विकटमा घरघरै धारा जोडिँदै- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

विकटमा घरघरै धारा जोडिँदै

सबैभन्दा बढी सुक्खा क्षेत्र मानिने धौलागोहमा पानी झरेको छ
तुलाराम पाण्डे

कालीकोट — खानेपानीका लागि घण्टौं हिँडेर पानी ल्याउनुपर्ने कालीकोटका विकट बस्तीमा घरघरमा धारा बन्न थालेका छन् । यहाँका स्थानीय तहले मिटरसहित घरघरमा धारा वितरण गर्ने रणनीति अपनाएका छन् । 


अहिले जिल्लाका ९ वटै पालिकामा झन्डै ३ हजार घरधुरीमा घरघरमा धारा निर्माण भइसकेको खानेपानी, सिँचाइ तथा ऊर्जा विकास कार्यालयले जनाएको छ । अहिले पलाता, रास्कोट, नरहरिनाथ, तिलागुफा, खाडाचक्र र शुभकालिकाले खानेपानीलाई पहिलो प्राथमिकता दिएर बजेट विनियोजन गरिरहेका छन् । ‘खानेपानीलाई दिगो बनाउन घरघरमा धारा पुर्‍याउनुपर्ने देखियो,’ कार्यालयका प्रमुख इन्जिनियर मंगलबहादुर शाहीले भने, ‘यसले बर्सेनि योजना खाने प्रवृत्तिको अन्त्य हुनेछ ।’ उनले खानेपानी कार्यालयमार्फत प्रदेशका ८ वटा योजना र खानेपानी विभागमा ५६ योजना क्रमागत रहेको बताए ।

सुक्खाग्रस्त पलाता गाउँपालिकाले पहिलो गाउँसभाबाट ३ वर्षभित्र घरघरमा धारा पुर्‍याउने महत्त्वाकांक्षी योजना अघि सारेको थियो । तर बजेट अभावमा करिब ३ सय घरधुरीमा मात्र खानेपानीका धारा जडान गरेको छ ।

अघिल्लो स्थानीय सरकारको पालामा खानेपानीमा मात्र १५ करोड खर्च गरे पनि सबै घरमा धारा पुग्न सकेको छैन । ‘थिर्पूमा मात्र सबै घरमा धारा जडान गर्न सफल भयौं,’ पूर्वगाउँपालिका अध्यक्ष लक्ष्मणबहादुर बमले भने, ‘सबैभन्दा बढी सुक्खा क्षेत्र मानिने धौलागोहमा पनि बस्तीसम्म पानी झरेको छ, मिटरसहितका धारा बनाउन बाँकी छ ।’

थिर्पूमा घरघरमा धारा भएपछि स्थानीय महिला सबैभन्दा बढी खुसी छन् । ‘पहिले खोलाको पानी खानुपर्थ्यो,’ पलाता–९ कालचिउरीकी ४५ वर्षीया मैनादेवी बमले भनिन्, ‘अचेल त घरमै धारा छ, सजिलो भयो ।’ उनका अनुसार कुलोको पानी खाँदा ०६३ मा फैलिएको झाडापखालाबाट गाउँमा ११ जनाको मृत्यु भएको थियो । उनले पानी लिन जाने समय पनि बचत भएको बताइन् । खानेपानीको चर्को समस्या रहेको बोक्चुगाउँकी आम्पुरा रोकायाले पानीको नाउला (कुवा) मै बास बसेर पानी थाप्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य भएको बताइन् । स्थानीय धीरबहादुर भण्डारीका अनुसार घरघरै खानेपानीको सुविधा पुगेपछि गाउँलाई पूर्ण सरसफाइयुक्त गाउँ घोषणा गरिएको छ । यो वर्ष पनि खानेपानीलाई प्राथमिकतामा राखी झन्डै ४ करोड रुपैयाँ खानेपानी योजनाहरूमा छुट्याइएको गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णुबहादुर रोकायाले बताए ।

रास्कोट नगरपालिकाले पनि घरघरमा धारा अभियान थालेको छ । रास्कोट–३ का ३ सय घरधुरीमा घररघमा धारा जडान भइसकेको छ । वडा नं ६ को बड्डालाका १ सय घरधुरीमा पनि पानी धारामा आइसकेको नगरप्रमुख धर्मराज शाहीले बताए । उनका अनुसार नगरका सबै वडामा घरघरमा धारा पुर्‍याउन २० करोड रुपेयाँको डिजाइन स्टिमेट तयार गरी बजेटको लागि पहल भइरहेको छ ।

सदरमुकाम रहेको खाडाचक्र नगरपालिका– १ स्थित मान्म बजार, २ नम्बर वडाको गैरागाउँ, वडा नं ७ को पिली, ५ नम्बरको विहानी र ११ नम्बर वठाको बरातुलाई सुरक्षित खानेपानी सुनिश्चित भएको बस्ती घोषणा गरिएको छ । ती बस्तीलाई पहिलो कार्यकालका जनप्रतिनिधिले नै सुरक्षित खानेपानी सुनिश्चित गाउँ घोषणा गरेको नगरका खानेपानी तथा सरसफाइ फोकलपर्सन भक्तिप्रसाद पाण्डेले बताए । उनका अनुसार अहिले खाडाचक्रमा खानेपानीका साना–ठूला गरी १३ वटा आयोजनाको काम भइरहेको छ ।

२ हजार घरधुरीमा शौचालयविहीन

कालीकोटमा खुला दिसामुक्त अभियान सञ्चालन गरी विभिन्न गाउँबस्ती हुँदै जिल्लालाई २०७० जेठमा नेपालको आठौ र कर्णालीको पहिलो खुला दिसामुक्त जिल्ला घोषणा गरियो । तर अभियान दिगो नहुँदा करिब २ हजार घरधुरी चर्पीविहीन छन् । जिल्ला समन्वय समितिका अनुसार पुराना बनाएका अस्थायी चर्पी भत्किएपछि र सेफ्टी ट्यांकी भरिएर प्रयोगमा नआउँदा ती घरहरू शौचालयविहीन भएका हुन् । पलाता गाउँपालिकाका २ हजार १ सय ७१ घरधुरीमध्ये ४ सय ७१ घरधुरीमा चर्पी नै नभएको तथ्यांक ५ महिनाअघि सार्वजनिक गरेको थियो ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७९ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कञ्चनपुरमा बढ्यो डेंगी

शुक्रबारसम्म जिल्लमा ११२ जनामा संक्रमण, किट अभावका कारण पर्याप्त परीक्षण हुन सकेन
भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा देशका विभिन्न भागबाट र भारतबाट घर फर्किनेको चाप बढ्न थालेसँगै डेंगीको संक्रमण पनि बढ्दै गएको छ । कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिकाबाहेक जिल्लाका सबै स्थानीय तहमा डेंगीको संक्रमण देखिएको हो । संक्रमण तीव्र भए पनि किटको अभावका कारण पर्याप्त परीक्षण हुन सकिरहेको छैन । 


जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार शुक्रबारसम्म जिल्लामा ११२ जनामा संक्रमण देखिएको छ । जसमध्ये सबैभन्दा बढी महाकाली प्रादेशिक अस्पतालमा ४० र दोधारा चाँदनी नगरपालिकामा ३६ जनामा संक्रमण देखिएको छ । पुनर्वास नगरपालिकामा १२, बेलडाँडीमा ३, कृष्णपुरमा, बेलौरी र लालझाडीमा २/२ र विभिन्न निजी प्रयोगशाला र अस्पतालमा १५ जनामा संक्रमण देखिएको छ । ‘संक्रमित धेरैजसो काठमाडौं र भारतबाट फर्केका छन्,’ जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कञ्चनपुरका औलो निरीक्षक सिद्धराज भट्टले भने, ‘चाडपर्वका लागि घर फर्किने चाप बढेसँगै डेंगु संक्रमणको दर पनि बढेको छ ।’ उनका अनुसार संक्रमितमध्ये १५ जनाभन्दा बढी काठमाडौंबाट फर्केका छन् ।

दोधारा चाँदनी नगरपालिकामा संक्रमित देखिएका ३६ जनामध्ये २२ जना भारतबाट र ८ जना काठमाडौंबाट फर्केका छन् । पछिल्लो समय यात्रा नगरेका संक्रमित ६ जना मात्रै छन् । नगरपालिका आफैंले किट खरिद गरेर परीक्षण बढाएको दोधारा चाँदनीका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख जयबहादुर महराले बताए । उनका अनुसार डेढ लाख बढीमा ४ सय किट खरिद गरिएको हो ।

‘किटको अभाव भए पनि नगरपालिका आफैंले खरिद गरेर परीक्षण गरिरहेको छ,’ महराले भने, ‘केही दिनयता संक्रमितको संख्या घटना थालेको छ, अब नियन्त्रण हुन्छ भन्ने आशा छ ।’ उनका अनुसार अहिले स्वास्थ्य शाखाले डेंगी सार्ने लामखुट्टे फुल नष्ट पार्ने तथा बासस्थान सफा गर्ने अभियान सुरु गरिएको छ । स्वास्थ्य स्वयंसेविकादेखि कर्मचारी र जनप्रतिनिधिसम्म सबै यसमा जुटेको उनले बताए ।

पुनर्वास नगरपालिकामा किटको अभावले परीक्षण नै हुन नसकिरहेको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख रामबहादुर धामीले बताए । ‘पालिकाबाट पनि खरिद गर्न सकिएको छैन, प्रदेशबाट पनि आएन,’ उनले भने, ‘आजसम्म दुई/चार किट थियो, अब त्यो पनि सकियो ।’ उनका अनुसार प्रदेश आपूर्ति केन्द्रबाट हालसम्म १ सय किट प्राप्त भएको छ ।

धामीका अनुसार अहिले पनि ज्वरो र डेंगीका लक्षण भएका बिरामी स्वास्थ्य संस्थामा आइरहेका छन् । तर किटको अभावका कारण सबैको परीक्षण हुन नसकेको उनले बताए । पुनर्वास नगरपालिकामा हालसम्म १२ जनामा डेंगी संक्रमण देखिएको छ ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कञ्चनपुरका औलो निरीक्षक भट्ट भने अहिले केही पालिकाले पनि खरिद गरेको र स्वास्थ्य कार्यालयले पनि खरिद गरेका कारण किटको अभाव नभएको बताउँछन् । ‘पर्याप्त मात्रामा नभए पनि किटको अभाव छैन,’ उनले भने, ‘स्वास्थ्य कार्यालयसँगै केही पालिकाले पनि खरिद गरेका छन् ।’ उनका अनुसार स्वास्थ्य कार्यालयले ४ सय किट खरिद गरेर पालिकाहरूमा पठाउने काम गरिरहेको छ ।

किटको अभावका कारण मलेरिया, टाइफाइडलगायत परीक्षणपछि मात्रै डेंगीको परीक्षण भइरहेको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन् । लक्षण देखिएको सबैको परीक्षण गर्न सकिने अवस्था नरहेको उनीहरू बताउँछन् । कतिपय पालिकामा गम्भीर बिरामीको समेत परीक्षण हुन सकिरहेको छैन ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७९ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×