गैरकम्युनिस्ट- कोसेली - कान्तिपुर समाचार

गैरकम्युनिस्ट

ठूला कमरेडले गोलघरमा बिताएका दिनहरू स्मरण गर्‍यो । उसको हात र खुट्टामा हतकडी र नेल ठोकिएको थियो । तर, कसैले उसको विचारलाई हतकडी लगाउन सकेन । उसका परिवर्तनका पाइलाहरूमा नेल ठोक्न सकेन । दृढ विचार र इच्छा शक्तिले नै एक दिन ऊ नेल मुक्त भयो, जेल मुक्त भयो ।
महेशविक्रम शाह

म कथालाई अभिव्यक्तिको सरल, सुन्दर, सुरुचिपूर्ण, सुललित, संवेगात्मक र स्वाभाविक माध्यम मान्छु । साहित्यका अन्य विधाभन्दा आख्यान त्यो विधा हो, जुन मान्छेको मस्तिष्कभन्दा हृदयसँग नजिक हुन्छ । मैले लेखनको सुरुवाती अवस्थामा कविता लेखेँ, तर जीवनको प्रारम्भिक चरणमा कथा सुनेँ । बाआमा र हजुरआमाले कथेका कथा सुन्दै म हुर्कें । मेरो बाल मस्तिष्कमा कल्पनाशीलता जगाउने काम कथाले नै गरेको हो । कथाले नै मेरो मनमा सृजनाको मुना टुसाएको हो । कविता र गीतको प्रस्फुटन काव्यात्मक होला, तर त्यसले भन्न खोजेको पनि ‘कथा’ नै हो । सृजनाको पहिलो झिल्को कथाका रूपमा नै मानव मस्तिष्कमा उदय हुन्छ र त्यसपछि साहित्यका भिन्न स्वरूपमा परिणत हुन्छ । कथा प्रस्तुतिको विषय, शिल्प र शैली जस्तोसुकै भए पनि मानवीय संवेदनालाई स्पर्श गर्न सक्ने कथा नै सफल कथा हो भन्ने म ठान्छु ।

– कथाकार

...

कमरेडहरूको एक झुन्ड सिनेमाघरमा प्रवेश गर्‍यो । अघिअघि ठूला कमरेड र पछि साना कमरेडहरूको लस्कर । सिनेमाघरमा छिर्न थालेका आम दर्शकहरू आतंकित हुँदै कमरेडहरूलाई बाटो छोडेर छेउ लागे । ठूला कमरेडको सामुन्ने पर्नेहरूले कम्मर झुकाउँदै अभिवादन गरे । ठूला कमरेडले मुसुमुसु हाँस्दै अभिवादन फर्कायो । ठूला कमरेडको स्वागतमा लाम लागेका मान्छेहरूको ताँती देखेर सहकर्मी कमरेडहरूको फुर्ती झन् दुगुना भयो ।

‘हाम्रा कमरेड नेताज्यूले पाएको मान हामीले सम्पन्न गरेको सशस्त्र संघर्षप्रति जनताको अनुमोदन हो । होइन त कमरेड रु’ ठूला कमरेडको डायरी बोकेर पछिपछि हिँडिरहेको फुच्चे कमरेडले आफ्नो पावरदार चस्मा मिलाउँदै भन्यो । ठूला कमरेडले ङिच्च हाँस्दै शिर हल्लायो ।

सिनेमाहल दर्शकहरूले खचाखच भरिएको थियो । सबै जना ठूला कमरेडको आगमनको प्रतीक्षामा थिए । ठूला कमरेडले उद्घाटन गर्ने भएर होला वाम झुकाव राख्ने अभिनेता, अभिनेत्री, साहित्यकार, कलाकार, निर्देशक र सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाका हाकिमहरूको पनि उपस्थिति थियो ।

ठूला कमरेड र साथमा आएका वरिष्ठ कमरेडहरूलाई विशेष आसनमा आसनारूढ गराइयो । ठूला कमरेडले नयाँ चलचित्रको उद्घाटन गर्‍यो । चलचित्रको नाम थियो– ‘गैरकम्युनिस्ट’ । ठूला कमरेडले उद्घाटन गर्दै सोच्यो, ‘सिनेमाको विषयवस्तु राम्रै छानेका रैछन् । कम्युनिस्टमाथि घात गर्ने गैरकम्युनिस्टहरूको पर्दाफास हुने भो ।’

ठूला कमरेडको उद्घाटन सम्वोधन सुरु भयो, ‘हाम्रो देश गैरकम्युनिस्टका कारण बरबाद हुँदै छ । कम्युनिस्टभन्दा गैरकम्युनिस्ट बढेको बढ्यै छन् । कम्युनिस्टले संघर्ष गरी ल्याएको यस गणतान्त्रिक व्यवस्थामा अझै प्रतिगमनको खतरा ज्युँका त्युँ छ । तसर्थ गैरकम्युनिस्टहरूको भण्डाफोर गरौं ।’ ठूला कमरेडले हात उज्याएर उद्घोष गर्‍यो । सिनेमाहल तालीको गडगडाहटले गुञ्जायमान भयो । दर्शकको तालीमा बोली मिसाउँदै ठूला कमरेडले फेरि भन्यो, ‘देशको शान्ति र समृद्धिका लागि हरेक नागरिकमा कम्युनिस्ट चरित्रको निर्माण गर्नु हाम्रो परम कर्तव्य हो ।’ ठूला कमरेड एकछिन रोकियो । पुनस् बोल्न थाल्यो, ‘त्यसैले त म भन्छु स् म कम्युनिस्ट, तपाईं कम्युनिस्ट, हामी कम्युनिस्ट, यो देशै कम्युनिस्ट !!’ ठूला कमरेडले जोस्सिएर दुवै हात माथि उचाल्यो । ठूला कमरेडको आह्वानलाई शिरोपर गर्दै अन्य कमरेडहरूले लगभग एकै लयमा दुवै हात उचालेर ठूला कमरेडको वाक्य दोहोर्‍याए । सिनेमाहल फेरि तालीको गडगडाहटले रन्कियो ।

चलचित्रको प्रदर्शन सुरु भयो । पर्दामा चलचित्रका दृश्यहरू प्रकट हुन थाले । ठूला कमरेड अभिरुचिपूर्वक सिनेमा हेर्न थाल्यो । चलचित्रमा नायकको दुस्खान्त र संघर्षपूर्ण बाल्यकालका दृश्यहरू देखाइँदै थियो ।

‘म पनि गरिब किसानको छोरो थिएँ । मेरा मातापितालाई दिनभर मजदुरी गरेर पनि दुई छाकको गर्जो टार्न हम्मे हुन्थ्यो । भोको पेटमा मैले कैयौं रातहरू गुजारेको थिएँ । मेरो शरीरमा कहिलेकाहीँ एकसरो लुगा पनि हुँदैन थियो । म नांगोभुतुंगो गाउँ डुल्थें । गाउँका भुराभुरीहरू मलाई जिस्क्याउँदै लखेट्थे ।’ ठूला कमरेडले पुलुक्क आफ्ना सहकर्मी कमरेडहरूलाई हेर्‍यो । र, फेरि बोल्न थाल्यो, ‘दुस्खमा हुर्के पनि म पढाइमा मिहिनेती थिएँ । स्कुल र कलेजमै मैले माक्र्स, एंगेल्स र माओका ठेलीका ठेली पुस्तक पढें । ती पुस्तकले नै मलाई जीवनको सही मार्ग पहिल्याउन प्रेरणा दिए ।’ ठूला कमरेडको स्वर द्रवित भयो । आफ्ना ठूला कमरेडको संघर्षशील विगत सुनेर उपस्थित सबै कमरेडहरूको मन पनि भावुक बनिरहेको थियो ।

‘त्यसैले त हजुर आज यति ठूलो नेता भइस्यो नि ! एक महान् कम्युनिस्ट नेता ! हामी सबैका नेता ! हामी सबैका सर्वेसर्वा !!’ फुच्चे कमरेडले स्वरलाई सकेसम्म सुमधुर बनाउँदै आफूले जानेसम्मका आदरार्थी शब्दहरूको प्रयोग गरेर ठूला कमरेडको प्रशंसा गर्‍यो ।

ठूला कमरेडको अनुहारमा स्मित मुस्कान फैलियो । उसले फुच्चे कमरेडतिर हेर्दै शिर हल्लायो । यसको मतलब हुन्थ्यो, उसलाई उसको कुरो मन परिरहेको छ ।

चलचित्रका दृश्यहरू फेरिँदै थिए । नयाँ दृश्यमा नायकको बाल्यकाल देखाइँदै थियो । चलचित्रको नायक सानै उमेरदेखि नै निडर स्वभावको थियो । सितिमिति कसैसँग नदब्ने । ढुंगाले हानेर आफ्नी आमालाई गाली गर्ने पसलेको टाउको फोडेको थियो उसले ।

‘बच्चामा हाम्रो कमरेड पनि यस्तै हक्की स्वभावको होइसिन्थ्यो रे ! मैले कमरेडको बायोग्राफी पढेर थाहा पाएको,’ ठूला कमरेडको बायाँपट्टिको सिटमा बसिरहेको होचो कदको, मोटो जीउडाल भएको कमरेडले पछाडि फर्केर अरू कमरेडहरूलाई सुनायो ।

‘केको हक्की नि ! क्रान्तिकारी भन्नु नि । हुने बिरुवाको चिल्लो पात भनेको यसैलाई भन्छन् क्या !’ पछाडिपट्टिको सिटमा बसिरहेको फ्रेन्चकट दाह्रीवाल कमरेड चहकिँदै बोल्यो ।

आफ्नाबारेमा सहकर्मी कमरेडहरूबीच सवाल–जवाफ चलिरहेको देखेर ठूला कमरेड मुस्कुरायो । आफ्ना कमरेडहरूको माया र आत्मीयताले ऊ भावविभोर भयो ।

दर्शकदीर्घाबाट आएको तालीको गडहडाहटले उसको ध्यान भंग भयो । उसले हेर्‍यो– अघिको बालनायक अहिले युवा बनिसकेको छ । नायकको एक हातमा हँसिया र अर्को हातमा हथौडा छ । उसको पछि हजारौं नरनारीहरूको जुलुस छ । सबैका हातमा जलिरहेको मसाल छ । जुलुसले नारा लगाइरहेको छ ।

‘क्रूर तानाशाही व्यवस्था मुर्दावाद !’

‘लोकतन्त्र जिन्दावाद !’

‘गणतन्त्र जिन्दावाद !’

चलचित्रका दृश्यहरू उसलाई रोचक लागिरहेका थिए । सिनेमाका दृश्यहरू र उसले आफ्नो जीवनमा भोगेका घटनाहरू समान थिए । उसलाई अचम्म लागिरहेको थियो, यो चलचित्रको नाम किन ‘गैरकम्युनिस्ट’ राखिएको होला रु एउटा कम्युनिस्टले आफ्नो जीवनमा जति हन्डर खाएको हुन्छ, चलचित्रको नायकले पनि उस्तैउस्तै दुस्ख, पीडा र अत्याचार झेलिरहेको छ । आफ्नो समाज र देशका लागि संघर्ष गरिरहेको नायक कसरी गैरकम्युनिस्ट हुन सक्छ रु उसको मनमा यस्तै भावहरू तरंगित भइरहेका थिए ।

‘हाम्रा सर्वोच्च कमरेडको हातमा पनि धारिलो हँसिया र हथौडा थियो । हामी कमरेडको पछिपछि लामबद्ध हुँदै परिवर्तनको गीत गाउँथ्यौ । त्यो समय हाम्रो सपनाको समय थियो । हामी सपना देख्थ्यौं र हाम्रा कमरेडले हाम्रा सपनाहरूमा जीवन भर्थे,’ ठूला कमरेडको सबैभन्दा नजिक दायाँपट्टि बसिरहेको फुच्चे कमरेडले ठूला कमरेडतिर हेर्दै आफ्नो भावना पोख्यो । उसको दिमागमा संघर्षका दिनहरू सलबलाइरहेका थिए । चलचित्रका दृश्यहरूबाट ऊ उद्वेलित बनिरहेको थियो ।

‘हो कमरेड, त्यो समय हाम्रो स्वर्णिम समय थियो । त्यो समयले हामीलाई आँखा खुला राखेर नै सपना देख्न सिकाएको थियो । हामीले देखेको सपना परिवर्तनको सपना थियो । सैयौं वर्षदेखि पुरातन मूल्य र मान्यताको सिक्रीमा जकडिएको समाजलाई उन्मुक्ति दिने सपना थियो । हामीले सपना देख्यौं । अरूलाई पनि सपना देख्न लगायौं । त्यही सपनाको बुई चढेर आज हामीहरू यो ठाउँमा आइपुग्यौं,’ ठूला कमरेड भावुक बन्यो ।

‘हाम्रा सपना र चलचित्रको नायकले देखिरहेको सपना समान छ त कमरेड रु,’ फुच्चे कमरेडले जिज्ञासा राख्यो ।

‘यही त मलाई पनि अचम्म लागिरहेको छ कमरेड । यो चलचित्रको नाम किन ‘गैरकम्युनिस्ट’ राखियो रु ‘कम्युनिस्ट’ हुनुपर्ने हो !,’ ठूला कमरेड सोचमग्न भयो ।

‘यो चलचित्रको नाम फेर्न लगाउने हो कि कमरेड रु,’ फुच्चे कमरेडले ठूला कमरेडबाट आदेशको अपेक्षा गर्दै बोल्यो । उसले कर्के आँखाले ठूला कमरेडतिर हेर्‍यो । ठूला कमरेडको ध्यान चलचित्रतिर थियो । फुच्चे कमरेड पनि एकसुरले चलचित्र हेर्न थाल्यो । चलचित्रको कथा तीव्र गतिमा अघि बढ्दै थियो । कमरेडहरू कुराकानीमा व्यस्त भएका बेला धेरै दृश्यहरू फेरिईसकेका थिए ।

चलचित्रको नायकलाई राजद्रोहको अभियोगमा जेलमा थुनिसकिएको थियो । नायकको हातमा हतकडी र खुट्टामा नेल ठोकिएको थियो । उसलाई जेलभित्रको पनि छुट्टै जेल ‘गोलघर’ मा राखिएको थियो । गोलघरको भुइँमा किताबै किताब असरल्ल थिए । हतकडीमा जकडिएका हातमा एउटा मोटो किताब थियो । ऊ किताबमा घोत्लिरहेको थियो र सुस्तरी बोलिरहेको थियो, ‘मान्छेको शरीर बन्धक भए पनि विचार बन्धक हुँदैन । मान्छेको विपना कैद भए पनि सपना कैद हुँदैन ।’

सिनेमाहलमा तालीको पर्रा छुट्यो ।

‘वाह।।। क्या डायलग बोल्यो ! गज्जब डायलग बोल्यो ! हाम्रा नेताहरूले बोल्ने डायलग बोल्यो । मज्जा आयो,’ एक कुनाबाट आवाज आयो ।

ठूला कमरेडले टाउको घुमाएर आवाज आएको दिशातिर हेर्‍यो । अँध्यारोमा उसले मान्छे ठम्याउन सकेन । दर्शकहरू सिनेमामा देखाइरहेका दृश्यहरूको मजा लिइरहेका थिए ।

‘यिनीहरूलाई के थाहा कि यी दृश्यहरू सजीव हुन्,’ ठूला कमरेड आफैंसँग बोल्यो । उसले गोलघरमा बिताएका दिनहरू स्मरण गर्‍यो । उसको हात र खुट्टामा पनि त हतकडी र नेल ठोकिएको थियो । तर, कसैले उसको विचारलाई हतकडी लगाउन सकेन । उसका परिवर्तनका पाइलाहरूमा नेल ठोक्न सकेन । दृढ विचार र इच्छा शक्तिले नै एक दिन ऊ नेलमुक्त भयो, जेलमुक्त भयो ।

‘कमरेड तपाईं जेलमा हुँदा म कलेजमा पढ्थें । त्यसबेलादेखि नै हजुर मेरो आदर्श नेता ! एक सच्चा कम्युनिस्ट !! म त हजुरको तस्बिर सिरानीमा राखेर सुत्ने गर्थें । हजुरको मुक्तिका लागि हामी सधैं जुलुस निकाल्थ्यौं । कति दिन त मैले पुलिसको कालकोठरीमा बिताएँ । अहिले ती दिनहरू सम्झँदा पनि गौरव लाग्छ कमरेड,’ फुच्चे कमरेड चलचित्रको दृश्य हेर्दै द्रवित भयो । ऊ आफ्नो पावरदार चस्माभित्र रुमालले आँसु पुछ्दै थियो । ठूला कमरेडले फुच्चे कमरेडको काँधमा हात राख्दै थपथपायो । उसले मायालु नजरले फुच्चे कमरेडलाई हेर्दै भन्यो, ‘तपाईंजस्ता कर्तव्यनिष्ठ र समर्पित कमरेड नभएको भए यति सजिलै यी दिनहरू कहाँ देख्न पाइन्थ्यो र कमरेड !’

‘मेरा लागि यो देशभन्दा मेरो पार्टी ठूलो हो । यो पार्टीभन्दा मेरो आदर्श, मेरो सर्वोच्च कमरेड ठूलो हो !,’ फुच्चे कमरेड भक्कानियो । उसले शिर झुकाएर ठूला कमरेडप्रतिको आफ्नो आस्था र वफादारिता पुष्टि गर्ने प्रयास गर्‍यो । फुच्चे कमरेडको आफूप्रतिको समर्पण देखेर ठूला कमरेड गद्गद् भयो ।

‘गैरकम्युनिस्ट’ चलचित्रमा नयाँ मोड देखिएको थियो । ठूला कमरेड र फुच्चे कमरेडहरूले संघर्ष र सपनाका कुराहरू गर्दागर्दै चलचित्रको नायकले पर्दामा उँचो छलाङ मारिसकेको थियो । अघिका दृश्यहरूमा कारागारभित्रको गोलघरमा हतकडी र नेलमा जकडिएको नायक अहिले सडकमा थियो । ऊ जुलुसको नेतृत्व गरिरहेको थियो । जुलुसमा सामेल दीनहीन, गरिब र शोषित, पीडित नागरिकहरूको ऊ नायक थियो, मसिहा थियो । चलचित्रको नायकका आँखामा तिनका सपनाहरू तैरिरहेका थिए । नायक जब गर्जन् गथ्र्यो तिनीहरूलाई लाग्थ्यो, तिनीहरूको डर भागेको छ र विश्वास जागेको छ । ऊ हाँस्दा तिनीहरू सोच्थे– तिनका मृतप्रायस् आशाहरू पुनर्जीवित भएका छन् । अब तीनको जीवनले काँचुली फेर्नेछ । सैयौं वर्षदेखि कठ्याङ्ग्रिएको चिसो जीवनमा पहारिलो घाम लाग्नेछ ।

‘हाम्रो कमरेड हाम्रो देश,

प्राणभन्दा प्यारो छ !’

जनआन्दोलनका लागि उर्लेको मानव सागरले नायकलाई काँधमा चढाउँदै गगनभेदी नारा लगायो ।

चलचित्रमा घन्किरहेको नारा सुन्दै आफ्नो आसनमा अप्ठ्यारो मान्दै चलमलायो ठूला कमरेड । चलचित्रको भावपूर्ण दृश्य हेरेर उसको अनुहार भावहीन भयो । चलचित्रमा घन्किरहेका नागरिकका जोसिला र ओजपूर्ण आवाज सुनेर ऊ उदास र शिथिल भयो । त्यो दृश्य हेरिरहन उसको मनले मानेन । उसले आफ्ना आँखा चिम्ल्यो । उसले चाहँदा नचाहँदै पनि पटकैपिच्छे त्यो दृश्य उसको आँखाअगाडि आइरह्यो । उसले हडबडाउँदै आफ्ना आँखा खोल्यो ।

‘कमरेड यो सिनेमाको नायक त ठ्याक्कै हजुरजस्तै छ त !,’ फुच्चे कमरेडले हर्षित हुँदै भन्यो ।

‘हो नि, सप्पै कुरा काटीकुटी मिल्छ भन्या,’ मोटो जीउडालको कमरेडले आफ्नो धारणा राख्यो ।

‘तर, यो सिनेमाको नाम किन ‘गैरकम्युनिस्ट’ राखियो रु कथा देखाउने हाम्रो कमरेडको, नाम राख्ने गैरकम्युनिस्ट रु मिल्दै मिलेन नि,’ फुच्चे कमरेडले आफ्नो चिन्ता जतायो ।

कुनै गहिरो सोचमा डुबिरहेको ठूला कमरेड प्रतिक्रियाविहीन थियो । तिनका कुरा सुनेर पनि ऊ केही बोलिरहेको थिएन । वास्तवमा उसको दिमागमा जनआन्दोलनको दृश्य दोहोरिइरहेको थियो । उसलाई जनआन्दोलनका आन्दोलनकारीहरूले नायक बनाएर काँधमा चढाएको दृश्य याद आइरहेको थियो । ऊ छटपटिन थाल्यो । उसलाई औडाहा भयो । ‘कहाँबाट कहाँ पुगें म रु यो भयो कसरी रु,’ उसको अन्तरआत्मा बोल्यो । तर, एकै छिनमा उसले आफूलाई सम्हाल्यो । उसले आफ्नो मन दह्रो बनायो । भावुकतालाई कठोरताले कुल्च्यो । उसको दिमागबाट जनआन्दोलनको दृश्य लुप्त भयो । ऊ फेरि ठूला कमरेडको स्वरूपमा अवतरित भयो । ऊ खिस्स हाँस्यो । ‘कम्युनिस्टको मन कोमल र संवेदनशील होइन कठोर र गतिशील हुनुपर्छ । बुझ्यौ कमरेड रु,’ उसले फुच्चे कमरेडतिर हेर्दै भन्यो । फुच्चे कमरेडले नबुझीकनै टाउको हल्लायो र भन्यो, ‘म पनि त्यै सोचिराथें कमरेड !’

चलचित्रको कथा आफ्नै लयमा अघि बढिरहेको थियो । चलचित्रका दृश्यहरूमा तीव्र परिवर्तन आइरहेको थियो । जनआन्दोलनमा आफ्नो काँधमा चढाउने जनताले नायकलाई देशकै नायक बनाइदिएका थिए । नायक देशको सर्वोच्च कुर्सीमा आसनारूढ भएको थियो । सत्ताशीन नायकको शरीरको ढाँचा र रूप फेरिएको थियो । ऊ आलिसान महलमा रहन थालेको थियो । उसको जीउ खाइलाग्दो भएको थियो । पुट्ट भुँडी निस्केको थियो । पहिलेको चाउरिएको र कान्तिहीन अनुहार रातोपिरो देखिएको थियो । चलचित्रको ठूलो पर्दामा दौरा, सुरुवाल, कोट र टोपीमा सजिएको, दुई हात जोडेर उभिएको क्रान्तिको नायक बेग्लै स्वरूपमा प्रकट भएको थियो ।

‘बल्ल देखापर्‍यो गैरकम्युनिस्ट !’ दर्शकदीर्घाबाट एकजना बोल्यो ।

‘बिग्रको कम्युनिस्ट !,’ अर्को बोल्यो ।

त्यसपछि लामो हाँसो गुन्जियो ।

कमरेड, जो चलचित्रमा देखाइरहेको दृश्यलाई गम्भीर भएर हेर्दै थियो, आफू बसेको आसनमा चलमलायो । उसलाई किन हो किन यो दृश्य हेर्दा असजिलो महसुस भयो । उसले अँध्यारोमा नै दायाँ हातले आफ्नो अनुहार छाम्यो । त्यसपछि उसले निधार र गाला छाम्यो । पुक्क उक्सेका चिल्ला गालाहरू उसको सुख र समृद्धिका प्रतीक थिए । उसले आफ्नो हात बिस्तारै पेटतिर बढायो । पुट्ट उक्सेको छ भुँडी । भुँडीको चाप थेग्न नसकेर कमिजका दुई टाँकहरू खुलेका थिए । उसले हतपत दायाँ–बायाँ हेर्दै कमिजको टाँक लगायो ।

‘यस सिनेमाको गैरकम्युनिस्ट नायक कसरी मेरो वास्तविक जीवनसँग मेल खाइरहेको छ रु,’ कमरेडले आफैंसँग प्रश्न गर्‍यो ।

‘यो पर्दाको नायक गैरकम्युनिस्टबाट कम्युनिस्ट बनेको हो वा म कम्युनिस्टबाट गैरकम्युनिस्ट भइरहेको हुँ रु,’ कमरेडले कुर्चीमा टाउको अड्याउँदै आँखा बन्द गर्‍यो र सोचमग्न भयो ।

चलचित्रको नायक बैठक–कक्षमा विभिन्न पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूसँग गम्भीर वार्तामा व्यस्त थियो । कमरेड बसेको सोफामा कुम जोरेर कालो सूचीमा परेको एक नामूद ठेकेदार बसेको थियो । बायाँतिरको सोफामा बसेको व्यक्ति राजधानीको कुख्यात डन थियो । उसले भर्खरै कमरेडको पार्टीमा प्रवेश गरेको थियो । अगाडिपट्टिको सोफामा एकातिर रियल स्टेट र हाउजिङको मालिक बसेको थियो भने अर्कातिर म्यानपावर सञ्चालक थियो । दुवै जना पार्टीका महत्त्वपूर्ण सहयोगी थिए ।

भवनको गेटमा मैलो कपडा र चप्पल लगाएका, निन्याउरो अनुहार लगाएका केही व्यक्तिहरू कमरेडसँगको भेटका लागि अनुनयविनय गरिरहेका थिए । विलौना गरिरहेका थिए ।

‘हाम्रो कमरेडसँग भेट गराइदिनुस् । हाम्रा गुनासाहरू छन्,’ एक जना बुज्रुकले अनुनय गर्‍यो ।

‘हामी बेरोजगार र बेसहारा छौं,’ युवा चिच्यायो ।

‘बाढीले खेत बगायो । पहिराले घर पुर्‍यो । हामी घरवारविहीन छौं,’ एउटी महिलाले क्रन्दन गरिन् ।

‘मेरा बाआमाले भोकले विक्षिप्त भएर नदीमा फाल हालेर मरे । म पनि भोको छु,’ बालकले चीत्कार गर्‍यो ।

‘भेटको आदेश छैन,’ सुरक्षा गार्ड बोल्यो ।

‘कमरेडलाई हाम्रो सन्देश सुनाइदेऊ । हामी उनको संघर्षकालका मित्र हौं,’ एक जना प्रौढ व्यक्ति बोल्यो ।

‘उहाँ भीआईपीसँगको भेटमा व्यस्त हुनुहुन्छ । जानुस् । यहाँ हल्ला नगर्नुस्,’ यति भन्दै सुरक्षागार्डले राइफल तेस्याउँदै सतर्क मुद्रामा उभियो ।

ठूला कमरेडले दायाँ हातले आफ्ना आँखा मिच्यो । चलचित्रको दृश्य हेर्दाहेर्दै ऊ आफ्नो जीवनमा फर्केको थियो । उसले आफ्नो दायाँबायाँ हेर्‍यो । कमरेडहरू सिनेमाको मजा लिँदै थिए । तर, उसको मनबाट आनन्द गायब थियो । चलचित्रको नायकझैं उसको अगाडि–पछाडि र दायाँबायाँ उसलाई साथ दिने संघर्षकालीन सहयोद्धाहरू कोही छैनन् । कसैलाई उसले आफैँ निकाल्यो, कोही आफैँ उसलाई चटक्क छोडेर अर्कै बाटो लागे । अहिले उसको साथमा जो जति छन् सबै जना कुनै न कुनै उद्देश्यले ऊसँग टाँसिएका छन् । कोही माननीय बन्न चाहन्छन् त कोही मन्त्री ! कसैलाई सधैंभर राजदूत रहिरहनु छ । कुनै संस्थाको हाकिम बन्न चाहनेको ताँती पनि लामै छ । ठूल्ठूला ठेक्का हत्याएर ठेकेदार बन्न चाहनेको लर्को पनि कम छैन । कसैलाई पार्टीको उच्च पद चाहिएको छ ।

‘तर म विवश छु । यो थाहा पाएर पनि म केही गर्न सक्दिनँ । यिनीहरूको साथ रहेन भने न म रहन्छु न त मेरो यो सर्वोच्च पद !’

‘उफ् !!,’ कमरेडले लामो र गहिरो सास तान्यो ।

‘कमरेडलाई के भयो रु किन लामो सास तानिबक्सेको रु सिनेमा मन परेन कि रु,’ चिन्तित मुद्रामा फुच्चे कमरेड बोल्यो ।

‘सिनेमा मन नपर्ने त कुरै भएन नि । कमरेडकै कथा रै’छ सिनेमामा । मलाई त गज्जबै मन पर्‍यो है,’ फ्रेन्चकट दाह्रीवाल कमरेडले आफ्नो विचार प्रस्तुत गर्‍यो ।

‘सिनेमा त राम्रै हो, तर यो सिनेमाको नाम ‘गैरकम्युनिस्ट’ त भएन है । के हाम्रो कमरेड गैरकम्युनिस्ट होइसिन्छ र रु,’ अघिदेखि नबोली चुप लागेर पछाडिको सिटमा बसिरहेको टोपीधारी कमरेडले दबेको स्वरमा भन्यो ।

‘तीतो भए पनि कुरो त साँचो हो,’ ठूला कमरेडले आफैंसँग साउती गर्‍यो । ‘म पनि यही सोचेर तनावमा छु । सिनेमाको नायक गैरकम्युनिस्ट हो भने म कसरी कम्युनिस्ट रु हामी दुवै जनाको कथा यौटै हो । आफंैसँग इमानदार भएर भन्ने हो भने सिनेमाको कथा र मेरो जीवन कथामा कुनै अन्तर छैन । सिनेमा हेर्दा मलाई आफ्नै जीवनलाई फर्केर हेरेझैं लागिरेहको छ । सिनेमाको नायकको अभिनयमा म आफ्नो सक्कली रूपलाई भेट्टाइरहेको छु । सिनेमाको कथा साँचो हो भने के म पनि कम्युनिस्ट रहिनँ त रु के म कम्युनिस्टबाट गैरकम्युनिस्टमा परिणत भइसकें रु,’ ठूला कमरेड तनावग्रस्त बन्यो । जीउमा हनहनी जरो आउलाजस्तो भयो । टाउको पनि दुखेर पड्केलाजस्तो भयो । उसले आफ्ना बोझिल आँखा उठाएर सीधा हेर्‍यो । आँखाअगाडि सिनेमाका दृश्यहरू फनफनी नाच्न थाले । अनिच्छापूर्वक उसले सिनेमाको पर्दामा आफ्नो दृष्टि स्थिर गर्‍यो ।

सिनेमाका दृश्यहरू कहालीलाग्दा थिए । दृश्यहरूसँगसँगै संगीतको मार्मिक धुन पनि गुन्जिरहेको थियो । सिनेमाको पर्दामा ‘देश’ देखाइँदै थियो । बाँझो जमिन, सुकेको पानीको मूल, मास्सिँदै गएका हरित वन । पहिराले पुरेका गाउँ । बाढीले बगाएका हराभरा खेत । भास्सिएको सडक र भत्केको पुल । तुइनमा झुन्डिरहेका स–साना स्कुले नानीहरू । चिहान बनिरहेका कलकारखाना । खण्डहर बनिरहेका स्कुल र विश्वविद्याालयहरू । दिउँसै ढोकामा ताल्चा ठोकेका सरकारी कार्यालयहरू । र, चौरमा अँध्यारो अनुहार लगाएर उँघिरहेका विवस र व्यथित नागरिकहरू ।

सिनेमाको नायक राजधानीको पाँचतारे होटलमा भाषण गर्दै थियो, ‘हाम्रो देश सिंगापुर बन्दै छ, हामी हाम्रो देशलाई स्विजरल्यान्ड बनाउँदै छौं । हामी हाम्रा महान् जनताको सपना साकार पार्दै छौं ।’ नायकको भाषणले मख्ख परेका बँधुवा नागरिकहरू खुसीले ताली पिट्दै थिए । सिनेमा हेरिरहेको ठूला कमरेडको घाँटी सुक्खा भयो । उसले थुक निल्यो र ख्वाक्ख्वाक् गर्‍यो । यी दृश्यहरूबाट ऊ विचलित भएको थियो ।

सिनेमाको दृश्य परिवर्तन भयो । पर्दामा युवाहरूको झुन्ड देखिएको थियो । गाउँ र बस्तीबाट झरेका हजारौं युवा र युवतीको जमात गुन्टो बोकेर कामको खोजीमा भारतका सिमामा लाम लागेका थिए । हजारौं युवा र युवती हातमा पासपोर्ट बोकेर मलेसिया र अरब उड्न तम्तयार हुँदै थिए । गाउँहरूबाट युवा खाली हुँदै थिए । सहरबाट पढे–लेखेका व्यक्तिहरू रित्तिँदै थिए ।

सिनेमाको नायक विदेश सयर गरेर जेटमा स्वदेश फर्किंदै थियो । त्यही जेटमा विदेशी भूमिमा श्रम गर्दागर्दै मरेका श्रमिक युवाहरूको लास पोको पारिराखेका काठका बाकसहरू पनि स्वदेश फर्किंदै थिए ।

एयरपोर्टको भीआईपी कक्षमा उसले पत्रकारसँग संवाद गर्‍यो, ‘लाखौं नेपाली युवाहरूले विदेशबाट रेमिट्यान्स पठाइरहेका छन् । हाम्रा नागरिकको सुख र समृद्धिको सपना साकार हुँदै छ । हाम्रो देशको मुहार फेरिँदै छ...

‘देशको अनुहार फेरिस् बजिया !! केको देशको अनुहार फेर्थिस् । आफ्नो अनुहार फेरिस् । आफ्नो परिवारको अनुहार फेरिस् । कम्युनिस्टबाट गैरकम्युनिस्ट बनिस्,’ दर्शकमध्येबाट कसैको चर्को आवाज आयो ।

‘देशको सच्चा सपूत भनेर ‘नायक’ बनाइयो । कपूत परेछ । गैरकम्युनिस्ट भएछ,’ अर्को चिच्यायो ।

‘गैरकम्युनिस्ट ! गैरकम्युनिस्ट !!,’ आवाजमा आवाजहरू थपिए । सिटी, ताली र गालीगलौजले सिनेमाहलमा हल्लीखल्ली मच्चियो ।

सिनेमा हेर्दाहेर्दै कमरेडलाई भाउन्न भयो । उसले आँखा चिम्ल्यो । उसको मनमा एकतमासको भय उत्पन्न भइरहेको थियो । जरैदेखि हल्लिएको रूखझैं ऊ भित्रैदेखि काँपिरहेको थियो । उसले आफ्नो जीउ चिसो भएको अनुभव गर्‍यो । उसलाई के गरूँ रु के नगरूँ रु कहाँ जाऊँ रु कसो गरूँ रु भइरहेको थियो ।

‘युद्धकाल भइदिएको भए यी सबैलाई यहीँ सोत्तर पारिदिन्थें र देखाइदिन्थें कि म कम्युनिस्ट हुँ कि गैरकम्युनिस्ट !,’ ठूला कमरेड जोडले चिच्याउन खोज्यो । तर, आवाज निस्केन । क्रोधले उसको अनुहार विद्रूप भयो ।

ठूला कमरेडले क्रोधित मुद्रामै पर्दामा हेर्‍यो । सिनेमाको नयाँ दृश्यले ऊ छक्क पर्‍यो । सिनेमामा नयाँ नायकको उदय भएको थियो । सिनेमाको नयाँ नायक पुरानो नायकका विरुद्ध आन्दोलनको उद्घोष गर्दै थियो । गाउँ, सहर र बस्ती–बस्तीबाट हातमा नेपालको झन्डा बोकेका हजारौं नरनारी नारा घन्काउँदै जुर्मुराउँदै थिए ।

‘गाउँगाउँबाट उठ, बस्ती–बस्तीबाट उठ,

यो देशको नायक फेर्नलाई उठ... !’

सिनेमा हेरिरहेको ठूला कमरेडको अनुहारको भाव परिवर्तन हुँदै थियो । उसको अनुहार भय र त्रासले नीलो भइरहेको थियो । ऊ सोचिरहेको थियो– सम्भवतस् यी हजारौं नागरिकहरू ऊविरुद्ध नै नारा घन्काइरहेका छन् । उसको सत्ता र शक्तिको विरोधमा जुर्मुराइरहेका छन् । उसलाई आफ्नो मुटुको धड्कन रोकिएजस्तो, श्वासको गति थामिएजस्तो र मस्तिष्क सुन्न भएजस्तो अनुभूति भयो ।

‘बचाऊ... मलाई बचाऊ... !’

‘भीडले मलाई मार्न लाग्यो ... मलाई बचाऊ... !!’

सिनेमाको पुरानो नायकको करुण चीत्कारले ठूला कमरेडको ध्यान भंग भयो । ठूला कमरेडले सिनेमाको पर्दामा हेर्‍यो । नयाँ दृश्यले ऊ अवाक् भयो । किंकर्तव्यविमूढ भयो । सिनेमाको पुरानो नायकलाई नयाँ युवा नायकले लखेटिरहेको थियो । पुरानो नायक बदहवास भएर भागिरहेको थियो । उसले लगाएको लुगा च्यातिएको थियो । उसको अनुहार रगताम्मे थियो । ऊ खुट्टो खोच्याउँदै भागिरहेको थियो । उसको पछिपछि हातहातमा ढुंगामुढा, लाठी, मुंग्रो, हँसिया, हथौडा, भाला, खुकुरी बोकेका हजारौं नरनारीको जुलुस थियो । जुलुस ‘गैरकम्युनिस्ट’ नायकलाई लखेट्दै थियो र पछाडिबाट ढुंगामुढाले प्रहार गर्दै थियो ।

‘हामीलाई भ्रष्ट, दलाल र गद्दार नायक चाहिँदैन,’ जुलुसले गगनभेदी नारा लगायो ।

‘हामीलाई देशभक्त र इमानदार युवा नायक चाहियो,’ जुलुस कुल्र्यो ।

जुलुस अनियन्त्रित र उग्र भयो । जुलुसले गैरकम्युनिस्ट नायकमाथि धावा बोल्यो ।

‘मलाई मार्न लागे । बचाऊ... मलाई बचाऊ... !!’ गैरकम्युनिस्ट नायकको करुण चीत्कार ठूला कमरेडको कानमा ठोक्कियो ।

ठूला कमरेडले देख्यो– हजारौं नरनारीको जुलुसले नायकलाई लखेटिरहेको छ । ढुंगामुढा, हँसिया, हथौडा र भालाले आघात गर्दै छ । उसले त्रसित भएर आफ्नो अघिपछि र दायाँबायाँ हेर्‍यो । उसलाई लाग्यो, सिनेमाका दर्शकहरू उठेर ऊविरुद्ध नारा लगाउँदै छन् । र, उसलाई लखेट्न र प्रहार गर्न तम्तयार छन् । ठूला कमरेडले आतंकित हुँदै सिनेमाको दृश्य हेर्‍यो । सिनेमाको दृश्यमा गैरकम्युनिस्ट नायकको ठाउँमा ऊ स्वयं उभिएको छ । ऊ चिच्याउँदै, कराउँदै भागिरहेको छ । हजारौं नरनारीको जुलुस ढुंगामुढा गर्दै उसलाई लखेटिरहेको छ । केही ढुंगा र इँटाका टुक्राहरू बेतोडले उसलाई लक्षित गरी आइरहेका छन् । हेर्दाहेर्दै एक जनाले आफ्नो जुत्ता खोलेर जोडले हुत्त्यायो । जुत्ता बत्तिएर ऊ भएतिर तीव्र गतिमा आउँदै थियो । ठूला कमरेड भयभीत हुँदै आफ्नो सिटबाट जुरुक्क उठ्यो र करुण चीत्कार गर्दै भाग्न थाल्यो ।

‘हान्... हान्... ! देशको गद्दारलाई हान् ! भाग्न नदे!’

‘ठोक्... ठोक्... यो भ्रष्ट दलाललाई ठोक् !’

‘ठाउँको ठाउँ हुनेगरी ठोक्... यो माफियालाई !’

‘हाम्रा आशा, विश्वास र सपनाको हत्यारालाई नछोड् ! त्यसका पापहरूको दण्ड दे !’ सिनेमाहलका दर्शकहरू चिच्याउन थाले ।

ठूला कमरेड झन् बेतोडले भाग्यो । भाग्दाभाग्दै उसको जुत्ता फुस्कियो । जुत्ता छोडेर भाग्यो । कसैले पछाडिबाट कोट र प्यान्ट तानेझैं लाग्यो उसलाई । ऊ कोट निकालेर भाग्यो । ऊ प्यान्ट फुकालेर भाग्यो । ऊ भाग्दै ढोकामा पुग्यो र अचानक छाती समातेर डङ्ग्रङ्ग ढल्यो ।

चलचित्रको अन्तिम दृश्यमा पुरानो नायकले नयाँ युवा नायकले नेतृत्व गरेको हजारौं नरनारीको जुलुससमक्ष आत्मसमर्पण गर्‍यो । ‘गैरकम्युनिस्ट’ चलचित्रको पटाक्षेप भयो ।

सिनेमाहल दर्शकको चर्को सिटी, ताली र प्रफुल्लित स्वरले गुञ्जायमान भयो ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ १०:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

श–२ ‘प्रेम हुन सक्ला पनि, प्रेम–कथा कदापि हुन सक्दैन’

कहिलेकाहीँ लुगा फेरेको देखिन्थ्यो, जब ऊ पर्दा लगाउन बिर्सिन्थी । ऊ यति सर्लक्क र रक्षात्मक सावधानीका साथ लुगा फेर्थी कि त्यसबाट कुनै यस्तोउस्तो दृश्यको कल्पनै गर्न सकिन्नथ्यो । लाग्दथ्यो, एउटा वस्त्रले अर्को वस्त्र पहिर्‍यो ! वस्त्रदेखि वस्त्रसम्म । शरीरको त कुनै कामै छैन, शरीर त छँदै छैन ।
ध्रुवचन्द्र गौतम

कथाहरू समयका जीवित दस्तावेज हुन् । कथा–लेखन मेरो सासफेराइ हो भने कथा त्यही सास फेराइभित्रको सृजनात्मक प्रकरण ।

– कथाकार

...

लेखक एउटा कथा लेख्न चाहन्थ्यो । यतिले पुग्दैन, थाहा छ । यो पछि । अहिले उसको दिनचर्या ।

अहिले ऊ पैसाको खोजीमा थियो, मूर्खतापूर्वक नै भनूँ । साथीभाइ, नातागोता, छरछिमेक सबको खल्ती छामिसकेको थियो, भौतिक रुपमा । माग्दै, निराश हुँदै दिन गुजारिरहेको थियो । एकदिन त सडकमा हेर्दै हिँड्यो, कतै नोटको बिटो नै पो भेटिन्छ कि ? मूर्खतापूर्वक त्यसैले । भेटिएदेखि त... लेखक त्यति इमानदार पनि थिएन, गएर विज्ञापन देओस्, नोटवाला लिन आउनू भन्ने । ‘बुभुक्षिता किं न करोति पापम् ?’ को हालत थियो लेखकको । तर, बेइमान बन्न पनि पैसै भेटिनुपर्‍यो नि त ! त्यसकारण आजसम्म ऊ इमानदार बन्न सफल थियो ।

म्यादी नोकरी थियो । केही महिनाअघि छुटेको थियो । कन्ट्राक्ट ‘रिन्यु’ भएन । हाकिम रिसाएको होला ? त्यसले गर्दा तीन महिनादेखि कोठाको भाडा, उधारो लिने पसल, खाजा–चिया, सब बन्द । भाडा माग्ने घरबेटीलाई कसरी छल्ने, उधारो लिने पसलतिरको छोटो बाटो नहिँडेर लामो बाटो हिँडेर कसरी काम चलाउने ? त्यहाँ पनि सापटी–पैंचो दिने दयालु आफन्त, इष्टमित्रसित जम्काभेट कसरी नहोस् भन्ने सतर्कता अँगाल्ने ? जीवन यस्तै सावधानीमा बितिरहेको थियो, त्यो एउटा कुरा ।

बार्दलीपारि, अर्को बार्दलीको ठीक अघिल्तिर एउटा ठूलो झ्याल थियो, कुनै कोठाको । त्यो हरबखत बन्द रहन्थ्यो । तर, काँचको झ्यालबाट रित्तो कोठा देखिन्थ्यो । सजिसजाउ, तर रित्तो । कहिल्यै कोही बसेन ।

किन ? पहिले–पहिले उसको मनमा यो प्रश्न उठ्थ्यो । कोही बसिरहेको परिवार बाहिर गएको थियो कि ? तर, यता केही दिनदेखि उसले त्यता ध्यान दिनै छोडेको थियो । आफैं रित्तिएकाले रित्तो कोठातिर त्यति ध्यान दिनै छाडेको थियो । आफैं रित्तिएकाले रित्तो कोठा हेरेर के गर्नु ?

त्यस्तै कुनै दिन झुलुक्क, लेखकले सोच्यो, त्यही रित्तो कोठा र आफ्नो रित्तो जिन्दगीमाथि एउटा कथा किन नलेखूँ ? प्रकाशित भयो भने २–४ रुपैंया त भइहाल्छ ! तर, त्यसको भोलिपल्टै लेखकलाई लाग्यो, अहँ ! यस्तो कथालाई घस्रेर हिँडाउनुपर्छ । दुईचार हरफभन्दा जाँदैन ।

भोक लागिरहेको थियो । त्यसकारण ऊ हिँड्यो । चना खानेसम्मको उधारो त मान्लान् पसलमा भन्ने उसलाई विश्वास थियो । आफूमाथि यत्तिमात्रै विश्वास थियो उसलाई । योभन्दा न कम न बढी ।

दुई–चार छाक चना–आलु–चिउरा आदिको भोग लगाएपछि लेखकलाई लाग्यो उसको जीवन सार्थक छ । उसले यति चाँडो हरेस खानु हुँदैन । त्यसैपछि हो, उसले एउटा कथा लेख्ने दह्रो सोच ल्याएको । त्यसै दिनदेखि ऊ कथाको खाका निर्घातसँग कोर्न थाल्यो । लेख्न थालेन । किनभने अब ऊ आफ्नो कथाका लागि एक पात्रको खोजीमा लाग्यो । त्यसको जीवन र आफ्नै पनि जीवन मिसाएर, तर काल्पनिक मिश्रणका साथ कथा बेजोड हुने तीव्र सम्भावना छ ।

कुनै नाटकमा लेखकको खोजीमा पात्रहरू थिए भने यो लेखक अब ‘पात्रको खोजीमा लेखक’ भएर हिँड्न थाल्यो । होइन, होइन, पाठकगण‒ भ्रममा नपर्नुस् । यो शीर्षक ऊ राख्दैन । त्यो त सक्कलबमोजिम भइहाल्यो नि ! शीर्षक ऊ अर्कै राख्नेछ ।

त्यो साँझको समय थियो । एकाएक देख्छ लेखक, पारि बार्दलीको कोठामा बत्ती बलेको छ । कोठा रित्तो थियो, तर अब जीवन्त लागिरहेको थियो । पलङ, फर्निचर सब बिजुलीको उज्यालोमा टल्किरहेका थिए । ठूलो कक्षमा तीन सजिसजाउ पलङ, सिनित्त ओछ्यान, एक छेउमा एउटा सोफा कि दुइटा हो ? तन्ना कसिकसाउ । देख्दा नदेख्दै दुई केटाकेटीले प्रवेश गरे । १० वा १२ वर्षजतिका । १२ की होली केटीचाहिँ । एक वृद्धा पनि प्रवेश गरी, जो सम्भवत: घुँडा दुख्ने रोगले होला पलङमा पल्टी । लेखकले सोच्यो, ठीक छ, यसैलाई पात्र बनाउँछु । किन नहुनु ? मैले रोमान्टिक कथा त लेख्ने होइन नि ? म त अलिक विश्वस्तरकै लेख्न खोज्ने हो नि त ? तर, उसलाई समस्या पर्‍यो, तर म यससँग आफ्नो जीवन कसरी मिसाउन सकुँला ? फिक्रीमा पर्‍यो । ठीक छ, उसैको जीवन लेखुँला । जस्तो ती केटाकेटी र उसको सम्बन्ध ।

निकैपछि एउटी केटीले प्रवेश गरी– उसका दुवै हातमा प्लेट थिए । छेउको सानो टेबुलमा सजाई । कुकर ल्याई । अर्को भाँडो ल्याई । भात पस्किन थाली ।

सानो एउटा भान्छा त थियो त्यहाँ, उसलाई थाहा छ । छिमेकीका नाताले त्यति ज्ञान उसलाई थियो । आजलाई होला यो व्यवस्था ?

खाएपछि केटीले सब सिनित्त पारी । कोठा जस्ताको तस्तै । फेरि एकछिनलाई लुप्त भई । भान्छामा गई होली, भाँडा माझ्न कि ?

त्यसपछि धोतीको फेरले हात पुछ्दै कोठामा आई । पारी भएको सुती धोती थियो । उसको शरीरमा राम्रो लागिरहेको थियो । एक पलङमा सानी केटी, अर्को पलङमा केटो गएर पल्टिए । निदाउन थाले । त्यो केटी टेबुलमा किताब राखेर, किताब पल्टाउँदै कापीमा केही नोट गरिरही । एघार बजेतिर ऊ उठी र बत्ती निभाइदिई । कोठामा त्यो सादा हैसियतकी राम्रो अनुहार भएकी, तर अलिक उदास पनि देखिने केटी पनि छोपिई । सुतिहोली । लेखक पनि यता आफ्नो तरखरमा लाग्यो । निदाउने होइन, कल्पना गर्ने ।

लेखकले पात्र पाएजस्तो भयो । पात्र मात्र होइन, यो त नायिका पात्र नै हुन्थी, भई भने । प्रसन्नताका कारण ऊ कति बेरपछि सुत्यो, ज्ञात भएन ।

बिहान देख्यो, पर्दा फेरि उघ्रेको छ । केटी ती बालबालिकालाई सम्भवत: स्कुल पठाउने तयारी गर्दै थिई । दुवै हातले सानी केटीको कोरीबाटी गर्दै थिई । उसका हात एकदम गतिमान् थिए, अभ्यस्त देखिन्थे । ऊ मुखमा रिबन च्यापेर केही निर्देश दिँदै थिई बालिकालाई । हिजोकी वृद्धा भने देखिइन, जो राति आउनासाथ घुँडा समाउँदै ओछ्यानमा लडेकी थिई । डाक्टरकहाँ गई कि ? आज नयाँ ठाउँको उत्साहले कुप्रँदै छरछिमेकमा पुगी कि ?

अघिल्तिर युनिफर्म लगाएर सानो केटो उभिएको थियो र बारम्बार भुइँमा पालैपालो दुवै खुट्टा बजारिरहेको थियो । ढिलो भएकामा गनगन गरिरहेको होला । त्यसपछि केटीले भनूँ न, आफ्ना छोराछोरीलाई औंलो ठड्याएर केही हिदायत दिई । त्यसपछि पर्स खोतलेर पाँच–पाँचको नोट झिकेर दुवैका हातमा थमाइदिई । छोरोले पाँचको नोट देख्नासाथ हुत्याइदियो र थचक्क सोफामा बस्यो— स्कुल जान्न, यति पैसा लिएर, बेइज्जत हुन्छ । यही त होला ? त्यसपछि आमा खोतल्न थाली । दसको नोट झिकी र उसले फ्याँकेको पाँच टिपी । उसलाई दस ? छोरीले देखी । उसले केही नबोलेर, शान्त भावले पाँचको नोट आमालाई देखाई । यसपटक आमा हाँसी । प्याट्ट छोरीको गालामा हिर्काई । अनि छोराले हुर्‍याएपछि टिपेको ५ को नोट, जुन हातमै थियो, उसले छोरीको अर्को हत्केला फुकाएर त्यसमा राखिदिई । छोरी दुवै आफ्ना हातमा नोट देखेर प्रसन्न भई । दुवै हात हल्लाउँदै बाहिर निस्के ।

केटी थकितझैं, चकितझैं थचक्क ओछ्यानमा बसी । जोड्न मन लाग्यो : शुभ्र शिखा, मैनबत्तीको ।

त्यो शुभ्र शिखाको मैले दुईपटक फोटो क्लिक गरेको थिएँ, अलिक ‘जुम’ गरेर । एकपटक मुखमा रिबन च्यापेर छोरीको कपाल बाट्दा । अर्को यही, थकित–चकित भएर बस्दा ।

त्यसलाई केही थाहा भएन, जसरी तिनका अघिका क्रियाकलापमा मैले केवल अनुमान गरेको थिएँ, हाउभाउले । भोलि केही सुनिन्न, केवल एक्सन, एउटा ‘मुक फिल्म’ क्याप्सनरहित । केवल अनुमान ।

घर हाम्रो एउटै थियो । बार्दली चौकोर किसिमले बनेकाले बार्दलीवारि र पारि भएको हो । घरमा कति कोठा छन्, मैले गनेको छैन । फ्ल्याट भन्न सकिन्थ्यो पनि कि ? घर पुरानो हुनाले फ्ल्याटको हिसाबले बनेन होला । यस्तो लाग्दथ्यो, कुनै पुरानो धनाढ्यको घर हो, जसलाई यसको आम्दानीसित खास चासो छैन । केवल अधिग्रहण अथवा ऐलानी घोषित नहोस् भन्ने भयले २–४ कारिन्दा र रेखदेखका लागि पाले त्यसले नियुक्त गरेको छ । त्यसैले घरको वास्तविक धनी कसैले देखेको छैन । यिनै कारिन्दा घरको बहाल कोठा हेरेर वा मान्छे हेरेर पनि पक्का गर्दा हुन् । बहाल कडाइसाथ असुलिन्थ्यो । मेरै गुन्टा–सुन्टा पनि एकदुई पटक फ्याँकिनदेखि जसोतसो मैले जोगाएको थिएँ । त्यसकारण यीमध्ये कुनै कारिन्दा वरपर देख्नासाथ म ढोका लगाएर क्यालेन्डर हेर्थें । ए, अहिले त महिना मर्न ५–६ दिन नै बाँकी रहेछ । त्यसपछि म आरामले चुरोट च्याप्दै त्यही कारिन्दासित लाइटर मागेर सल्काउँथेँ । मनमा उत्सुकता त हुन्थ्यो, कुन कोठाको भाडा असुल्न यी आएका हुन् ? त्यसै त यी झुल्किँदैनन् । यी पनि हाम्रो बत्ती–पानी–बाछिटा आदिको गुनासो सुन्नदेखि जोगिन चाहन्थे । भाडा तिरेपछि त पाइयो नि भन्न ।

मान्छे वा सिफारिस हेरेर पनि बहाल तय गर्दथे भने, पक्कै ती म्यामलाई त हावादार ठूलो कोठा सबभन्दा नभए पनि मभन्दा त सस्तोमा दिए होलान् । छोराछोरी जे जस्ता भए पनि म्याम त... हँ ? बहाल त जति घटाए पनि हुने तहकी छिन् ।

त्यो केटीसित मलाई जेलसी हुन थाल्यो, एकछिन फेरि सोचेँ, यो त मेरी पात्र हो, जसको म कथा लेख्न चाहन्छु । योसित केको रिसराग ? म शान्त भएँ र त्योसित एक–दुई पाना आफ्नो कथा यसरी थालेपछि कथाकार सोच्न थाल्यो, यसरी हुँदैन । यो कथा फस्र्टमा लेख्ने कि सेकेन्ड, कि थर्ड पर्सनमा ? त्यो केटीसित भेटेपछि मात्र निश्चित हुन्छ । एक्लै एकोहोरिएर के हुन्छ ? तर, के गरी भेट्ने ? यो सोचमा केही दिन कथा अलमलियो ।

केटीको दिनचर्या उस्तै थियो । भान्छामा पकाउनु । केटाकेटीलाई स्कुल पठाउनु । आफू पनि तयार भएर ब्याग लिएर कतै दिनभरि निस्कनु । साँझ घर फर्केर एकछिन थकित, लस्तपस्त अवस्थामा बस्नु । साहस बटुल्नु भनूँ । साहस बटुलिएपछि जुरुक्क उठ्नु र बेलुकीका लागि जाँगरिलो बन्नु ।

उसका दुईचार कुराहरू कथाकार यहाँ नोट गर्न चाहन्छ । प्राय: फुर्सदमा ऊ पढ्थी, केही नोट गर्थी वा लेख्थी । यसमा फेरि के भनेर सोध्यो भने ऊ बताउन सक्दैन । मुक फिल्म त हो, तर लेन्स बद्लिन्न, जुम हुँदैन । त्यसैले पुस्तकको शीर्षक देखिन्न । नोटबुकको अक्षर देखिन्न । कलमको रङ देखिन्न । कथाकार चिन्तित थियो, त्योसित कम्प्युटर किन छैन ।

कहिलेकाहीँ लुगा फेरेको देखिन्थ्यो, जब ऊ पर्दा लगाउन बिर्सिन्थी । ऊ यति सर्लक्क र रक्षात्मक सावधानीका साथ लुगा फेर्थी कि त्यसबाट कुनै यस्तोउस्तो दृश्यको कल्पनै गर्न सकिन्नथ्यो । लाग्दथ्यो, एउटा वस्त्रले अर्को वस्त्र पहिर्‍यो !

‘जीर्णानि वस्त्राणि यथा विहाय’

वस्त्रदेखि वस्त्रसम्म । शरीरको त कुनै कामै छैन, शरीर त छँदै छैन । वस्त्रभित्र वस्त्र नै देखिएला अर्थात् अदृश्य रूप । वस्त्रभित्र शरीरको नाउँमा कुनै वस्त्र ।

कथाकारलाई आफ्नो कल्पना–शक्तिमा भने प्रगाढ विश्वास भयो । ऊ गदगद भयो, एक निर्धन भए पनि आफूप्रति एकदम सतर्क–सजग नायिकाको कथा लेखिन्छ कि ?

तर, एक दिन चूक हुन गयो । उसबाट, केटीबाट कि मनोविज्ञान–परिस्थितिबाट ? उसले त्यसलाई ‘तीन चूक’ भन्ने शीर्षक दिएको छ । अर्को कथा लेख्न त होला ? टाल्सटायको ‘थ्री क्वेस्चन्स’ बाट प्रभावित भएर ? हुन सक्छ । आउनुस् पाठक, ती तीन चूकको उल्लेख गरौं ।

१. उसले त्यो झ्यालमा किन हेर्‍यो ?

उत्तर : बानी परेकाले । यद्यपि ऊ कुनै किसिमले ४–५ एमएल पनि ‘भोयरिस्ट’ होइन । (अलि बढी भयो कि भएन, यो कथाकारले बताएन भने, पाठकलाई, आफ्नो हिसाबले निर्णयार्थ ।)

२. केटीले किन पर्दा लगाइन ?

३. र... केटीले ढोका ढप्काई र लुगा फेर्न थाली । उसले कुर्ता लगाइसकेकी थिई अघि नै । त्यो कथाकारले देखेन । सुरुवाल झिकी र हतारमा दुई खुट्टा घुसारी । कुर्ता अलिक मास्तिर सारी, सुरुवाल लाउँदै गर्दा । निमेषमा उसलाई बोध भयो, निमेषमै कथाकारलाई बोध भयो‒ अन्त:वस्त्र लगाएकी छैन । तत्काल कुर्ता झारी । पछिल्तिर हेरी, थोरै जिब्रो काढी र पर्दा बल गरेर अथवा आफू र पर्दा दुवैसित हलुका रिसाएर, सर्र तानिदिई ।

कथाकार त्यत्तिकैमा दिन काट्न चाहन्थ्यो आज । केही पुलकित भएको त होइन ? कथाकारले आफैंलाई थिचथाच गर्‍यो— ‘कदापि होइन, म त...!’

वास्तवमा केटीले सुरुवाल तान्दा र कुर्ता मास्तिर सार्दाको निमेषमा पिठ्युँको समरोपन समाप्त हुने अन्तिम र मांसलताको थालनी भागलाई उसले नेत्र–स्पर्श गरेको थियो । यो अन्तिमचाहिँ चूक हो, संयोग हो अथवा अरू केही नाउँ दिए पनि दिन सकिन्छ । तर, त्यसपछि कथाकारको धारणा झन् दृढ, अटल अझ अपरिवर्तनीय नै भयो— यही मेरी कथाकी नायिका हुन्छे । अझ बालबच्चा नदेखिएका भए त...जीवनकी नायिका बनाउनेसम्म पुगको थियो, बिचरो फर्केर आयो । कथाकारले यति रुग्ण सोच्नु हुँदैन, थाहा पाउँदा पाउँदै ।

अब यो बयानलाई यसो गरौं । पाठकलाई पनि छर्लंग भइसकेको छ, त्यो केटा र केटीको भेट हुन्छ नै, सडकमा होस्, बसस्टपमा होस्, रेस्टुरेन्टमा होस् अथवा... पाठक जहाँ रोज्नुहोस् ।

ठीक छ, सर्ट एन्ड स्विट, केटा र केटीको कोठैमा भेट हुन्छ । यिनको, अलिक, महिनाको आखिरीको जीवन चलिरहेको छ, त ऊ गयो । केटी किचनमा थिई कि कहाँ ? धोती लाएकी थिई, फेरोले हात पुछ्दै निस्की । हाँस्न त स्वभावत: हाँसी, तर कुनै आश्चर्य वा अचानकको भाव छँदै थिएन । दुवै जान्दथे एकदिन भेट हुन्छ, जसरी भएपनि । यसरी भयो । दुवैले लुगा फेर्न परेन, यो भेटाइमा त्यो सजिलो थियो ।

केटोले भन्यो, ‘पानी परिरहेको छ, छाता छैन, चिया खान खोजेको चिया सकिएछ । दुई चम्चा चिया...।’

केटी ‘विटी’ रहिछ, हाँस्दै भनिहाली, पूर्वपरिचितलाई झैं, ‘दुई चम्चा चियाले पुग्छ ? म त एक कप खान्छु ।’

यसपटक अघिको पुलकित कथाकार, पख्नुस्, पुलकित अघिको हो कि हिजोअस्तिकै हो ? होइन, त्यो दिन त यसरी पानी परिरहेकै थिएन । प्रमाणित भयो, उसको त्यो ‘बेस–क्याम्प’ प्रफुल्लता ४–५ दिनअघिकै हो । यो उसको मूर्खता वा सरलता भनूँ, ऊ अझै भर्खर घटित घटनाजस्तै दिनरात सम्झेर मलजल हालिरहन्छ । अहिले हलुका भलादमीपनको लेप लगाएको छ— दुई चम्चा टोकलाका लागि ।

केटो लज्जित भए पनि हाँस्न थाल्यो, आफ्नै मूर्खतामा केटीले घुमाएर मूर्ख भनेकामा । हाँस्न मात्र होइन, केटीको विटमा त मुग्ध नै भयो । मूर्ख भएर के भयो, आफ्नै नायिकाको हातबाट त हो नि ?

दुवै बसेर चिया खान थाले ।

उसले भन्यो, ‘म एउटा कथाकार हुँ ।’

केटीले भनी, ‘तपाईंका कथा पढेकी छु ।’

–‘म एउटा कुरा भन्न चाहन्छु... ।’

–‘म पनि एउटा कुरा भन्न चाहन्छु तपाईंलाई... ।’

–‘भन ।’

–‘कथाकार त म पनि हुँ । धेरै छापिएको छैन म ।’

–‘तिमी पनि कथाकार ?’

–‘हजुर ।’

–‘कसरी भ्याउँछौ छोराछोरी, आमा स्याहार्दै, अफिस, घर चलाउँदै लेख्नसमेत ?’

केटी फेरि गिज्याउने गरी हाँसी, ‘म छोराछोरीकी आमाजस्ती लाग्छु ? भर्खर २२ वर्ष लागेँ । जब गरेर बसेकी छु यहाँ । उहाँ हाम्री आमा हुनुहुन्छ, ती दुईजना मेरा भाइबहिनी हुन् ।’

आफ्नो मूर्खतामा कथाकारलाई यसपटक पछुताउ भयो, चानचुने होइन, उग्र, उग्रतरले पनि पुग्दैन, उग्रतम पछुताउ नै भन्नुपर्छ । भित्र हुनाले देखिएन र मात्र हो ।

–‘म एउटा कथा लेख्न चाहन्छु,’ केटाले भन्यो ।

–‘म पनि एउटा कथा लेख्न चाहन्छु,’ केटीले भनी ।

–‘म तिमीलाई पात्र बनाउन चाहन्छु मेरो कथाको, अब त नायिका नै । कथालाई तिम्रै्र वरिपरि घुमाउन चाहन्छु, बन्छ्यौ ?’

केटी सोच्न थाली । भनी, ‘यसरी कथा लेखिन्छ र पात्र खोजीखोजी, नायक–नायिका बनिदे भनेर अनुरोध गर्दै ?’

–‘यसरी पनि लेखिन्छ । तिमी हेर न कलम चाहिन्छ अनि हेर्नू... ।’

कथाकारले यहाँ अलिक फुर्ती लगाएको देखिन्छ, होइन ? यो त स्वभावै हो नि यहाँको, छाडिदिऊँ ।

केटीले भनी, ‘बन्न त बन्छु तर... एउटा कुरा भन्नु छ ।’ हँ ? के कुरा वा सर्त होला ?

–‘के भन न ।’

केटीले भनी, ‘तपाईं पनि मेरो कथाको पात्र बनिदिनुस् । मैले एउटै राम्रो कथा लेख्न सकिनँ । यसरी लेख्यो भने राम्रो हुन्छ कि ?’

त्यसै क्षणदेखि, हामी दुवै, एकअर्काका लागि पात्रमा परिणत भयौं । वास्तविक मनुष्य, काल्पनिक पात्रमा परिणत भयौं ।

त्यस्तो रहस्य भने नमान्नुस् । उही थियौं, लेख्दा त काल्पनिक बनाएरै लेख्नुपर्‍यो नि त ! त्यस दृष्टिले काल्पनिक ।

त्यसपछि भेट बढ्नु, एकअर्काको जीवनका कथाहरू ‘सेयर’ गर्दै जानु । सब कथाका लागि । एक वर्ष ६ महिना नै चल्यो ।

एक वर्ष ६ महिना, सके अझै ७ दिन पनि भएको थियो ।

आठौं दिन उसले भन्यो, ‘तिम्रो दिनचर्याको सानो कुरासमेत लेख्छु, आफूलाई मनपरेको र बतायौ भने तिमीलाई मनपरेको पनि ।’

केटीले सोची, ‘दिनचर्याको स–साना कुरा, तपाईंलाई मनपर्ने भनेको के, जस्तो ?’

–‘जस्तो सधैं तिमी बाहिर निस्कनुअघि सधैं आफ्नो ब्याग चेक गछ्र्यौ, बसको टिकट किन्ने चानचुन, साथीहरूसित खाजा खानुपर्‍यो भने तिर्ने रकम, कहिलेकाहीँ ढिलो हुँदा ट्याक्सी चढ्ने भाडा, अफिसका लागि त्यस दिन चाहिने कागजपत्र, यही त होला नि ?’

बाइस लागेकी केटी मज्जाले हाँसी, ‘कथाकारको सूक्ष्म–दृष्टि ! कति डिटेल देख्दोरहेछ । यसमा अलिकति मनोविज्ञान जोड्न मिल्दैन ?’

–‘मिल्छ, तर यही बयान त मनोविज्ञान बन्छ कथामा । मनोविज्ञानको सिद्धान्त बडेबडे, एडिपस–इलेक्ट्रा कम्प्लेक्स छाँट्न थाल्यो भने त... बिग्रन्छ कथा, अचेल त्यस्तो लेखिन्न ।’

केटीको कथाकार झल्याँस्स बिउँझेछ । भनी, ‘तपाईंले सारा लेख्यो भने मैले के लेख्ने त ?’

उसले भन्यो, ‘तिम्रो त प्रकृति–स्रकृतिको वर्णन भएको कथा लेख्छु भनेको होइन ?’

–‘अहँ, त्यो पहिले भनेकी । अब म पनि आजकै मान्छेको कथा लेख्छु । तपाईंको दिनचर्या लेख्छु । तर, मलाई तपाईंको दिनचर्या केही थाहा छैन ।’

–‘दुई–चार दिन मलाई अब्जर्भ गर, थाहा भइहाल्छ नि !’

–‘कुनै लेख्न अप्ठ्यारो हुने कुरा थाहा भयो भने ?’

–‘त्यो पनि लेख्ने नि । कथाकारले इमानदार हुनुपर्दछ बुझ्यौ ? अनि ‘बोल्डनेस’ पनि इमानदारी हो के ?’

केटीलाई एकछिन के बोलूँ, के बोलूँ भएछ क्यार !

धेरै बेरपछि बोली, ‘अप्ठ्यारो हुन्छ के, सबै कुरा लेख्न हामीलाई । तपाईं बुझ्नुहुन्न हाम्रो... ।’

लेखकले भन्यो, ‘त्यसो भए, तिमी शकुन्तलाजस्ती एउटी केटीको कथा लेख, जो केवल प्रकृति जान्दछे ।’

–‘अनि दुष्यन्त... ?’

–‘तिम्रो कथामा आउँदैन । मेरो कथामा ल्याउँला... ।’

–‘अनि भेट दुवैको, त्यसपछि गर्भ... नाईं म त, त्यस्तो लेखेकै छैन ।’

लेखकले भन्यो, ‘मेरो कथाको दुष्यन्त केही समयलाई तिम्रो कथामा पठाइदिन्छु । पछि फेरि मेरै कथामा काज–फिर्ता गरेर ल्याउँला नि त !’

केटीले पुलुक्क हेरी कथाकारलाई । एकछिनपछि भनी, ‘तपाईं मलाई त्यत्तिको फुल ठान्नुहुन्छ ?’

केटी रिसाई क्यार ! कथाकारले हत्तपत्त सम्यायो, ‘नो मिस ! म त तिमीलाई ट्युलिप फूल ठान्छु । अ ट्युलिप बाई द मसी स्टोन ठान्छु । वर्डस्वर्थ भएको भए तिमीलाई यस्तै केही भन्ने थियो ।’

केटी अलि मानेजस्ती देखिई । एकदम प्रसन्न नदेखिए पनि, ट्युलिप र वर्डस् सुनेपछि, यो स्तरमा अब रिसाइरहनु मुनासिब छैन । अलिक लाडे स्वर, नाके–नाके स्वर हुन्छ नि, त्यस्तोमा भनी, ‘अनि के गर्ने त ?’

मैले भनेँ, ‘एउटै कथा तिमी र म भएर लेखौं । आधी जति तिमी लेख अनि आधी जति म लेख्छु ।’

केटी अलि आश्वस्त भई, ‘मैले फस्र्ट हाफ लेख्ने कि सेकेन्ड ?’

–‘तिमी जुन रोज ।’

–‘म सुरुमै लेख्छु । एन्ड लेख्दा म कन्फ्युज्ड हुन्छु ।’

–‘हस् मिस ।’

–‘फेरि एन्ड भनेर मलाई यस्तोउस्तो नलेख्नुहोला नि, कथाकार महोदय !’

–‘म त्यस्तो आँट गदिँन सुश्री । चिन्ता केको ? कथामा त हामी दुवै एकअर्काका काल्पनिक पात्र हौं ।’

–‘अहँ, त्यसो भनेर कहाँ हुन्छ ? एउटा लेखकले एउटी काल्पनिक केटीको प्राइवेट लाइफ भनेर लेख्यो र त मान्छेले त्यो काल्पनिक केटीलाई खोजेर, उभ्याएर, अन्त्यमा त्यो बिचरो लेखकले आफैंले रचेको सर्वथा काल्पनिक केटीसँग माफी माग्नुपर्‍यो, त्यो पनि लिखित रुपमा, अनि ? यस्तो हुन्छ, भन्नुस् त ?’

–‘मलाई थाहा छैन’, लेखकले भन्यो‒ ‘ठीक छ । तिमीले अझसम्म आफ्नो नाउँ त बताएकी छैनौ, कथा कसरी लेख्ने ?’

–‘मेरो नाउँ श हो !’

–‘हँ ? यस्तो कसरी हुन सक्छ ?’

–‘तपाईंकै पात्र छ त ?’

–‘त्यो त ६५ वर्षअघिको हो । नितान्त काल्पनिक ।’

केटी हाँसी, ‘मलाई थाहा छैन के हो ! तर, त्यसको नाउँ त त्यही हो, अनि मेरो हुन सक्दैन ?’

–‘सक्दैन । कारण छ निजी हुनाले... ।’

–‘निजी हुनाले भन्नुहुन्न । त्यस्तै निजी कारणवश, मैले पनि आफ्नो नाउँ श भन्न सक्दिनँ ?’

वास्तवमा कथाकार एउटा कथा ‘श–२’ शीर्षकमा लेख्न चाहन्थ्यो । यही नायिकाको पनि ‘श–२’ नै शीर्षकको कथा लेख्छु भनेर बेतोडसित सोचिरहेको थियो । ऊ यो केटी कथाकारसित गोप्य राख्न चाहन्थ्यो । अब यस्तो परिस्थिति पो आयो ।

लेखकले भन्यो, ‘त्यो त विवाहित, सन्तानसहितको गृहस्थ स्त्री थिई, तिमी त... ।’

–‘लेख्दा त यो ‘श’, त्यो ‘श’ को नातिनी, नातिनी बुहारी बन्न सक्दिन ?’

–‘त्यो त काल्पनिक थिई ।’

–‘मलाई लेख्दा म के हुन्छु, काल्पनिक हुन्न ?’

‘श–२,’ यो दोधार लेखकले सोचेकै थिएन । यो छुरा फेरि वास्तविक दोधार थियो ।

लेखकले सोध्यो, ‘तिमीले मलाई काल्पनिक बनाउँदा के नाउँ दिन्थ्यौ त ?’

–‘अग्निदत्त–३ । दुई त उतै छन् नि ।’

केटी अब अलिक बढी खुल्न थालीजस्तो लाग्यो लेखकलाई– वाचाल हुँदै छे ।

लेखकले भन्यो, ‘त्यसो भए दुवै मिलेर एउटै कथा लेखौं । यी सारा नाउँ, शीर्षक खारेज । म तिमीसित एउटा अन्तिम प्रश्न सोध्छु, त्यही हाम्रो कथा लेख्ने वा... नलेख्ने पनि आधार हुनेछ ।’

लेखिका अलिक सजग र प्रश्नात्मक आँखाले हेर्न थाली– ‘सोध्नुस् ।’

लेखकले सोध्यो, ‘हामीमा प्रेम हुन सक्छ कि सक्दैन ? त्यसैको एउटा प्रेम–कथा लेख्न सकिन्छ कि सकिन्न ?’

–‘यो प्रश्न तपाईं काल्पनिक पात्रले म काल्पनिक पात्रसँग गरेको कि तपाईं वास्तविक लेखकले म वास्तविक लेखिकासँग ?’

लेखक हाँस्यो, ‘काल्पनिक वास्तविकतासँग मिसियो भने हुन्छ र ?’

–‘के हुन्छ ? त्यसो भए तपाईंको अन्तिम प्रश्नको अन्तिम उत्तर सुन्नुस् । प्रेम हुन सक्ला पनि, प्रेम–कथा कदापि हुन सक्दैन ।’

ऊ त जुरुक्क उठी पो ! लेखकलाई दोधार–तेधार–चौधारमा फालेर । लेखक के गरोस्, टुंगिएन ।

प्रिय पाठक, ‘श–२’ लेख्न सकिएन । यही बयान पनि टुंगो लागेन । अब यो तपाईंलाई नै समर्पित । यही बयानलाई कथा मानेर पढ्नुस् । यसैलाई कथा ‘श–२’ मानेर पढ्नुस् वा... पर्खनुस् । किनभने लेखिका अघि अलिक रिसाएरै उठेकी हो । त्यसपछि लेखक पनि उठ्यो । दुवै साथ हिँडिरहेका छन् । दुवैको बोली अझै फुटेको छैन ।

हेरौं ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ १०:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×