चन्दननाथका टोलटोलमा सरसफाई शिक्षा- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

चन्दननाथका टोलटोलमा सरसफाई शिक्षा

डीबी बुढा

जुम्ला — जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिकाले टोलटोलमा सरसफाई अभियान सुरु गरेको छ । पहिलो चरणमा ५ गाउँलाई केन्द्रित गरेर एक हप्ताको सरसफाई अभियान थालिएको हो । अभियानभित्र टोलमा जनप्रतिनिधि, सरसफाई अभियानकर्ता, साझेदार संस्था र स्वयंसेवा पुगेर सचेतना फैलाउने काम भइरहेको छ । 

'टोलमा रहेका हरेक व्यक्तिसँग भेटेर सरसफाईले स्वास्थ्यमा हुने फाइदाका विषयमा छलफल चलाइन्छ । चन्दननाथ नगरपालिकाको पहिलो लक्ष्य भनेको सरसफाईयुक्त नगर बनाउने हो । खलंगालाई स्वच्छ सहर र सफा नगर बनाउन अभियान थालेका हौं,' नगरप्रमुख राजुसिंह कठायतले भने,‘नगर सफा भएमात्र हामी स्वस्थ हुन सक्छौं । नगरमा बजेटको आकार निकै सानो छ । त्यही बजेटको दायराभित्र सुन्दर नगर बनाउने अभिभारा छ ।’

नगर क्षेत्रको सरसफाईका लागि पेस नेपाल, एसएनभी नेपाल र मित्र समाजले साथ दिएका छन् । अहिले टोलटोलमा सरसफाई शिक्षा र घरदैलो भेटघाट चलिरहेको छ । स्थानीय निर्वाचनमा नगर सरसफाई मुख्य मुद्दा बनेको थियो । हरेक उम्मेदवारले नगर सफा र हराभरा बनाउने गरी घोषणापत्र तयार गरेका थिए ।

नगरप्रमुख कठायतले भने,‘निर्वाचनमा विजय भएदेखि नै नगरपालिका सरसफाईमा ध्यान केन्द्रित भएको थियो । निकट भविष्यमै सुन्दर र हराभरा नगर बनाउने अठोट छ । यो अभियानमा नगरबासीको पूर्ण साथ चाहिन्छ । ’

उनले सरसफाईको विषयमा हरेक निकाय जिम्मेवाररुपमा प्रस्तुत हुनुपर्नेमा जोड दिए । चन्दननाथ १ हैतीबाडा, ३ खोलीकोट, ४ सिंगाचौर, ८ स्यालबाडा र ९ वयालकाटियामा सरसफाई अभियान थालिएको हो । सरसफाईसँगै सामाजिक व्यवहार परिवर्तनसम्बन्धी सचेतना फैलाइन्छ । पेस नेपाल जुम्लाका कार्यकारी अध्यक्ष किशोर न्यौपानेले अभियानअन्तर्गत घरदैलोमै पुगेर कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्याएर राख्न आग्रह गरिएको छ ।

बजारमा संकलित फोहोर दैनिकरुपमा उठाउने र आफ्नो आगनको फोहोर आफै उठाउने गरी अभियान सुरु भएको उनले बताए । तर बजारमा नगरपालिकाले फोहोर नियमित उठाउन नसकेको व्यापारीहरुको गुनासो छ । चन्दननाथमा हरेक ३ महिनामा ‘हेप्पी हेल्दी विक’ मनाइन्छ । यो पटक ७ दिनमा ५ वटा गाउँमा सरसफाई अभियान गरेर ‘हेप्पी हेल्दी विक’ मनाइएको थियो । सदरमुकाम खलंगामा र्‍यालीसमेत निकालियो ।

'चन्दननाथको सुखी स्वस्थ सहर, मेरो चन्दननाथ मेरो पहिचान' भन्ने नारालाई साकार पार्न सरसफाइ अभियान तीव्र बनेको नगरपालिकाले जनाएको छ । भदौ ९ गते पहिलो दिन चन्दननाथ नगरपालिका ९ को बयालकाटिया र चनदननाथ ८ को स्यालबाडामा महिलालाई महिनावारीका विषयमा सचेत बनाउँदै छाउपडी प्रथाका असरबारे जनचेतना जगाइएको थियो । व्यवहार परिवर्तनसम्बन्धी सरसफाइ साप्ताहिक अभियानमा महिनावारी स्वच्छता, सफा शौचालय प्रयोग, हात धुने अवस्था र विधिका विषयमा व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गरिएको छ ।

बस्ती बस्तीमा पुगेर हात धुने विधि, सफा शौचालयको प्रयोग, ढल निकासको अवस्था र महिनावारी स्वच्छता लगायतका सूचकहरु निर्धारण गरिएको छ । नमुना बस्तीका रुपमा छनोट गरिएका बस्तीले सरसफाईका सूचक पूरा गर्नुपर्ने मित्र समाजका संयोजक भरत बोहराले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७९ १९:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मिटरब्याजी सुदखोरविरुद्व ‘किसान-मजदुर मार्च’ घोषणा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मिटरब्याजी सुदखोरविरुद्व संघर्षरत किसान र मजदुरहरूले न्यायको याचना गर्दै ‘किसान–मजदुर मार्च’ गर्ने घोषणा गरेका छन् । आफूहरूको अनुचित ऋण मिनाहा र मिटरब्याजी सुदखोरलाई कारबाहीको मागसहित विभिन्न जिल्लाबाट काठमाडौं आएर सडक संघर्ष गरिरहेका किसान र मजदुरहरूले माइतीघरदेखि प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारसम्म ‘किसान–मजदुर मार्च’ गर्ने घोषणा गरेका हुन् । 

उनीहरूले मार्चमा सहभागी हुन र आफूहरूको न्यायका लागि बोलिदिनसमेत सबै सामाजिक न्यायप्रेमीहरूसँग आह्वान गरेका छन् । नवलपरासीका विभिन्न स्थानीय तहसहित विभिन्न जिल्लाबाट काठमाडौं आएका मिटरब्याजी सुदखोरपीडित किसानहरूले एक महिनादेखि माइतीघरको सडकमा धर्ना दिइरहेका छन् ।

उनीहरूले दोस्रोपटक काठमाडौं आएर सडकबाट धर्ना दिएको बिहीबार एक महिना पूरा हुँदैछ । मिटरब्याज तथा ठगीविरुद्ध किसान–मजदुर संघर्ष समिति अध्यक्ष रामसुरत गुप्ताले सडक संघर्षको एक महिना बितेको सन्दर्भमा बिहीबार माइतीघरदेखि प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारसम्म किसान–मजदुर मार्च आह्वान गरिएको बताए ।

‘हामी एक महिनादेखि सडक संघर्ष गरिरहेका छौं । सरकारले हाम्रो मागलाई सुनुवाइ गरेको छैन,’ उनले भने, ‘अहिले केही सुदखोरहरू गिरफ्तार भएका छन् । तर धरौटीमा छुट्ने सिलसिला छ । सरकारले तत्कालै हाम्रो ऋण मिनाहा गरी विगतमा ऋण रकमभन्दा बढी रकम तिरिसकेकाहरूलाई सो रकम फिर्ता गराइदिनुपर्छ ।’

उनले बन्धक बनाइएको जमीन फुकुवा गर्ने प्रतिबद्धतासहित आफूहरूको उद्धार र पुन:स्थापनाको काम तत्काल थाल्न माग गरे । ‘सुदखोरले किसानलाई भूमिहीन बनाएको छ । त्यो ठाउँमा सबै जमिन फिर्ता गर्ने प्रक्रिया सुरू गरियोस् । सुदखोरको सम्पत्ति छानबिन होस्,’ संघर्ष समितिका अध्यक्ष गुप्ताले भने ।

उनले सरकारले मिटरब्याज पीडित किसान र मजदुरहरूको न्यायका लागि कार्यदल गठन गरे पनि कार्यदलको काम गति सुस्त भएको गुनासो गरे । ‘सरकारले दृष्टिबन्धकलगायत तमसुक अवैध घोषणा गर्दै किसानलाई क्षतिपूर्ति दिनुपर्छ, यो हाम्रो आधारभूत माग हो, हाम्रो मागलाई बेवास्ता गरेर सरकारका अन्य बाहनाबाजी अब हामीलाई स्वीकार्य छैन,’ उनले भने । संघर्ष समितिले किसान र मजदुरहरूले स्वतन्त्र र न्यायमूलक थितिमा बाँच्न पाउने अधिकारको सुनिश्चित गर्न आह्वान गरेको छ ।

सरकारले मिटरब्याजबाट पीडित मजदुर, किसानका गुनासा सुन्न र सम्बोधनका लागि गृह मन्त्रालयका सहसचिव भीष्म भुसालको संयोजकत्वमा कार्यदल गठन गरेको छ । कार्यदलले देशभरको अवस्थाबारे अध्ययन गरिरहेको छ ।

पीडितहरूले भने कार्यदलमा पीडितहरूको तर्फबाट कसैलाई पनि प्रतिनिधित्व नगराइएको भन्दै आपत्ति जनाउँदै आएका छन् । ‘सरकारले हाम्रो समस्या सुन्न र सम्बोधन गर्न कार्यदल बनाएको छैन, तर कार्यदलमा हाम्रो प्रतिनिधित्व समेत छैन,’ गुप्ता भन्छन्, ‘हाम्रो आफ्नै सहभागिता नरहेको कार्यदलबाट हामीले न्यायको अपेक्षा कसरी गर्ने ?’ उनले कार्यदलको कामको शैली हेरेर अहिले भरोसा गर्ने अवस्था नरहेको बताए ।

बृहत् नागरिक आन्दोलनको ऐक्यबद्धता

मिटरब्याजी सुदखोरविरुद्व सडक संघर्ष गरिरहेका किसान र मजदुरहरूको आन्दोलन र ‘किसान–मजदुर मार्च’ बृहत् नागरिक आन्दोलनले ऐक्यबद्धता जनाएको छ । नागरिक आन्दोलनले किसानहरूको न्यायका लागि बिहीबार दुई बजे माइतीघरमा जम्मा भएर मार्चमा सहभागी हुनसमेत आह्वान गरेको छ ।

नागरिक आन्दोलनले विज्ञप्ति जारी गर्दै किसान र मजदुरहरूको लामो, अन्यायपूर्ण र कठिन यात्रामा ऐक्यबद्धताका लागि सबै न्यायप्रेमीहरूलाई आह्वानसमेत गरेको छ ।

‘किसानहरूले वर्षौदेखि साहुकरको जालझेल, अन्याय र अत्याचार झेलिरहेका छन्, मिटरब्याजसहितको ऋण तिरेर पनि अनाहकमा ऋणी भएका छन् । धेरैजसो किसानले जग्गा र घरबारसमेत गुमाएका छन्,’ नागरिक आन्दोलनले विज्ञप्तिमार्फत भनेको छ, ‘व्यापारी, प्रहरी प्रशासन, अड्डा अदालत र नेतासमेत किसान–मजदुरविरुद्ध सक्रिय छन् । स्थानीय शासकीय संरचनाले रचेको अन्यायपूर्ण थितिले गर्दा आफ्नो सम्पति गुमाउँदै भूमिहीन हुने र कहालीलाग्दो परिस्थितिमा धकेलिने चक्र चलिरहेको छ ।’

नागरिक आन्दोलनले उनीहरूको न्यायका लागि सबै परिवर्तनकामी शक्तिहरूलाई ‘किसान–मजदुर मार्च’मा सहभागिताका लागि आग्रह गरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७९ १९:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×