन्दर श्रेष्ठले गएको ५ वर्षमा पूरा नभएका योजनालाई पूर्णता दिने प्रतिबद्धतासहित मत माग्दै छन् ।

कोभिड महामारीमा आफ्नो नेतृत्वले नगरवासीलाई भरपुर सेवा प्रदान गरेको, सम्पदा संरक्षण तथा पुनर्निर्माण र फोहोर व्यवस्थापनमा सफल भएको दाबी श्रेष्ठको छ । ‘नेपाल कोरिया मैत्री नगरपालिका अस्पताललाई ३ सय शय्यामा विस्तार गरी नर्सिङ कलेज सञ्चालन गर्न प्रतिबद्ध छु,’ उनले भने । २०७४ को निर्वाचनमा नेमकिपासँग मिलेर जितेका मेयर श्रेष्ठ यसपल्ट एक्लै लड्दै छन् । एमालेबाट उपप्रमुखमा उत्तरा नेपाल चुनावी मैदानमा छिन् ।

अघिल्लो निर्वाचनमा प्रमुखबाहेक बहुमतसहितको उपप्रमुखको नेतृत्वमा विजयी कांग्रेस आसन्न निर्वाचनमा गठबन्धनको उम्मेदवार सहित प्रतिस्पर्धामा छन् । नगर प्रमुखमा कांग्रेसका तर्फबाट सुरेन्द्र श्रेष्ठ र उपप्रमुखमा नेकपा माओवादी केन्द्रका विजयकृष्ण श्रेष्ठको उम्मेदवारी छ । गठबन्धनको उम्मेदवारले मध्यपुर थिमिमा आफ्नै एजेन्डा/प्रतिबद्धतालाई लिएर घरदैलोमा निस्किएका छन् । उनीहरूको एजेन्डमा विशेषतः शिक्षा, स्वास्थ्य, सरसफाइ, सामाजिक सुरक्षा, प्रशासनिक सेवा र सुधार, सामाजिक सांस्कृतिक र भाषिक संरक्षण र विकास, खानेपानी, कृषि तथा उद्योग, विकास निर्माण र संरक्षण, पर्यटन प्रवर्द्धन, रोजगार स्थापनालगायत समेटिएको छ ।

अघिल्लो निर्वाचनमा मध्यपुर थिमिमा एमालेसँग गठबन्धन गरेर पनि उपप्रमुखमा पराजित नेमकिपाले आसन्न निर्वाचनमा एक्लै लड्दै छ । नेमकिपाले मध्यपुर थिमि नगर प्रमुखमा आशाहरि प्रजापति र उपप्रमुखमा दिक्षा बाडेलाई उभ्याएको छ । यसपल्टको निर्वाचनमा मध्यपुर थिमिमा एमाले र गठबन्धन बीचकै प्रतिस्पर्धा निश्चित जस्तै छ । मध्यपुर थिमि नगर प्रमुखमा १३ र उपप्रमुखमा ७ जनाको उम्मेदवारी परेको छ ।

त्यसैगरी, अघिल्लो निर्वाचनमा विजयी सूर्यविनायक नगर प्रमुखको नेतृत्व सम्हालेका वासुदेव थापा पुनः उम्मेदवार बनेका छन् । पाँच वर्षे कार्यकालमा शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी तथा ढल निर्माण, विद्युतीय र आधुनिक ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ, सडक तथा यातायात, आवास, कृषिमा उल्लेख्य सुधार गरेको दाबी गर्दै थापाले आगामी दिनमा नगरलाई थप व्यवस्थित बनाउने प्रतिबद्धता सहित चुनावी मैदानमा उत्रेको बताउँछन् । एमालेका तर्फबाट नगर प्रमुखका लागि वासुदेव थापा र उपप्रमुखमा सरिता भट्टराई (तिमिल्सिना) चुनावी मैदानमा छन् ।

गठबन्धनका तर्फबाट सूर्यविनायक नगर प्रमुखका उम्मेदवार निशान ढुंगेल छन् । उनले मतदाताको मतको ऋणलाई खेर जान नदिने प्रतिबद्धतासहित घरदैलो अभियानमा छन् । ‘नगरलाई सम्पूर्ण तवरबाट व्यवस्थित सहरका रूपमा विकास गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्छु,’ उनले भने, ‘मतदाताको मतको ऋणलाई विकास निर्माणले चुक्ता गर्ने प्रणसहित मैदानमा उत्रेको छु ।’ उनीसँगै गठबन्धनका तर्फबाट उपप्रमुखमा नेकपा एकीकृत समाजवादीका श्यामसुन्दर बस्नेतको उम्मेदवारी छ । मुख्य प्रतिस्पर्धा एमाले र गठबन्धनकै उम्मेदवारको देखिन्छ । सूर्यविनायकमा गठबन्धन भने पनि कांग्रेस र नेकपा एकीकृत समाजवादी मात्र मिलेको छ । नेकपा माओवादी केन्द्रले एक्लै लड्दै छ ।

केन्द्रका तर्फबाट सूर्यविनायक नगर प्रमुखमा कल्पदिप राई र उपप्रमुखका उम्मेदवार नमुना चौलागाईं छिन् । नेमकिपाका तर्फबाट प्रमुखमा श्यामु बिशुंके र उपप्रमुखमा चनमती खुलिमुलीले उम्मेदवारी दिएकी छन् । राप्रपाका तर्फबाट नगर प्रमुखमा राधिका रानाभाट र उपप्रमुखमा प्रविण शर्मा ढुंगेलको उम्मेदवारी छ । सूर्यविनायक नगर प्रमुख पदमा १२ र उपप्रमुखमा ८ जना चुनावी मैदानमा उभिएका छन् ।

त्यस्तै, अघिल्लो निर्वाचनमा एमालेका तर्फबाट निर्वाचित चाँगुनारायण नगर उपप्रमुखको जिम्मेवारी सम्हालेकी बिणा बाँस्तोला आसन्न निर्वाचनमा एमालेका तर्फबाट प्रमुख पदका उम्मेदवार हुन् । पाँचवर्षे कार्यकालमा शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी तथा ढल निर्माण, विद्युतीय र आधुनिक ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ, सडक तथा यातायात, आवास, कृषिमा उल्लेख्य सुधार गरेको बताउँदै बाँस्तोलाले आगामी दिनमा नगरलाई थप व्यवस्थित बनाउने प्रतिबद्धतासहित चुनावी मैदानमा उत्रेको बताइन् ।एमालेका तर्फबाट उपप्रमुखमा रमेश बुढाथोकीको उम्मेदवारी छ ।

चाँगुनारायणमा भने गठबन्धन हुन सकेन । कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्रले छुट्टाछुट्टै उम्मेदवार उठाएका छन् । नेकपा एकीकृत समाजवादीले नगर प्रमुख, उपप्रमुख पदमा उम्मेदवारी नै दिएन । कांग्रेसका तर्फबाट अघिल्लो निर्वाचनमा प्रदेश सांसद पदमा पराजित जीवन खत्रीलाई नगर प्रमुख पदमा उभ्याएका छन् । खत्री नगरलाई भ्रष्टाचार मुक्त बनाई सुशासन सुनिश्चित गर्ने, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सडक, विकास निर्माण, पर्यटन प्रवर्द्धन, कृषिमा आधुनिकीकरणलगायतको प्रतिबद्धतासहित घरदैलो अभियानमा निस्किएका छन् । कांग्रेसका तर्फबाट उपप्रमुखमा सुभद्रा काफ्लेको उम्मेदवारी छ ।

चाँगुनारायणमा राप्रपाका तर्फबाट नगर प्रमुखमा रवीन्द्रप्रताप शाह र उपप्रमुखमा मञ्जु कार्की चुनावी मैदानमा छन् । नेकपा माओवादी केन्द्रका तर्फबाट नगर प्रमुखमा नरेश खत्री र उपप्रमुखमा चण्डिका पाण्डेको उम्मेदवारी छ । अघिल्लो निर्वाचनमा केन्द्रको एमालेसँग गठबन्धन थियो । चाँगुनारायण नगर प्रमुखमा नेमकिपाका तर्फबाट केशवप्रसाद तिमल्सिना र उपप्रमुखमा कल्पना लामाको उम्मेदवारी छ । चाँगुनारायण नगरमा एमाले, कांग्रेस र राप्रपा मुख्य प्रतिस्पर्धी देखिन्छ ।

भक्तपुर नगरपालिकामा नेपाल मजदुर किसान पार्टी (नेमकिपा) बलियो राजनीतिक शक्ति मानिन्छ । भक्तपुर नगर क्षेत्रकै मतका कारण नेमकिपाले प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभामा एक/एक सिट जित्न सफल भएको थियो । अघिल्लो स्थानीय निर्वाचनमा भक्तपुर नगरपालिकाको १० वटै वडामा नेमकिपाका उम्मेदवार विजयी भएका थिए । अघिल्लो निर्वाचनका नगर प्रमुख विजयी सुनिल प्रजापति र उपप्रमुख रजनी जोशीसहित ७ वटा वडाका वडाध्यक्ष समेतले आसन्न निर्वाचनका लागि पुनः उम्मेदवारी दिएका छन् । भूकम्पपछिको सम्पदा पुनर्निर्माण, शिक्षा, स्वास्थ्य, सरसफाइ, खेलकुद लगायतमा अग्रणी नगरलाई थप उच्च योगदान दिने प्रतिबद्धतासहित चुनावमा उत्रेको प्रजापतिले बताउँछन् । ‘सहर कस्तो भक्तपुर जस्तो भन्ने नगर बनाउन प्रतिबद्ध छौं,’ उनले भने । २०३९ बाट एकलौटी जितेको नेमकिपाबाहेकका अन्य दलहरूले आफ्ना पार्टीको उपस्थितिलाई मात्रै भए पनि उम्मेदवार उठाउने गरेका छन् ।

गठबन्धनले अघिल्लो निर्वाचनमा प्रजापतिका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेस नेता रामप्रसाद कासुलालाई नै उम्मेदवार बनाएको छ । कासुला भक्तपुर नगरलाई आईटी हबका रूपमा विकास गर्ने, जग्गा तथा आवास योजनालाई व्यवस्थित गर्ने, कृषिमा आधारित व्यवसाय प्रवर्द्धन, रोजगारको अवसर वृद्धि, शिक्षा, स्वास्थ्यलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रतिबद्धतासहित घरदैलो अभियानमा छन् । गठबन्धनले उपप्रमुखमा एकीकृत समाजवादीका तर्फबाट ओमचरण अमात्यलाई उम्मेदवार बनाएका छन् । एमालेका तर्फबाट भक्तपुर नगर प्रमुखमा रवीन्द्र लाछिमस्यु र उप्रमुखमा रञ्जना खर्बुजा उम्मेदवारी छ । माओवादी केन्द्रले नगर प्रमुखमा तुल्सीभक्त सुवाल र उपप्रमुखमा इन्द्रमाया सुवाललाई उम्मेदवारी दिएको छ ।

भक्तपुर नगर प्रमुखमा नगरपालिकाद्वारा सञ्चालित देको मिवा इँटा पाके जग्गा एकीकरण आयोजना पीडित किसानले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन् । स्थानीय तह निर्वाचन आयोजना पीडित किसानले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन् । जनप्रतिनिधिले पीडितको पक्षमा काम नगरेको तथा नीतिगत भ्रष्टाचार गरेको दाबी गर्दै सत्य त्वायनाले आसन्न निर्वाचनमा नगर प्रमुखका लागि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका हुन् । त्वायनासँगै पीडितकै तर्फबाट भक्तपुर–२ मा सञ्चज्ञान याकामी र ६ मा रामप्रसाद कुम्पाखले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन् । याकामी पीडित संघर्ष समितिका अध्यक्षसमेत हुन् । भक्तपुर नगर प्रमुखमा त्वायनालगायत १४ जनाले र उपप्रमुखमा ९ जनाको उम्मेदवारी परेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख २१, २०७९ ०८:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अवैध प्लानिङमा स्थानीय तहको प्रश्रय

जनप्रतिनिधिकै आडमा जग्गा कारोबारीले जथाभावी डोजर/एक्स्काभेटर चलाइरहेका छन्
लिला श्रेष्ठ

भक्तपुर — चाँगुनारायण नगरपालिका–५ छालिङका मुडोल र कालिटारलाई छुट्याउने खहरे खोला पुरेर जग्गा व्यवसायीले दैनिक चारवटा डोजर/एक्स्काभेटर चलाइरहेका छन् । आफ्नो जग्गा सम्याएर प्लानिङ गर्नका लागि व्यवसायीले खोला अतिक्रमण गरेका हुन् । 



त्यस्ता जग्गा प्लानिङ रोक्नुपर्ने चाँगुनारायण नगरपालिका नै यतिबेला सडक स्तरोन्नति एवं करिडोर निर्माणको नाममा सोही प्लानिङलाई फाइदा हुने गरी ३० लाख रुपैयाँको योजनामा खहरे खोलामा ह्युम पाइप बिछ्याउन थालेको छ । छालिङ चाकटुका स्थानीयले भने अध्ययनबिना खहरे खोलामा करिडोर बनाउन लागेको भन्दै विरोध गरेका छन् । ‘खोलाको सिमांकन नै भएको छैन, हचुवाको भरमा करिडोर निर्माण गर्ने भन्दै ह्युम पाइप बिछ्याउन थालिएको छ,’ स्थानीय हरिबहादुर चाकटुले भने, ‘एकतर्फी रूपमा उपभोक्ता समिति गठन गरेर प्लानिङलाई लाभ मिल्ने गरी योजना ल्याएको छ ।’

नगरपालिकाले स्थानीयको विरोध हुँदाहुँदै पनि ‘चाँगु पिच सडकबाट दीप सरस्वती स्कुल हुँदै विन्ध्यावासिनी मन्दिर वासुकी नागस्थान हुँदै चाकटु टोल जाने बाटो स्तरोन्नति’ शीर्षकमा १५ लाख रुपैयाँ र ‘चाँगु पिचबाट दीप सरस्वती स्कुल हुँदै नयाँ करिडोर ह्युम पाइप राख्ने’ शीर्षकमा १५ लाख रुपैयाँ गरी ३० लाखको योजना ल्याएको हो । उक्त खहरेकै पानीले छालिङका स्थानीयले खेतबारीमा सिँचाइ गर्दै आएका छन् । खोलामा ह्युम पाइप बिछ्याएपछि सिँचाइ गर्न नपाउनेमा स्थानीय चिन्तित छन् । ‘हाम्रो रोजीरोटी भनेकै खेतीपाती हो, खोलामा ह्युम पाइप बिछ्याएपछि स्थानीयले पानीको उपभोग कसरी गर्ने ?’ स्थानीय कृष्णप्रसाद चाकटुले भने, ‘स्थानीयको सहमतिबिना ह्युम पाइप बिछ्याउन पाइँदैन ।’ स्थानीय बासिन्दाले खोला प्रभावित हुने गरी जथाभावी डोजर चलाउन नपाउने, ह्युम पाइप राख्न नपाउने भन्दै नगरपालिका घेराउसमेत गरेका छन् । नगरपालिकाले स्थानीयको भावनाअनुकूल काम गर्न र योजनाको काम रोक्न भने पनि काम नरोकेको स्थानीय बताउँछन् ।

भक्तपुरका अन्य स्थानमा पनि स्थानीय तहबाटै अवैध र अनियन्त्रित प्लानिङलाई प्रश्रय दिइएको छ । चाँगुनारायण–८ सुडाल पात्लेवन स्विटी खोला अतिक्रमण गरेर पर्खाल लगाइएको छ । खोलाको बहाव क्षेत्रमै पर्खाल लगाएर प्लटिङ गर्दा पनि स्थानीय तह, काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरण जिल्ला आयुक्तको कार्यालय मौन छ । जग्गा कारोबारीले जग्गा प्लानिङको स्वीकृति नै नलिई आफूखुसी खोला मिचेर जथाभावी डोजर चलाएको छ । खोलामा करिब १५ फिटभन्दा अग्लो पर्खाल नै लगाएको छ । ठूली ब्रम्हायणी मन्दिर, स्विटी खोला क्षेत्रको पुरानो पँधेराको ख्याल नगरी सार्वजनिक भूमि दोहन भइरहेको छ ।

काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरण जिल्ला आयुक्तको कार्यालय भक्तपुरले अनधिकृत रूपमा प्लानिङ भएको भन्दै ९२ स्थानको प्लानिङको विवरण सार्वजनिक गरेको छ । स्थानीय तह निर्वाचन २०७४ पछि चाँगुनारायण र सूर्यविनायकमा जनप्रतिनिधिकै आडमा जग्गा कारोबारीले जथाभावी डोजर/एक्स्काभेटर चलाइरहेका छन् । ‘हामीभन्दा शक्तिशाली व्यवसायी छन्, सम्बन्धित ठाउँमा भएर पनि टुलुटुलु हेरेर बस्न बाध्य भयौं,’ निवर्तमान सूर्यविनायक नगर उपप्रमुख जुना बस्नेतले भनिन्, ‘स्थानीय तहलाई पत्तो नदिई माथिल्लो निकायबाट स्वीकृति लिई डाँडा खोस्रिरहेको छ ।’ नगरपालिकाहरू भने अवैधानिक रूपमा प्राकृतिक संरचनाको ख्याल नगरी बनेको प्लानिङलाई मान्यता नदिएको भन्दै मौन बसिरहेको छ । विकास प्राधिकरण पनि अनधिकृत प्लानिङको विवरण सार्वजनिक गरेर चुप लागेको छ । ‘अव्यवस्थित र अवैधानिक रूपमा जग्गा खण्डीकरण भइरहेको सूचना प्राप्त भयो, सोही आधारमा अनुगमन गर्‍र्यौं । योजना स्वीकृति नलिई जग्गा प्लानिङ गरेको पाइएकाले सूचना सार्वजनिक गरेको हो,’ प्राधिकरण भक्तपुरका जिल्ला आयुक्त कृष्ण महर्जनले भने, ‘सूचना सार्वजनिक गर्नु नै कारबाहीको प्रक्रिया थालिनु हो । नियमपूर्वक योजना स्वीकृति नलिई प्लानिङ गर्ने र योजना स्वीकृतिको प्रक्रियामा नआउनेको जग्गा रोक्का तथा जरिवानाको व्यवस्था छ ।’ जग्गा रोक्काका लागि सर्वेक्षण भइरहेको र सर्वेक्षणपछिको प्रतिवेदन तयारी अवस्थामा रहेको महर्जनले बताए । विकास प्राधिकरणलाई कित्ता नम्बर पहिल्याउनै सकस भएको समेत उनले बताए । २०७४ पछि भक्तपुरमा ३३ वटा प्लानिङले मात्र प्लानिङ परमिट लिएको विकास प्राधिकरणले जनाएको छ ।

यो समस्या भक्तपुरमा मात्र सीमित छैन काठमाडौं र ललितपुर जिल्लाका डाँडाहरूमा पनि यत्रतत्र डोजर चलिरहेका छन् । अधिकांश ढिस्काहरू खोस्रिएर फुस्रो बनाइएका छन् । भिरालो जग्गा होस् वा खोला, वन, राजकुलो, सडकको ख्याल नगरी अचाक्ली रूपमा जग्गा व्यापारीले अव्यवस्थित प्लानिङ गरिरहेको छ । स्थानीय तह निर्वाचनपछि अनधिकृत रूपमा भूमि दोहन बढेको छ । विकास प्राधिकरण ललितपुरले गोदावरी, महालक्ष्मी नगरपालिका र ललितपुर महानगरपालिका क्षेत्रभित्र सञ्चालित ७३ वटा जग्गा प्लानिङ मापदण्डविपरीत पाइएकाले खरिदकर्तालाई सचेत गराउन सूचना सार्वजनिक गरेको छ तर, डोजर चल्न छोडेको छैन । विकास प्राधिकरण ललितपुरमा १०४ वटा योजनाले जग्गा प्लटिङको स्वीकृति लिइएको छ, बाँकी मापदण्डविपरीतको भएको जिल्ला आयुक्त जगदीशकृष्ण लामिछाने बताउँछन् । विकास प्राधिकरण काठमाडौं आयुक्तको कार्यालयसँग आफ्नो क्षेत्राधिकारभित्र के–कति प्लानिङ अवैधानिक छ भन्ने तथ्यांकसमेत छैन ।

‘अनुगमन, सर्वेक्षण गर्ने जनशक्ति हामीसँग छैन, सीमित साधनस्रोतले अध्ययन गर्न सम्भव नहुँदो रहेछ,’ काठमाडौं विकास प्राधिकरणका आयुक्त दिनेशकृष्ण पोतेले भने, ‘कति प्लानिङ अवैधानिक छ भन्ने तथ्यांक कार्यालयसँग छैन तर, अधिकांश नयाँ जग्गा खण्डीकरण अव्यवस्थित र अवैधानिक छ ।’ संयुक्त आवास, सामूहिक आवास र घडेरी विकास गर्ने डेभलपर्सहरूले निर्माणसम्बन्धी मापदण्ड २०६४ अनुरूप अनिवार्य योजना स्वीकृति लिनुपर्ने प्रावधान रहेको छ । तर, स्वीकृति नलिई प्लानिङ गरिरहेको पाइएकाले कार्यालयको ध्यानाकर्षण भएको उनले बताए । सम्बन्धित स्थानीय तहहरूले प्लानिङ क्षेत्रको घर, बाटो सिफारिस दिँदासमेत प्राधिकरणको स्वीकृति लिएको भए मात्र दिन अनुरोधसहितको सूचना जारी गरेको पोते बताउँछन् । ‘मालपोत तथा नापी कार्यालयले व्यक्तिले जग्गा किनबेच र कित्ताकाट गर्दा स्वीकृति भएकालाई मात्र कित्ताकाट गरिदिन प्राधिकरणको सुझाव छ,’ उनले भने । विकास प्राधिकरण सूचना निकालेर पन्छिरहेको अवस्थामा जग्गा व्यवसायीले डाँडापाखा, भिरालो, खेतीयोग्य जग्गामा डोजर चलाउन छोडेका छैनन् ।

अनियन्त्रित रूपमा प्राकृतिक संरचना नै बिग्रिने गरी जग्गा खण्डीकरण गर्दा भविष्यमा दुर्घटना निम्तिने जानकार बताउँछन् । ‘कुनै अध्ययन/सर्वेक्षण नै नभई जथाभावी भूमि दोहन भइरहेको छ, प्रकृतिले धान्नै नसक्ने गरी मेसिनको प्रयोगमा खण्डीकरण बढेको छ,’ विपद् जोखिम व्यवस्थापन विज्ञ तथा पूर्व शिक्षामन्त्री डा.गंगालाल तुलाधरले भने, ‘प्रकृतिप्रतिको अतिक्रमणले विपद्को अवस्था सिर्जना हुन्छ । हामी सचेत हुन जरुरी छ ।’ ठूल्ठूला प्लानिङहरू बनाउँदा त्यस क्षेत्रको विस्तृत परियोजना रिपोर्ट, प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण आवश्यक भएको उनी बताउँछन् । हाल भइरहेको प्लानिङमा कुनै अध्ययन/सर्वेक्षण भएको पाइँदैन ।

प्रकाशित : वैशाख १८, २०७९ ११:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×