पर्यटकको पर्खाइमा डोल्फु क्षेत्र- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

पर्यटकको पर्खाइमा डोल्फु क्षेत्र

पूर्वाधार निर्माणका काम गर्न नसक्दा पर्यटकहरु राराभन्दा माथि जान सकेका छैनन् 
राजबहादुर शाही

मुगु — कर्णालीको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य रारा ताल आसपासको डोल्फु क्षेत्र पर्यटकको पर्खाइमा छ । रारादेखि दुई दिनको पैदल यात्रापछि डोल्फु क्षेत्र पुग्न सकिन्छ । जहाँबाट मुगु, कोइजी मरक्कालगायत हिमालको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।

प्राचीन शैलीमा निर्मित प्रसिद्ध छायानाथ तीर्थस्थल, तामाखानी, तिहार गुम्बा, तिहार दोभानलगायत पर्यटकीय गन्तव्य पनि डोल्फु क्षेत्रमै छन् । तर पर्यटक पुग्न नसक्दा ती पर्यटकीय गन्तव्य सुनसान बनेका छन् ।

साविक डोल्फु गाविस रेडपान्डा, सेतो प्रजातिको कस्तूरी, नाउर, घोरल, मृगलगायतका लोपोन्मुख वन्यजन्तुका लागिसमेत प्रसिद्ध छ । डोल्फु जाँदा बाटोमा साना–ठूला झन्डै डेढ सय झरना पनि हेर्न पाइने स्थानीय छिरिङ लामाले बताए । ‘पर्यटकहरूले यहाँ घुम्ने ठाउँ भनेको रारा मात्र बुझे,’ उनले भने, ‘तर राराजस्तै प्राकृतिक, सांस्कृतिक र पर्यावरणीय महत्त्वका दर्जनौं गन्तव्यहरू पनि यहाँ छन् ।’

उनले प्रचारप्रसारको कमी, पूर्वाधार विकास नहुनु, भौगोलिक विकटतालगायत कारण डोल्फु र आसपासका क्षेत्रमा पर्यटक पुग्न नसकेको बताए । उनका अनुसार डोल्फुमै पहाड छेडेको ठूलो प्वाल छ । जसलाई स्थानीयले ‘तिब्बत हेर्ने दुलो’ भन्ने गरेका छन् । डोल्फु नजिकैको मुगुगाउँमा पर्यटकका लागि झन्डै एक दर्जन घरमा होमस्टेको व्यवस्था गरिएको उनले बताए । जहाँ स्थानीय परिकारदेखि तिब्बती परिकार चाख्न पाइन्छ ।

कान्जिरवा हिमालसहित माथिल्लो मुगुको पुलु, किम्री, माग्री, किम्रीलगायत गाउँहरूमा झन्डै १२ सय प्राचीन गुम्बा र चैत्य रहेको स्थानीय कल्सान लामाले बताए । ‘लामा संस्कृतिबारे अध्ययन गर्नेहरूका लागि पनि यो ठाउँ महत्त्वपूर्ण छ,’ उनले भने, ‘हाम्रा अधिकांश रीतिथिति तिब्बतसँग मिल्ने भएकाले अध्ययता र अन्य पर्यटक पनि यहाँ आउन सक्छन् ।’

पुवागाउँमा मात्रै झन्डै डेढ सय गुफा रहेको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार माथिल्लो मुगु यार्चागुम्बु, पाँचऔले, अत्तिस, कटुकी, भोल्तेलगायत जडीबुटीको भण्डार पनि हो । पर्यटन व्यवसायी राजु कार्कीले रारालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर पर्यटकहरूलाई डोल्फु क्षेत्रमा घुमाउने गरी नक्सा निर्माणलगायतको काममा पहल भइरहेको बताए ।

ग्रामीण पहुँच कार्यक्रमले गमगढीदेखि चंखेली हिमालसम्म पुग्ने सडक भर्खरै निर्माण गरेकाले रारा आउने पर्यटकलाई माथिल्लो मुगु घुमाउने गरी योजना बनाइरहेको छायानाथरारा–१४ का वडाध्यक्ष जुनबहादुर बडुवालको भनाइ छ । उनका अनुसार गाडीबाट रारादेखि चंखेली हिमालको फेदीसम्म डेढ घण्टाको समयमै पुग्न सकिन्छ ।

‘रारा आएका पर्यटकलाई छायानाथ तीर्थस्थल र ऋणमोक्षलगायत ठाउँमा पुर्‍याउन सके यहाँको आर्थिक कारोबारले फड्को मार्छ,’ उनले भने, ‘तर स्थानीय तहमा आउने थोरै बजेटले पूर्वाधार निर्माणका काम गर्न नसक्दा पर्यटकहरू राराभन्दा माथि जान सकेका छैनन् ।’

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०९:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सडक मापदण्ड मिचेर घरैघर

प्रकाश बराल

बागलुङ — तीन दशकअघि पोखरा–बागलुङ राजमार्ग निर्माण गर्दा सडकको मापदण्ड ३० मिटर थियो । सडक भने साँघुरो बन्यो । बागलुङ नगरपालिकाले नगरक्षेत्रभित्रको सडकलाई राजमार्ग नमानी पहुँच मार्ग नामकरण गरेर २१ मिटर मात्रै कायम गराइयो ।


उक्त २१ मिटर पनि मिचेर नगरपालिकामा बनेका घरटहराले अहिले सडक साँघुरिएको छ । अहिले सडक मापदण्ड मिचेर घरैघर बनेका छन् । पहिला बनेका घरको कारण नयाँ बन्नेले पनि मापदण्ड मिचेका छन् ।

बागलुङ बजारको सडकमा फुटपाथ छैन । त्यसैले नालीमै जोडेर बनेका घरटहरा, जथाभावी राखिने निर्माण सामग्रीसमेतले दुर्घटनाको जोखिम बढाएको छ । ‘फुटपाथ नहुँदा पैदलयात्री सडकमै हिँड्छन् । कैयौंपटक दुर्घटना भएको छ,’ स्थानीय शान्ति रानाले भनिन्, ‘निर्माण सामग्रीले पनि यात्री र सवारीलाई हैरानी पारेको छ ।’

पैदल यात्री सडकमै हिँड्नुपर्ने अवस्था छ । ‘सवारीको चाप बढेपछि कार्यालय समयमा अधिकांश चोकमा जामले हैरान परिन्छ,’ स्थानीय चालक ज्योति नेपालीले भने, ‘गाडी साइड लगाउने ठाउँ नभएर धेरै समस्या परेको छ ।’ नगरभित्र ट्राफिकले एकतर्फी नो पार्किङको व्यवस्था गरे पनि अधिकांश स्थानमा दोहोरो पार्किङले बजार अस्तव्यस्त बन्दै आएको छ ।

सडकको मापदण्डविपरीत बनेका घरटहरा भत्काउन बागलुङ नगरपालिकाले तीन वर्षअघि नै गरेको पत्राचार फिर्ता लिएपछि यो समस्या बढ्दै गएको हो । पोखरा बागलुङ राजमार्गकै मापदण्डभित्र बनेका घरटहरा भत्काउन पत्राचार गरे पनि राजनीतिक दबाबले फिर्ता भएको हो । बानपा–२ ले ३ वर्षअघि १८ वटा घरटहरा तत्काल भत्काउन सार्वजनिक सूचनासमेत जारी गरेको थियो । तर एकाएक आफ्नै निर्णय फिर्ता लिएपछि बजारभित्रको सडक विस्तार अभियान प्रभावित भएको हो । नयाँ जनप्रतिनिधि आएपछि सडक चौडा पार्नेबारे कुनै पहल भएको छैन ।

मध्यपहाडी लोकमार्ग हाल बागलुङ नगरपालिका–१ को बाङगेचउरदेखि वडा ४ को उपल्लाचौरतर्फ जाने रुट तय भएको छ । त्यसबाहेक वडा २ को ट्राफिक चोकलाई पोखरा बागलुङ खण्डकै जिरो किलो मानिएको थियो । उक्त स्थानसम्म पुरानै मापदण्ड पनि पूरा नभएको हो । पुरानो मापदण्डमा सडकको बीच भागबाट साढे १० मिटर छाडेर घरटहरा बनाउनुपर्नेमा केही घरले पूरा गरेका थिएनन् । केही पुरानै घर अहिलेसम्म नभत्काएकोले सडक चौडा बन्न नसकेको हो ।

पुरानो मापदण्ड पनि मिचिएर घरैघर भएपछि सडकमा दोहोरो सवारी पार गर्नसमेत कठिन भएको हो । बागलुङको ट्राफिक चोक र रामरेखा क्षेत्रका सडक सबैभन्दा साँघुरा छन् ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०९:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×