संगीत मेरो लागि ध्यानको माध्यम हो : दीपकप्रसाद दाहाल - फिचर - कान्तिपुर समाचार

संगीत मेरो लागि ध्यानको माध्यम हो : दीपकप्रसाद दाहाल 

बुनु थारु

काठमाडौँ — ५६ वर्षीय औषधि व्यवसायी दीपकप्रसाद दाहाल संगीतमा पनि रुची राख्छन् । नेपाल औषधी उत्पादक संघका पूर्व अध्यक्ष समेत रहेका दाहाल संगीतलाई ध्यानको एक माध्यम मान्छन् ।

बाल्यकालमा गोठाला जाँदा बाँसुरी बजाउन थालेका उनलाई अहिलेसम्म पनि त्यसको मोहले छाडेको छैन । उनी अहिले बाँसुरी, मुरली र हार्मोनियम बजाउन रुचाउँछन् ।

धनुषाको गोदारमा जन्मिएका उनी गोठाला जाँदा बाँसुरी बोकेर जान्थे र गाईवस्तु चराउँदै बाँसुरी फुक्ने अभ्यास गर्थे । घरमा कसैलाई पनि संगीतमा रुची नभएकाले गाइवस्तु नै उनको पहिलो स्रोत भए । ‘संगीत जन्मजात गुण हो जस्तो लाग्छ । घरमा कसैले नबजाउने भएकाले म गाईवस्तु चराउन जाँदा बजाउँथें,’ उनले भने ।

दाहालका अनुसार संगीत उनका लागि ध्यानको एक माध्यम हो । उनी बाँसुरी बजाउँदा आफू पनि रमाउँछन् र अरुलाई पनि मनोरञ्जन दिन्छन् । ‘मान्छे जहिल्यै पनि खुसी हुनुपर्छ । संगीत मेरो खुसी हुने माध्यम हो,’ उनले भने, ‘के कुराले आफूलाई खुसी दिन्छ त्यो चिज हामीले खोज्नुपर्छ । दुःख र सुख त एउटा जीवनको चक्र हो । आइरहन्छ, गइरहन्छ । हामी चेतनशील प्राणी हो दुःखी हुनुभन्दा सुखी हुने कारण खोजेर खुसी हुने हो ।’

उनी मुखले बाँसुरी बजाउन सिपालु त छन् नै नाकले फुकेर मुरली पनि बजाउँछन् । उनलाई नाकले मुरली फुक्दै पानी म तैरिन अझ बढी आनन्द मिल्छ रे । ‘पानीमा म सुतेर ध्यान गर्छु र मुरली बजाउँछु । ध्यान एकदमै छिटो भएको जस्तो महसुस हुन्छ,’ उनले भने ।

दाहालले नाकले मुरली बजाउन थालेको करिब २५ वर्ष भइसकेको छ भने पानीमा तैरिएर बजाउन थालेको २० वर्ष जति भयो । सुरुसुरुमा नाकले बजाउँदा र पछि पानीमा तैरिँदै बजाउन गाह्रो भए पनि अहिले उनलाई त्यसको बानी परिसकेको छ । ‘मान्छेले आफूलाई सन्तुलन गर्न सक्ने भनेको दिमागले हो । जति साधना गरिन्छ त्यति नै दिमाग सक्रिय हुन्छ । त्यसले सन्तुलन कायम गर्न सिकाउँछ । म त घण्टौंसम्म बजाउन सक्छु,’ उनले भने ।

उनले संगीतका लागि दैनिक निश्चित समय तोकेका छैनन् तर फुर्सद पाउनासाथ हरेक दिन बाँसुरी वा हार्मोनियम बजाइहाल्छन् । ‘चाहे १५ मिनेट नै किन नहोस् फुर्सद मिल्यो की बजाउन सुरु गरिहाल्छु,’ उनले भने, ‘कहिलेकाँही त कति बजाउनुपर्‍यो भनेर परिवारका सदस्य पनि झर्को मान्छन् । तर मलाई एकदिन बजाइन भने केही मिस भएको जस्तो हुन्छ ।’

बाँसुरी तथा हार्मोनियम बजाएका भिडियोहरु उनी फेसबुकमा पोस्ट गरिरहन्छन् । कुनै कार्यक्रम तथा साथीभाइको जमघटमा पनि उनी बाँसुरी बजाइदिन्छन् । बासुरी बजाउँदा उनी गीतसँगै रागहरु पनि बजाउँछन् । उनी विभिन्न प्रकारका बाँसुरीको संकलन पनि गर्छन् । १२ वटै सुर भएका दुई दर्जन जति बाँसुरी उनीसँग छन् ।

दाहाल संगीत साधना ठूलै विज्ञानको रुपमा लिन्छन् । उनका अनुसार संगीत चिन्ताको औषधि हो र यसले मान्छेलाई स्फूर्त बनाउन तथा दिमागलाई सक्रिय बनाउन मद्दत गर्छ । कतिपयले उनलाई एकल सांगीतिक कार्यक्रम आयोजना गर्न पनि सुझाएपनि उनी आफूलाई उत्कृष्ट बजाउनेको सूचीमा राख्दैनन् । उनका अनुसार राम्रो संगीत बजाउन अधिक अभ्यास चाहिन्छ । दैनिक अभ्यास गरेपनि पर्याप्तमा मात्रामा गर्न नसकेको उनको भनाइ छ ।

‘मैले संगीत सिकिराखेको हो । आफ्नो खुसीका लागि बजाउँछु । संगीत राम्रो बजाउनका लागि धेरै साधना अभ्यास चाहिन्छ । मैले आफ्ना लागि बजाउने हो,’ उनले भने, ‘संगीत र गणीत अभ्यासका विषय हुन् । संगीतमा जति अभ्यास गरिन्छ त्यति माझिन्छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक १३, २०७९ १७:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बुटवल-नारायणगढ सडक ठेकेदारलाई अन्तिम २१ दिने समय, प्रगति नदेखिए ठेक्का तोडिने

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — निर्माणमा प्रगति नभएको भन्दै सूचना निकालेर ठेक्का तोड्ने तयारी गरिएको नारायणगढ–बुटवल ठेकेदार कम्पनीलाई फेरि थप २१ दिनको समय दिइएको छ । गत असोज ९ गते नारायणगढ–बुटवल सडक योजना कार्यालयले सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गर्दै २८ दिनभित्र अपेक्षाकृत प्रगति नदेखिए सिधै ठेक्का तोडिने चेतावनी दिएको थियो । तर प्रगति नभएपनि ठेकेदारको आग्रहमा अन्तिम पटक २१ दिनको समय दिइएको योजना कार्यालयले जनाएको छ ।


थपिएको समय अनुसार कात्तिक २९ भित्र ठेकेदारले निर्माण प्रगति बढाउनु पर्ने छ । आयोजना निर्देशनालयका निर्देशक सुशीलबाबु ढकालका अनुसार उक्त समयभित्र प्रगति नबढे ठेक्का तोडिने छ । अन्तर्राष्ट्रिय परामर्शदाताबाट २१ दिनको समय दिने निर्णय भएको उनले जानकारी दिए । 'यसअघि दिइएको समयमा १० दिनजति अस्वभाविक वर्षा भएकाले सोचेजस्तो काम गर्न नपाएको भन्दै ठेकेदारले समय थप गर्न माग गरेको थियो' निर्देशक ढकालले भने । निर्माण कम्पनीले यसअघि थपिएको समयमा उल्लेख्य प्रगति गरेकाले पनि २१ दिनको समय दिने निर्णय भएको उनको भनाइ छ ।

‘पहिलाका सबै शर्तहरु कायम हुने गरेर समय थप गरिएको हो,’ उनले भने, ‘तर यो अन्तिम मौका हो, फेरि थपिएको समयमा प्रगति नभए बीचमै ठेक्का तोड्न सकिने छ ।’ २८ दिनको समयमा के कति प्रगति भयो भन्ने सम्बन्धमा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सचिव गोपालप्रसाद सिग्देल, सडक विभागका महानिर्देशक अर्जुन थापासहितको टोली स्थलगत अध्ययनका लागि सोमबार जाने उनले बताए ।

‘पटक पटक सचेत गराउँदा पनि काम नगरे अन्तिम विकल्पका रुपमा ठेक्का तोड्ने नै हो,’ निर्देशक ढकालले भने, ‘त्यसैले अब राम्रो काम गरे काम गर्न दिइने छ, नभए कुनै बहानाबाजीमा ठेक्का तोड्न रोकिने छैन ।’ यसको ठेक्का आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन इन्जिनियरिङ कर्पोरेसनले लिएको हो । निर्माणको काम ०७९ साउन २२ भित्र सकिसक्नुपर्ने हो । तर म्याद सकिँदा प्रगति बल्ल २० प्रतिशत हाराहारी छ । गत साउन २२ मा पूर्वी खण्डमा ३८४ र पश्चिम खण्डका लागि ३६५ दिन म्याद थपिएको छ । ‘थपिएको समयमा खाल्डाखुल्डी पुर्नुपर्छ भनिएको थियो, त्यो पुरा गरेको छैन,’ उनले भने, ‘प्रगति पनि बढाउन भनिएको थियो, त्यो पनि हुन सकेन, अब पटक पटक खाल्डाखुल्डी पुर्न भन्न नपरोस्, आफ्नो दायित्वभित्र परेपछि यो काम आफैं जानेर गर्नु पर्छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक १३, २०७९ १६:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×