‘रोलमोडल’ किशोरी- फिचर - कान्तिपुर समाचार
जलवायु परिवर्तन विशेष

‘रोलमोडल’ किशोरी

हरेक शुक्रबार विद्यालय जान छाडेर उनी रिक्सडगअघि प्लेकार्डसहित उभिन्थिन्, सुरूवाती दिनमा उनको आडमा उभिइदिने अर्को कोही भएन तर ३ महिनाभित्रै उनको ‘स्कुल स्ट्राइक’ मा २४ युरोपेली मुलुकका १७ हजारभन्दा बढी विद्यार्थी जोडिइसकेका थिए
बुद्धिसागर मरासिनी

चार वर्षअघि शरद ऋतु सुरु हुनै लाग्दा स्विडेनको राजधानी स्टकहोमको अवस्था सदाकै जस्तो सामान्य थियो । घामका किरण केही मधुर हुन थालेका भने थिए । चिल्ला सडकमा सवारीसाधन आउजाउ चलेकै थियो । मानिसहरू आ–आफ्नै दैनिकीमा व्यस्त । त्यही सहरकी एक किशोरीको मन भने बेचैन थियो । त्यो बेचैनीको कारण थियो– मानिसहरूको भौतिकवादी जीवनशैलीले पृथ्वीमा पारेको प्रभाव ।

भविष्यका सन्ततिप्रतिको चिन्ताले सताउन थालेपछि अन्ततः ती किशोरीले संसद् भवन ‘रिक्सडग’ पुग्ने चिल्ला सडकहरू पछ्याइन् र हातले लेखिएका प्लेकार्डसहित सुरु गरिन् एक अभियान ‘स्कुल स्ट्राइक फर द क्लाइमेट’ अर्थात् जलवायुका लागि विद्यालय हडताल । जलवायु परिवर्तनले पारेको असर र प्रभाव न्यूनीकरणका लागि शक्ति राष्ट्रलाई दबाब दिन विश्वभरका विद्यार्थीहरूलाई एकीकृत पार्नु यो अभियानको ध्येय थियो ।

भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामका नेतृत्वकर्ता महात्मा गान्धीले अहिंसात्मक आन्दोलनबारे कुनै बेला भनेका थिए, ‘भीडमा उभिन सहज हुन्छ तर एक्लै उभिन साहस चाहिन्छ ।’ गान्धीले संसार छाडेको ७ दशकपछि १५ वर्षीया ग्रेटा थनवर्गले त्यो साहस जुटाएकी थिइन् ।

हरेक शुक्रबार विद्यालय जान छाडेर उनी रिक्सडगअघि प्लेकार्डसहित उभिन्थिन् । सुरुवाती दिनमा उनको आडमा उभिइदिने अर्को कोही भएन । तर ३ महिनाभित्रै उनको ‘स्कुल स्ट्राइक’ ले २४ युरोपेली मुलकका १७ हजारभन्दा बढी विद्यार्थीलाई जोडिसकेको थियो । एक वर्ष नपुग्दै ग्रेटा आफ्नो अभियानका कारण यति चर्चित बनिसकेकी थिइन् कि जलवायु परिवर्तनका विषयमा युरोपमा हुने सबैजसो कार्यक्रममा वक्ताका रूपमा देखिन थालिन् । सन् २०१८ मा उनले पोल्यान्डको क्याटाविसमा भएको जलवायु सम्मेलन कोप–२४ मा दिएको मन्तव्यको चौतर्फी प्रशंसा भयो । उनले जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएका समस्या र भविष्यमा आफूजस्ता करोडौं बालबालिकाहरूले भोग्नुपर्ने समस्याबारे तार्किक र मार्मिक मन्तव्य दिएकी थिइन् ।

सन् २०१९ को मार्चमा नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयनमा परेपछि उनको लोकप्रियताको उचाइ निकै चुलियो । अर्को वर्ष टाइम म्यागेजिनले उनलाई ‘विश्वकै प्रभावशाली व्यक्ति’ को सूचीमा राख्यो । टाइमले अर्को पुस्ताकी ‘रोलमोडल नेता’ भन्दै कभर स्टोरी नै गरेको थियो ।

विश्वभरका स्कुले विद्यार्थीलाई लक्षित गरी पृथ्वी र भावी पुस्ताको सुनिश्चित भविष्यका लागि उनले सुरु गरेको अभियान पछिल्लो समय देखिएका जलवायुजन्य जोखिम र असर न्यूनीकरणका लागि क्रियाशील छ । उनको अभियानलाई विश्वका सबैजसो मुलुकका युवाहरूले साथ दिइरहेका छन् । उनीहरूको उद्देश्य र लक्ष्य समान छ, जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीमा देखा परेको असर कम गराउन सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूको ध्यानाकर्षण गराउनु । त्यसैले त १६९ मुलकका ४० लाखभन्दा बढी अभियानकर्मीहरू ‘भविष्यको सुनिश्चितताका लागि जलवायु न्याय’ को एउटै छातामुनि उभिएका छन् । स्विडेनको स्टकहोममा सन् २००३ को जनवरी ३ मा जन्मिएकी हुन् ग्रेटा । उनको पूरा नाम ग्रेटा टिनटिन एलिवोनोरा एमान थनवर्ग हो । उनका बुबा अभिनेता हुन् भने आमा गायिका । बहिनी बेटा स्विडेनकी चर्चित गायिका हुन् । यी दिदीबहिनी मस्तिष्कको विकाससम्बन्धी समस्या ‘एसपर्गर्स’ बाट पीडित छन् ।

आफ्नो प्रभावशाली भाषणका कारण चर्चामा आउने ग्रेटा जलवायुसम्बन्धी समिति र बैठकहरूमा भने कमै बोल्ने गर्छिन् । उनी सार्वजनिक रूपमै भन्ने गर्छिन्, ‘तपाईंले मेरो कुरा सुन्नुपर्छ भन्ने छैन तर वैज्ञानिकहरूको कुराचाहिँ सुन्नुहोस् ।’

सन् २०२० मा उनले आफ्नो पुरस्कारबाट प्राप्त एक लाख अमेरिकी डलर बालबालिकासम्बन्धी राष्ट्र संघीय निकायलाई प्रदान गरेकी थिइन् । त्यस्तै, कोरोना महामारीका समयमा ब्राजिलको अमेजनमा आश्रित समुदायको सहयोगका लागि उनले आर्थिक संकलनको अभियान नै चलाइन् । गत वर्ष स्कटल्यान्डको ग्लास्गोमा भएको कोप–२६ मा पनि उनले कोरोनाविरुद्धको खोप अभियानका लागि एक लाख युरो सहयोग गरेकी थिइन् ।

कोप–२६ का क्रममा हजारौं युवायुवतीको सहभागिता रहेको र्‍यालीमा बोल्दै ग्रेटाले ‘जलवायु सम्मेलनहरू व्यापारमै सीमित हुने गरेका’ टिप्पणी गरिन् । ‘प्रकृतिलाई जोगाउने हो भने हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाउन तत्काल कठोर निर्णय गर,’ जलवायु वार्ताकारहरूको ध्यानाकर्षण गराउँदै उनले भनेकी थिइन् । शासनसत्तामा रहेकाहरूले सधैं जालझेल गर्ने र अग्रपंक्तिका सामान्य मानिसहरू सधैं जलवायु संकटको पीडा भोग्न बाध्य भइरहेका उनको भनाइ थियो । जलवायु न्यायको पक्षमा विश्वभर अभियान चलाए पनि नेतृत्वले त्यसलाई खासै महत्त्व नदिएको र आफूले सोचेअनुसार प्रगति नभएको उनको बुझाइ छ । पेरिस सम्झौताअनुसार विकसित मुलुकहरूले कामै नगरेकामा उनी सधैं गुनासो गर्छिन् । पेरिस सम्झौतामा विश्वको तापक्रम १.५ डिग्रीभन्दा बढीले बढ्न नदिइने प्रतिबद्धता जनाइएको छ । त्यसका लागि सबैभन्दा बढी जिम्मेवार विकसित मुलुकहरूले हरित गृह ग्यास कटौती गर्नुपर्ने हुन्छ । कोप–२६ मा भेला भएका सयभन्दा बढी मुलुकका नेताहरू सन् २०३० भित्र वन विनाश रोक्न सहमत भएपछि भने केही आशा पलाएको छ ।

सन् २०१९ मा ग्रेटा राष्ट्रसंघीय जलवायु कार्यक्रममा भाग लिन १४ दिन लगाएर अमेरिका पुगिन् । कार्बन उत्सर्जन नगर्ने पानीजहाज चढेर उनी बेलायतबाट अमेरिकाको न्युयोर्क पुगेकी थिइन् । कार्बन उत्सर्जन गर्ने भएकाले उनी हवाईजहाज चढ्न मान्दिनन् । शाकाहारी हुन् र सम्भव भएसम्म जैविक इन्धनबाट चल्ने सवारीसाधन पनि प्रयोग गर्दिनन् । कार्यक्रममा भाग लिने क्रममा उनी पानीजहाजमै उत्तर अमेरिकी देश चिलीसम्म पुगेकी छन् । जहाँ पुग्छिन्, उनी आकर्षणको केन्द्र बन्छिन् ।

‘एक १६ वर्षीया किशोरीले जलवायु संकटमा आफ्नो अडान कायम राख्न एट्लान्टिक महासागर पार गर्नु पागलपना हो,’ न्युयोर्कमा थनवर्गले भनेकी थिइन्, ‘निश्चय नै म यो सबैले गरून् भन्ने चाहन्नँ ।’ कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेताहरू, विधायक र राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसको कडा आलोचना गरेकी थिइन् । ‘तपाईंहरूले आफ्नो मौनतामार्फत मेरो बाल्यकाल र सपना चोर्नुभयो । यद्यपि, म केही भाग्यमानी हुँ, मानिसहरू पीडित छन्, मरिरहेका छन्,’ ग्रेटाले भनेकी थिइन्, ‘हामीहरू लोप हुने अवस्थाको सुरुवातमा छौं तर तपाईंहरू सबै पैसा र आर्थिक वृद्धिको कुरा गर्नुहुन्छ । यो कस्तो आँट !’

उक्त भाषण सुनेपछि तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उनको व्यंग्य गर्दै ट्वीट गरेका थिए । ‘उनी उज्ज्वल र सुन्दर भविष्यको पर्खाइमा रहेकी निकै खुसी केटीजस्ती लाग्यो । उनलाई देखेर खुसी लाग्यो,’ ट्रम्पले ट्वीटरमा लेखेका थिए । त्यसको प्रतिक्रिया स्वरूप ग्रेटाले ट्रम्पको ट्वीट नै केही समयका लागि आफ्नो ट्वीटर ह्यान्डलको ‘बायो’ मा राखेकी थिइन् । ग्रेटा सामाजिक सञ्जालमा पनि उत्तिकै क्रियाशील र चर्चित छिन् । ट्वीटरमा उनलाई ५० लाखले पछ्याएका छन् ।

ट्रम्पजस्तै ब्राजिलका राष्ट्रपति जैर बोल्सोनारोलगायतका नेताहरू पनि उनका कडा आलोचक हुन् । आलोचकहरू जतिसुकै शक्तिशाली वा धनी नै किन नहुन्, ग्रेटाले एक्लै उभिने साहस जुटाइन् र आफ्नै वरिपरि भीड जम्मा पारिन् । उनी जहाँ जान्छिन्, सधैं हजारौंको घेरामा हुन्छिन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन ७, २०७८ १४:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आखिर के चाहन्छन् किम ?

देश आर्थिक समस्यामा भए पनि प्रतिरक्षा नीति प्राथमिकतामा रहेको सन्देश दिइरहेका उत्तर कोरियाली नेता किमले क्षेप्यास्त्र परीक्षणमार्फत दबाब सिर्जना गरी अमेरिकालाई वार्तामा ल्याउन र आफ्नो देशमाथिका प्रतिबन्ध हटाउन चाहन्छन्
बुद्धिसागर मरासिनी

काठमाडौँ — तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग सन् २०१८ को जुनमा सिंगापुरमा भएको भेटवार्तामा उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनले ‘आफ्नो देश परमाणु तथा विनाशकारी हतियार त्याग्न तयार रहेको’ बताएका थिए । उत्तर कोरियाको सुरक्षाको प्रत्याभूति अमेरिकाले लिने ट्रम्पको आश्वासनपछि किमले उक्त जवाफ दिएका थिए ।

वार्तापछि दुई नेताद्वारा जारी संयुक्त वक्तव्यमा ‘नयाँ शान्तिपूर्ण सम्बन्ध, कोरियाली द्वीपलाई परमाणु अस्त्रविहीन बनाउने र उच्च अधिकारीबीचको वार्तालाई निरन्तरता दिने’ लगायतका कार्य गर्ने उल्लेख गरिएको थियो ।

त्यसलगत्तै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘कोरियाली द्वीपमा दक्षिण कोरियासँग संयुक्त सैनिक अभ्यास नहुने र उक्त क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता ल्याउन चाहेको’ बताएका थिए । तर अमेरिकी सिनेटले सन् २०१९ का लागि सैनिक बजेट पारित गर्दै तत्काल सैनिक संख्या कटौती नहुने जनाएको थियो । उक्त कदमले रुष्ट उत्तर कोरियाले परमाणु कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको भए पनि राष्ट्रपति ट्रम्प र किमबीच सन् २०१९ को फेब्रुअरी अन्त्यमा भियतनामको राजधानी हनोईमा भेटवार्ता भएको थियो ।

त्यसयता भने अमेरिका र उत्तर कोरियाबीच उच्च तहमा वार्ता हुन सकेको छैन । अमेरिकी सेनाको प्रशान्त क्षेत्रीय कमान्डका क्रियाकलाप र आफूमाथिका प्रतिबन्धहरूका कारण रुष्ट उत्तर कोरियाले पछिल्लो समय हतियार परीक्षण पुन: तीव्र पारेको छ । तर पछिल्लो समय परीक्षण गरिएका सबै अधिकांश क्षेप्यास्त्र छोटो दूरीका हुन् । र, तीमध्ये अधिकांश तटीय क्षेत्रभन्दा टाढै खसेका जापानी अधिकारीले जनाइएका छन् ।

उत्तर कोरियाले आइतबार जनवरी महिनामा सातौंपटक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको छ । दक्षिण कोरियाको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का अनुसार आइतबार मध्यम दूरीको गरिएको बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र (आईआरबीएम) परीक्षण गरिएको हो । सन् २०१७ को नोभेम्बरपछिकै ठूलो क्षेप्यास्त्र २ हजार किलोमिटर माथि र करिब ८ सय मिटर टाढा पुगेको जापान र दक्षिण कोरियाली अधिकारीले जनाएका छन् ।

परीक्षणलाई निकै तीव्रता दिए पनि किमले तत्कालै केही गरिहाल्ने सम्भावना भने देखिन्न । किनकि, पछिल्ला सबै क्रियाकलाप भने किमले ‘उत्तर कोरियालाई पूर्ण र प्रभावकारी परमाणु शक्ति सम्पन्न राष्ट्र बनाउन’ खोजेकामा दुईमत छैन । तर आफूले चाहेको जस्तो नतिजा नआएको खण्डमा भने उनले चेतावनीस्वरुप अप्रिय कदम चाल्न सक्ने कतिपयको विश्लेषण छ ।

उत्तर कोरियाले बिहीबार परीक्षण गरेको क्षेप्यास्त्र । तस्बिर : एपी

‘मेरो दृष्टिकोणमा यो अनुमानित नै थियो,’ उत्तर कोरियाली नौसेनाका कमान्डर प्राध्यापक किम डोङ युपले बीबीसीसँग भनेका छन्, ‘उत्तर कोरियाली प्रविधिलाई हामीले कम आँकेका थियौं । वास्तवमा, उत्तर कोरियाले हामीले सोचेभन्दा छिटो सैनिक क्षमता बढाइरहेको छ ।’ जनवरी ५ र १० मा हाइपरसोनिक तथा रेल वा कारबाट प्रहार गर्न मिल्ने हतियार परीक्षण गर्नुले उनको भनाइ पुष्टि हुन्छ ।

त्यस्तै, जनवरी १७ मा उसले रणनीतिक रूपमा निर्देशित क्षेप्यास्त्र पनि सफलतापूर्व परीक्षण गरिसकेको छ । उत्तरले जनवरी महिनामा मात्रै ५ पटक गरी दर्जनभन्दा बढी क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरिसकेको छ । प्रविधिमा गरेको तीव्र विकाससँगै उत्तर कोरियाले उक्त क्षेत्रमा रहेका अमेरिका र जापानका महँगा र जटिल क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई नै परास्त गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ ।

यसको अर्थ, ‘शत्रु देशहरूको प्रतिरक्षा प्रणाली ध्वस्त पार्नु’ नै किमको पहिलो प्राथमिकता देखिएको छ । त्यसका साथै उत्तरले क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणाली विकास गरिरहेको हुन सक्ने देखिएको छ । तर उत्तर कोरियाको पहिलो उद्देश्य आक्रमण गर्नु नभई आफ्नो प्रतिरक्षा गर्नु देखिएको प्राध्यापक किमको बुझाइ छ ।

पछिल्लो समय उत्तर कोरिया आर्थिक संकटबाट गुज्रिरहेको छ । क्षेप्यास्त्र तथा परमाणु हतियार परीक्षण गर्न प्रतिबन्ध बेवास्ता गरेपछि संयुक्त राष्ट्रसंघले उत्तर कोरियामाथि लगाएको नाकाबन्दी जारी छ । त्यस्तै, अमेरिका र युरोपेली संघले लगाएको आर्थिकलगायत नाकाबन्दी पनि उसले झेलिरहेको छ । देश आर्थिक समस्यामा परेको भए पनि आफ्नो प्रतिरक्षा नीति प्राथमिकतामा रहेको किमले सन्देश दिन चाहेका अमेरिकास्थित थिंक ट्यांक अंकित पन्डाको बुझाइ छ ।

त्यसका साथै कोभिड–१९ को महामारी नियन्त्रणका लागि गरिएको नाकाबन्दीका कारण चरम खाद्यान्न अभाव देखिएको छ । केही साताअघि दलको वार्षिक बैठकमका क्रममा बोल्दै नेता किमले ‘देशले जीवन र मरणबीच संघर्ष गरिरहेको’ स्वीकार गरेका थिए ।

सन् २०२१ को जनवरीको सैनिक परेडका क्रममा प्रदर्शन गरिएका उत्तर कोरियाका क्षेप्यास्त्र । तस्बिर : रोयटर्स  

देशको विकास गर्नु र जनताको जीवनस्तर सुधार्नु नै सन् २०२२ को प्रमुख लक्ष्य भएको किमको भनाइ थियो । तर कोरियाली द्वीपमा आफ्नो ‘देशको प्रतिरक्षा क्षमता सुदृढ पार्ने काम भने जारी रहने र त्यसका लागि तयारी भइरहेको’ उनले बताएका थिए । त्यसको केही दिनमा उत्तरले क्षेप्यास्त्र परीक्षण तीव्र पारेको हो ।

उत्तर कोरियाले हाल आफ्नो कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको करिब एक चौथाइ रक्षा तथा सैनिक क्षेत्रमा खर्च गर्छ । यस्तो अवस्था आउनुको मुख्य कारण भनेको किम अझै पनि आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीमा विश्वस्त नभएको देखिन्छ ।

हुन त किमले छिट्टै कसैको पनि विश्वास गर्दैनन् । स्कुले जीवन स्विट्जरल्यान्डमा बिताएका किमले सन् २००२ देखि २००७ सम्म भने प्योङयाङस्थित किम इल–सुङ राष्ट्रिय युद्ध कलेजमा पढेका थिए । युवा अवस्थादेखि नै किम आफ्ना पिता किम इल–सुङसँगै सैनिक निरीक्षणमा जाने गर्थै र कोरियाली वकर्स पार्टीका कतिपय काममा सहभागी हुन्थे ।

सन् २०११ मा पिताको मृत्युसँगै उनी उत्तर कोरियाको सर्वोच्च नेता घोषित भए । सरकार र सैनिक फौजको प्रमुख रहने उक्त पद सन् २०१२ मा स्वीकार गरिएपछि भने उनी झन् शक्तिशाली भए । सन् २०१३ मा अविश्वासकै कारण किमले ‘पार्टीको फोहोर सफा गरेको’ भन्दै आफ्ना काका जाङ सोङ–थाएलाई फाँसी दिए । आफ्नो पिताका निकट र चीनसँगको सम्बन्धका कारक थाए मारिएसँगै चीनसँग किमको सम्बन्ध केही समय बिग्रेको थियो ।

पार्टीभित्र वा शासन सञ्चालनका विषयमा भने किमले निकै कमसँग मात्रै सल्लाह लिने गर्छन् । तीमध्ये आफ्नी बहिनी किम यो–जोङ पनि एक हुन् । उनी वकर्स पार्टीको प्रचार तथा सूचना विभागकी उपप्रमुख तथा राज्य मामिला आयोगकी एकमात्र महिला सदस्य हुन् । त्यस्तै, तत्कालका लागि देशबाहिर भने चीन र रुस नै उनका मित्र हुन्, जसप्रति उनी ढुक्क देखिन्छन् । पछिल्ला घटनाबारे पनि दुवै देशले अझैसम्म मुख खोलेका छैनन् ।

दक्षिण कोरियाको राजधानी सोलस्थित युद्ध संग्रहालयमा राखिएका क्षेप्यास्त्र । तस्बिर : एपी

जनवरी महिनामा उत्तरले गरेको प्रक्षेपण गति भने अस्वाभाविक देखिएको छ । कोरियाली प्रायद्वीपमा अमेरिका र दक्षिण कोरियाली सेनाबीच हुँदै आएको संयुक्त सैन्य अभ्यासको कडा विरोध जनाउन पनि उत्तरले क्षेप्यास्त्र परीक्षणको गति बढाएको हो । त्यसका साथै, परमाणु तथा हतियार कार्यक्रममार्फत अमेरिकालाई उक्त क्षेत्रबाट हटाउन र दक्षिण कोरियासँग शान्ति सम्झौता गर्न सकिन्छ भन्ने महत्त्वाकांक्षा किममा पलाएको देख्छन्, दक्षिण कोरियाको बुसानस्थित प्राध्यापक ब्रायन आर मायर्स ।

त्यसका साथै आफ्ना क्षेप्यास्त्रको क्षमता विकसित गर्न, अवस्था परीक्षण गर्न र तयारी अवस्थामा राख्न पनि परीक्षलाई तीव्रता दिइएको जानकारहरू बताउँछन् ।

अमेरिकाको ध्यान खिच्नका लागि पनि किमले अनेकन उपाय अपनाउँदै आएका छन् । यसको अर्थ हो, जुन गतिमा क्षेप्यास्त्र परीक्षण भइरहेको छ त्यसले छिटै नै अमेरिका र उत्तर कोरियाबीच वार्ता नहोला भन्न सकिन्न । उत्तर कोरियाले सन् २०१७ मा प्रशान्त महासागरको गुआममा रहेको अमेरिकी सैन्य अखडामा प्रहार गर्न सक्ने क्षमताको ह्वासोङ–१५ क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो । जसले अमेरिकालाई वार्तामा आउन दबाब दिएको ठानिएको थियो ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिमा जो बाइडेन आएसँगै भने दुई देशबीचको परमाणु वार्ता अवरुद्ध छ । उत्तर कोरियाका लागि संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा अमेरिकाले लगाउँदै आएका नाकाबन्दी तत्काल हटाउनुपरेको छ । जनवरी सुरुमा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेपछि रुष्ट बाइडेन प्रशासनले उत्तरमाथिका प्रतिबन्धहरू कडा पारिसकेको छ । त्यसका साथै, अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडेन पछिल्लो समय युक्रेन–रुस तनावमा अल्झिरहेका कारण पनि त्यस्तो अवसर भने झट्टै आइहाल्ने देखिन्न ।

(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

प्रकाशित : माघ १६, २०७८ २१:४४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×