परिसंघले भन्यो - 'अर्थतन्त्रको समस्या समाधान गर्न मौद्रिक नीति चुक्यो'- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

परिसंघले भन्यो - 'अर्थतन्त्रको समस्या समाधान गर्न मौद्रिक नीति चुक्यो'

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मौद्रिक नीतिको पहिलो त्रैमासिक समीक्षामार्फत नेपाल राष्ट्र बैंक अर्थतन्त्रको विद्यमान समस्या समाधान गर्न चुकेको नेपाल उद्योग परिसंघले आरोप लगाएको छ । उद्योगी व्यवसायीको समस्या समाधान गर्न मौद्रिक नीति चुकेको परिसंघको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

‘अर्थतन्त्रको हालको प्रमुख समस्या बढ्दो ब्याजदर, तरलता व्यवस्थापन तथा समग्र मागमा आएको कमी नै हो । अर्थतन्त्रलाई दिगो बनाउन नयाँ लगानी बढाउनुपर्ने, रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्ने आवश्यकता छ,’ परिसंघले भनेको छ, ‘तर हाम्रो सर्वेक्षण अनुसार ७० प्रतिशत लगानीकर्ताले बढ्दो ब्याजदर, नगद प्रवाहमा परेको असर, मागमा आएको उच्च कमीका कारण व्यवसायमा आकर्षण नदेख्दा नयाँ लगानीको योजना स्थगन गरेको पाइएको छ । यसले उद्योगी व्यवसायीको मनोबलमा आएको निराशा दर्शाउँछ ।’

उद्योगी व्यवसायीहरुको मनोबल बढाउन नसकेमा अर्थतन्त्र मन्दीको दलदलमा फस्ने परिसंघले चेतावनी दिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा भएको मुद्रास्फीति तथा मुलुकको विदेशी विनिमय सञ्चितिमा आएको तीब्र ह्रासका कारण केन्द्रीय बैंकले कसिलो मौद्रिक नीति अवलम्बन गरेको थियो । उक्त कसिलो मौद्रिक नीतिको असर लामो समयसम्म पर्ने तथा आयातमा गरिएको प्रतिबन्धको कारण नेपाल सरकारको राजश्व समेत प्रभावित हुने परिसंघको दाबी छ ।

केन्द्रीय बैंकले जारी गरेको चालु पुँजी कर्जा सम्बन्धी मार्गनिर्देशनले उद्योगी व्यवसायीहरुलाई थप मार पारेको परिसंघले जनाएको छ । त्यसैले सो निर्देशनमा पुराना ग्राहकका लागि आवश्यक सुधारसहित न्यूनतम २ वर्ष पछि मात्र लागू गर्न उसले पुन: आग्रह गरेको छ । 'ब्याजदरलाई वाञ्छित सीमाभित्र राख्न, वित्तीय क्षेत्रमा तरलता व्यवस्थापन गर्न तथा कसिलो मौद्रिक नीतिको दूरगामी असर कम गर्ने गरी मौद्रिक उपकरण प्रयोग गर्दै उद्यमी व्यवसायीहरुको मनोबल उच्च राख्न अकोमोडेटीभ मौद्रिक नीति कायम गर्न परिसंघ आग्रह गर्दछ' विज्ञप्तिमा भनिएको छ । बढ्दो ब्याजदर नियन्त्रण गर्न आधार दर कम गर्ने उपायहरु अबलम्बन गर्न परिसंघको सुझाव छ ।

प्रकाशित : मंसिर १४, २०७९ १९:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रदेश १ मा फेरिँदै समीकरण : राप्रपाको बलमा एमालेलाई सरकार बनाउन सहज

देवनारायण साह

मोरङ — संघ सरकार गठनका लागि नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रले कसरत गरिरहँदा देशव्यापी दोस्रो बनेको नेकपा एमालेले प्रदेश १ मा सरकार बनाउन कसरत गरिरहेको छ । पछिल्लो मतपरिणाम अनुसार प्रदेश १ मा एमाले गठबन्धनलाई बहुमत आउने देखिएको छ ।

संयुक्त लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चले थ्रेसहोल्ड कटाउन नसक्ने भएपछि सत्ता गठबन्धनलाई पछि पार्दै एमाले गठबन्धनले सामान्य बहुमत प्राप्त गर्ने देखिएको हो । ९३ सदस्यीय प्रदेशसभामा एमाले गठबन्धनले ४७ र सत्ता गठबन्धनलाई ४६ प्रदेश सांसद प्राप्त हुने सम्भावना छ ।

यस प्रदेशको ५६ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये विपक्षी गठबन्धन दलमा एमालेले २५ र राप्रपाले २ क्षेत्रमा जितेका छन् । सत्ता गठबन्धन दलमा कांग्रेसले जितेको १५ र सुनसरीको ४(१) र ४(२) मा जित सुनिश्चित भएको सहित १७, माओवादी केन्द्रले ९, नेकपा (एकीकृत समाजवादी)ले ३ क्षेत्रमा जित हात पारेको छ । प्रत्यक्षतर्फ एमाले गठबन्धनलाई २७ र सत्ता गठबन्धनले २९ क्षेत्रमा विजयी प्राप्त गर्ने भएको छ ।

समानुपातिकतर्फ बुधबार साँझ ६ बजेसम्म निर्वाचन आयोगको सूचना प्रणालीमा प्रविष्ट भएको १८ लाख २ हजार ९०७ मतमध्ये १ दशमलव ५ प्रतिशतको थ्रेसहोल्ड कटाउने दलमा एमाले पहिलो, कांग्रेस दोस्रो, राप्रपा तेस्रो, माओवादी केन्द्र चौथो, जनता समाजवादी पार्टी पाँचौं र एकीकृत समाजवादी पार्टी छैटौं स्थानमा छन् । समानुपातिकतर्फ एमालेले ६ लाख २९ हजार ८८५, कांग्रेसले ५ लाख २९ हजार ८९६, राप्रपाले १ लाख ९० हजार ६०४, माओवादी केन्द्रले १ लाख ७७ हजार २६१, जनता समाजवादीले ५८ हजार ५११ र एकीकृत समाजवादीले ५४ हजार ६८७ मत प्राप्त गरेका छन् ।

अघिल्लो पटक समानुपातिकमा एउटा प्रदेश सांसद पाएर राज्यमन्त्रीसम्मको यात्रा तय गरेको संयुक्त लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चले २६ हजार २०४ मतमा सीमित भएको छ । संयुक्त लोकतान्त्रिकले १ दशमलव ५ प्रतिशतको थ्रेस होल्ड कटाउन सकेन । समानुपातिकतर्फ सुनसरीको क्षेत्र ४(१) र ४(२) मा केही मत मात्रै गणना गर्न बाँकी रहेको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ ।

दलहरुले प्राप्त गरेको मतको आधारमा सामानुपातिक सांसद प्राप्त गर्न एमालेले १४ दशमलव २०, कांग्रेसले ११ दशमलव ९४, राप्रपाले ४ दशमलव २९, माओवादी केन्द्रले ३ दशमलव ९९, जनता समाजवादीले १ दशमलव ३१ र एकीकृत समाजवादीले १ दशमलव २३ मतभार प्राप्त गरेका छन् । यस आधारमा ३७ समानुपातिक सांसदमध्ये एमाले १४, कांग्रेसले १२, राप्रपाले ४, माओवादी केन्द्रले ४, जनता समाजवादीले २ र एकीकृत समाजवादीले एउटा प्रदेश सांसद प्राप्त गर्ने अवस्था देखिन्छ ।

पहिलो प्रदेशसभामा समानुपातिकतर्फ एमालेले १५, कांग्रेसले १३, माओवादी केन्द्रले ५, जनता समाजवादीले २, राप्रपा र संयुक्त लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चले १/१ प्रदेश सांसद प्राप्त गरेका थिए । तर यसपटक संघीय लोकतान्त्रिकले थ्रेस होल्ड नै कटाउन नसकेपछि समानुपातिकमा प्रदेश सांसद पाउने दलमा एउटा दल घटेको छ ।

समानुपातिकमा एमाले गठबन्धनले २० र सत्ता गठबन्धनले १७ प्रदेश सांसद पाउने देखिन्छ । प्रत्यक्ष र समानुपातिक गरी एमाले गठबन्धनले ४७ र कांग्रेस गठबन्धनले ४६ प्रदेश सांसद पाउने भएको छ । पहिलो प्रदेशसभामा पूर्ण बहुमत प्राप्त गरेका एमालेले यस पटक विपक्ष गठबन्धनको बलमा सामान्य बहुमतका साथ सरकार बनाउने अवस्था निर्माण भएको छ । तर अघिल्लो प्रदेशसभामा वाम गठबन्धनको दुईतिहाइभन्दा बढीको हैसियतमा प्रदेशको नेतृत्व सम्हालेको एमाले सरकार साढे तीन वर्षमा नै ढलेर ५ दलीय गठबन्धनको सरकार बनेको थियो ।

पहिलो प्रदेशसभामा एमालेले ५१, कांग्रेसले २१, माओवादी केन्द्रले १६, जनता समाजवादीले ३, राप्रपा र संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चले १/१ प्रदेश सांसद प्राप्त गरेका थिए ।

एमाले गठबन्धनबाट मुख्यमन्त्रीका लागि पार्टीका स्थायी कमिटी सदस्य, पूर्वआन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री हिक्मत कार्की प्रमुख दाबेदार छन् । कार्की एमाले अध्यक्ष केपी ओली निकट नेताको रुपमा पनि चिनिन्छन् । उनले संसदीय दलको नेता र सरकारको नेतृत्वका लागि आफूलाई नै अघि सार्ने पार्टीको लाइन रहेको बताए । उनले सरकारको नेतृत्व गर्ने अवस्थामा थाति रहेको प्रदेशको नामकरण प्रक्रिया छिट्टै टुंग्याउने बताए ।

राप्रपाको प्रभावले फेरियो सत्ता समीकरण

प्रदेश १ मा राप्रपाको बलियो उपस्थितले सत्ता समीकरण फेरिने अवस्था देखिएको छ । पहिलो प्रदेशसभामा समानुपातिकतर्फ एउटा प्रदेश सांसदमा चित बुझाएको राप्रपाले यसपटक प्रत्यक्षतर्फ २ र समानुपातिकमा ४ गरी ६ प्रदेश सांसद पाउने भएको छ । यसले सत्ता गठबन्धनलाई सरकारमा जानबाट रोक्न र एमाले गठबन्धनलाई सत्तामा पुर्‍याउने भएको छ ।

पहिलो प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ पाँचौं स्थान हासिल गरेका राप्रपाले समानुपातिकतर्फ बुधबार साँझ ६ बजेसम्म निर्वाचन आयोगको सूचना प्रणालीमा प्रविष्ट भएको १८ लाख २ हजार ९०७ मतमा तेस्रो स्थानमा उक्लेको छ । पहिलो प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकमा कूल सदर मतको ३ दशमलव ३ प्रतिशत अर्थात् ५७ हजार ३४२ मत ल्याएका राप्रपाले यसपटक १० दशमलव ५७ प्रतिशत अर्थात् १ लाख ९० हजार ६०४ मत प्राप्त गरेको हो । पहिलो प्रदेशसभाभन्दा यसपटक ७ दशमलव २७ प्रतिशत बढी समानुपातिक मत ल्याएको छ ।

अघिल्लो प्रदेशसभामा समानुपातिकमा एउटा प्रदेशस सांसद पाएका राप्रपाले यसपटक समानुपातिकमा ४ र प्रत्यक्षतर्फ २ गरी ६ प्रदेश सांसद पाउने भएको छ । यसरी राप्रपाकै बलमा एमाले गठबन्धन सत्तामा पुग्ने देखिएको हो ।

एमाले गठबन्धनमा रहेको जनता समाजवादी पार्टीले अघिल्लो प्रदेशसभामा प्रत्यक्षतर्फ १ र समानुपातिकमा २ गरी ३ प्रदेश सांसद पाएको थियो तर यसपटक प्रत्यक्षतर्फ खाता खोल्न सकेन । अघिल्लो प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ ४ दशमलव १ प्रतिशत अर्थात् ७० हजार ४७६ मत ल्याएर चौथो स्थानमा रहेको जनता समाजवादी यसपटक ३ दशमलव २५ प्रतिशत ५८ हजार ५११ मत ल्याएर पाँचौं स्थानमा झरेको छ ।

यसपटकको निर्वाचनमा सत्ता गठबन्धन दलमध्ये सबभन्दा ठूलो धक्का भने माओवादी केन्द्रलाई लागेको छ । पहिलो प्रदेशसभा निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ ११ र समानुपातिकतर्फ ५ गरी १६ प्रदेश सांसद पाएका माओवादी केन्द्रले यसपटक प्रत्यक्षतर्फ ९ र समानुपातिकतर्फ ४ गरी १३ प्रदेश सांसदमा चित बुझाएको छ । माओवादी केन्द्रले प्रत्यक्षतर्फ १९ क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाएको थियो ।

पहिलो प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ ११ दशमलव ९१ प्रतिशत अर्थात् २ लाख ६ हजार ७८१ मत पाएको माओवादीले यसपटक ९ दशमलव ८३ प्रतिशत अर्थात् १ लाख ७७ हजार २६१ मत प्राप्त गरेको छ । अघिल्लो निर्वाचनभन्दा यसपटक समानुपातिमा २ दशमलव शून्य ८ प्रतिशत कम मत प्राप्त गरेको हो ।

पहिलो प्रदेशसभामा प्रत्यक्षतर्फ ८ प्रदेश सांसदमा चित बुझाएको कांग्रेसले यसपटक भने १७ क्षेत्रमा जित्ने देखिएको छ । यसपटक समानुपातिकतर्फ कांग्रेसलाई पनि घाटा बेहोर्नु परेको छ । अघिल्लो निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ ३३ दशमलव ७६ प्रतिशत अर्थात् ५ लाख ८६ हजार २४६ मत पाएको कांग्रेसले यसपटक २९ दशमलव ३९ प्रतिशत अर्थात् ५ लाख २९ हजार ८९६ मत प्राप्त गरेको छ । अघिल्लो भन्दा यसपटक ४ दशमलव ३७ प्रतिशत कम मत समानुपातिकमा पाएको छ । अघिल्लो निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ १३ प्रदेश सांसद पाएको कांग्रेसले यसपटक १२ प्रदेश सांसद मात्रै पाउने भएको छ ।

अघिल्लो निर्वाचनमा वाम गठबन्धनको बलमा प्रत्यक्षतर्फ ३६ क्षेत्र जितेको एमालेले यसपटक २५ क्षेत्रमा सीमित भएको छ । पहिलो प्रदेशसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ सबभन्दा बढी ३८ दशमलव ७९ प्रतिशत अर्थात् ६ लाख ७३ हजार ७०९ मत ल्याएर १५ प्रदेश सांसद प्राप्त गरेको थियो । यसपटक पनि एमालेले सबभन्दा बढी ३४ दशमलव ९४ प्रतिशत अर्थात् ६ लाख २९ हजार ८८५ मत ल्याएर १४ प्रदेश सांसद पाउने देखिएको छ ।

एमालेबाट ५ प्रत्यक्ष र ५ समानुपातिक सांसद लिएर विभाजन भएको एकीकृत समाजवादीले प्रत्यक्षतर्फ ३ र समानुपातिकतर्फ १ गरी ४ प्रदेश सांसदमा चित बुझाउनु पर्ने भएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर १४, २०७९ १८:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×