राजनीतिक दुस्मनी र तीन मिनेटको खेल- विश्वकप फुटबल २०२२ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

राजनीतिक दुस्मनी र तीन मिनेटको खेल

गोलकिपरले रातो कार्ड पाएपछि १० खेलाडीमा समेटिएको वेल्सविरुद्ध अन्तिम समयको दुई गोलमा २–० को जित रच्दै इरानको अन्तिम १६ मा छनोट हुने सम्भावना कायम
राजु घिसिङ

दोहा — संयुक्त अधिराज्य (युके) मा चार देश छन् । त्यसैमा पर्दछन् इंग्ल्यान्ड र वेल्स । अघिल्लो शताब्दी विश्वमै शासन जमाएको युकेको पहिल्यैदेखि घनिष्ट राजनीतिक सम्बन्ध छ अमेरिकासँग । पहिला युकेले उपनिवेश बनाएको विश्वका अधिकांश देशको नेतृत्व अहिले अमेरिकी नीति र इसारामा चल्ने गरेको छ ।

विश्व राजनीतिमा ठूलो प्रभाव जमाइरहेका अमेरिका र युकेसँग इरानको सम्बन्ध पटक्कै राम्रो छैन । सम्बन्ध निकै चिसो छ । कस्तोसम्म भने राजनीतिक रूपमा यी दुई ध्रुवका देश एकले अर्काको अस्तित्व पनि स्वीकार्न चाहँदैनन् । कहिले आणविक अस्त्र त कहिले सशस्त्र इस्लामामिक समूहलाई प्रश्रय दिएको भन्दै अमेरिकी–युके एलायन्सले इरानमाथि नाकाबन्दी गर्दै आएको छ । मौका पारेर शक्तिशाली इरानी व्यक्तिमाथि आक्रामण नै गरेको छ । इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्डका कमान्डर कासिम सुलेइमनलाई इराकी प्रधानमन्त्री भेट्न बगदाद पुगेका बेला अमेरिकी सेनाको ड्रोन आक्रमणमा मारिएको दुई वर्ष पनि भएको छैन ।

त्यसैले इरानले राजनीतिक शत्रुता रहेका टिमहरूविरुद्ध कतारमा भिड्न चाहेको थिएन । तर, विश्वकपको ‘ड्र’ त्यस्तो भएन । फुटबलको मैदानबाहिर कटु सम्बन्ध भएका देशकै तीन टिम इरानको समूहमा पर्नु संयोग पनि हो । खाडी क्षेत्रमा भएको पहिलो विश्वकपमा इरानको सुरुआत राम्रो भएन । छैटौंपल्ट विश्वकपमा सहभागी इरानले गत सोमबार फुटबलको जन्मदाता एवं सन् १९६६ को च्याम्पियन इंग्ल्यान्डविरुद्ध इतिहासकै सबैभन्दा फराकिलो ६–२ को हार खेप्यो । त्यसैले रियल म्याड्रिड र टोटेनहमका पूर्वफरवार्ड गारेथ बेलको कप्तानीमा रहेको वेल्सविरुद्ध इरानी टिम सुधारिएको प्रदर्शन गर्नुपर्ने दबाबमा थियो ।

विश्वकपमा पहिलोपल्ट नकआउट चरणमा स्थान बनाउन इरानलाई प्रिमियर लिगका खेलाडीको उपस्थितिले बलियो हुँदै ६४ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको वेल्समाथि जित्नैपर्ने बाध्यता थियो । किनभने पहिलो खेलमा अन्त्यतिर बेलको पेनाल्टी गोलमा अमेरिकालाई १–१ मा रोक्दै हार टारेको वेल्सले समूहको अन्तिम खेलमा चार वर्षअघि सेमिफाइनल खेलेको तथा युरो २०२० को उपविजेता इंग्ल्याडको सामना गर्नेछ । त्यसैले कतार यात्रा लम्ब्याउने चाहनामा दुवै टिमका लागि पूरा ३ अंक जरुरी थियो । त्यसैले दुवै टिमले आक्रामक रणनीति लिएको थियो ।

शृंखलाबद्ध आक्रामण

वास्तवमा अहमद बिन अली रंगशालामा प्रतिस्पर्धाको घण्टौंअघि नै इरानको पक्षमा माहोल बनेको थियो । रंगशालाबाहिर इरानी समर्थक सेतो जर्सी, झन्डा, रंगीन टोपीसहित नाचगान र हुटिङ गरिरहेका थिए । इरानी नाच र संगीतको प्रस्तुति भइरहेको थियो । त्यो माहोल देखेर तटस्थ दर्शक पनि इरानको झण्डाको तीन रंग (हरियो, रातो र सेतो) ले गाला रंगाउन लाइन लागेका थिए ।

पहिलो मिनेटबाटै वेल्सको पोस्टमा धावा बोलेको इरानले त्यसक्रमलाई पूरा खेलमा निरन्तरता दियो । हरेक पोजिसनमा इरानी खेलाडी मिहिनेती देखिए । वेल्सले पनि बेलाबेला इरानी डिफेन्सलाई दबाब दिएको थियो । इंग्ल्यान्डविरुद्ध लज्जास्पद हार बिर्साउने प्रयासमा इरानी खेलाडीहरूले गोलका लागि सहज चार अवसर सिर्जना गर्‍यो । तर, फिनिसिङ चुस्त भएन । एकपल्ट बललाई पोस्टको दिशा दिए पनि त्यो ‘मुभ’ मा भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्री (भार) ले अफसाइड देखाइदियो । दोस्रो हाफमा वेल्स केही सुधारियो । गोलको मौका पनि बनायो तर नतिजाका लागि निर्णायक प्रहार गर्न सकेन ।

जर्मन क्लब बायर लेभरकुजनका फरवार्ड सरदार अजमोनले ५१ औं मिनेटमा प्रहार गरेको बल पोलमा लागेर फर्कियो । अली गोलिजादेहले पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरैबाट सशक्त रूपमा हानेको बलमा पनि पोस्ट बाधक बन्यो । त्यसैमा फर्किएको बल पेनाल्टी क्षेत्रमा रहेका अजमोनले पाए तर उनले बल सिधै गोलकिपर वायनी होनेसीलाई दिँदा इरानले अग्रता लिने अवसर गुमायो । सइद एजातोलाहीको प्रहारमा होनेसीको उत्कृष्ट बचाउ गर्दै बल बाहिर फालेर वेल्सको संकट टारेका थिए । वेल्सका बेन डेभिसको शक्तिशाली प्रहारमा इरानी गोलकिपरले आकर्षक रूपमा बल बाहिर पठाए ।

रातो कार्ड निर्णायक

रोमाञ्चक खेलको कथा ८६ औं मिनेटमा फेरियो । गोलकिपर होनेसीले बल अगाडि बढाइरहेका मेहदी तारेमीलाई पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरै लडाएपछि वेल्सलाई संकट आइलाग्यो । तत्कालै रेफ्रीले उनलाई पहेंलो कार्ड दिएपछि इरानी खेलाडीहरूले विरोध गरेका थिए अनि भारले रिभ्यु गरेपछि होनेसीलाई रातो कार्ड दिइयो । वेल्स १० खेलाडीमा खुम्चियो । आक्रामक खेलाडी आरोन राम्सीलाई निकाल्दै वैकल्पिक गोलकिपर ड्यानी वार्डलाई वेल्सको पोस्ट सम्हाल्न पठाइयो ।

खेलाडी संख्याले फाइदा भए पनि इरान थप आक्रामक बन्यो । इन्ज्युरी समय ९ मिनेट थपिए पनि ११ मिनेट चल्यो । त्यसैको आठौं मिनेट अर्थात् ९८ औं मिनेटमा रुजवेह चेस्मीले पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरैबाट बल प्रहार गर्दै रोमाञ्चक गोल गरेर इरानलाई अग्रता दिलाए । उनले सशक्त रूपमा प्रहार गरेको बल गोलकिपर वार्डले रोक्ने कुनै अवसर पाएनन् र सुन्दर गोलसँगै इरान १–० ले अगाडि बढ्यो ।

इरानी खेलाडी र समर्थकले चेस्मीको गोलमा ४० हजार ८ सय ७४ दर्शकसामु भव्य खुसीयाली मनाए । केही दर्शक रोए । कप्तान गारेथ बेलसहित वेल्सका खेलाडीहरू भने हार स्वीकारेजस्तै गरी मैदानमै ढलेका थिए । वेल्सका खेलाडीहरू एक गोलले पछाडि परेलगत्तै गोल फर्काउने प्रयासमा निकै हतारियो । समय पनि सकिँदै गयो । उल्टै, काउन्टर एट्याकमा रमिन रेजाइनले पाएको अवसरलाई इन्ज्युरी समयको ११ औं मिनेटमा गोलमा परिणत गर्दै २–० को अग्रतासहित विश्वकपमा इरानको तेस्रो जित पक्का गरिदिए । लगत्तै खेल सकियो ।

इरानले समूह चरणको अन्तिम खेलमा अमेरिकाविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । उसलाई नकआउट प्रवेशका लागि त्यो खेल निर्णायक बन्नेछ । दुई खेलमा एक अंकमै सीमित भएपछि वेल्स भने समूह चरणबाटै बाहिरिने संघारमा पुगेको छ ।

‘मासा २२ अमिनी’

अमेरिकी नीतिको अन्तराष्ट्रिय राजनीतिको भूमरीमा फसेको इरान अहिले आफ्नै देशभित्रको आन्दोलनले पनि समस्यामा परेको छ । दुई महिनाअघि बुर्का नलगाएको दोषमा पक्राउ परेकी २२ वर्षीया युवती मासा अमिनीको प्रहरी हिरासतमै मृत्यु भएपछि पूरा इरानमै महिलाअधिकारको पक्षमा आन्दोलन चर्किएको छ । सरकारले आन्दोलनको दमन गर्दा ४ सय बढीले ज्यान गुमाएको मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले जनाएका छन् ।

दमनविरुद्ध र अधिकारका लागि इरानी टिमले इंग्ल्यान्डविरुद्धको खेलअघि राष्ट्रिय गान गाउन अस्वीकार गरेका थिए । उनीहरूले वेल्सविरुद्ध गाए । खेलाडीहरूले पनि अधिकारको लडाइँमा साथ दिएका छन्, सार्वजनिक रूपमै आवाज उठाइरहेका छन् । केही दर्शक ‘मासा २२ अमिनी’ लेखेको टिसर्ट लगाएर र प्लेकार्ड बोकेर आएका थिए । रंगशालाभित्र प्रहरीले त्यस्ता टिसर्ट परिवर्तन गर्न वा छोप्न दबाब दिइरहेका थिए । प्लेकार्ड खोसिएको थियो । त्यसैले इरानीका लागि वेल्सविरुद्ध जित विशेष रह्यो । इरानी जनताका लागि विश्वकपमा जोडेको ३ अंकमात्रै होइन, राजनीतिक शत्रुता रहेको देशमाथिको जित र स्वदेशमै अधिकारको लडाइँमा चर्किरहेको आन्दोलनको समर्थनमा थपिएको हौसला पनि हो ।

प्रकाशित : मंसिर १०, २०७९ ०७:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मेसी र अर्जेन्टिना दुवै दबाबमा

अर्जेन्टिनाले शनिबार मेक्सिकोको सामना गर्दा निश्चित जित आवश्यक हुनेछ
एपी

दोहा — साउदी अरेबियाका समर्थकमाझ गल्ली गल्लीमा यस्तै सुनिन्छ । ब्राजिलदेखि दोहाका सडकमा पनि यस्तै सुनिन्छ । विश्वकपलाई लिएर अरबी भाषामा भन्ने गरिएको छ, ‘मेसी कहाँ छन् त ? हामीले उनको आँखा फुटायौं ।’ 

यसको अर्थ कोही कसैको सानमा धक्का पुर्‍याउनु हो । मेसी र उनको अर्जेन्टिना विश्वकप २०२२ को आफ्नो पहिलो खेलमा साउदी अरेबियासँग अप्रत्याशित रूपमा २–१ ले पराजित भएको थियो । यो हार अर्जेन्टिनाका लागि लज्जास्पद नै थियो ।

यो नतिजाले मेसीमात्र होइनन्, अर्जेन्टिना आफैं चर्को दबाबमा छ । डर कस्तो छ भने कसैले नचिताए जस्तै अर्जेन्टिना सुरुबाटै प्रतियोगिताबाट बाहिरिने । त्यसैले अर्जेन्टिनाले शनिबार मेक्सिकोको सामना गर्दा निश्चित जित आवश्यक हुनेछ । अन्यथा अर्जेन्टिनी टिमको काम भनेको लाज मान्दै घर फर्कने मात्र हुनेछ । मेसी भन्छन्, ‘हामीले सुरुदेखि भनेका हौं, हाम्रा लक्ष्य सबै खेल जित्ने हो । अब त हामीलाई जित झन आवश्यक भएको छ ।’

संयोग पनि कस्तो भने मेक्सिको टिमका प्रशिक्षक अरू केही होइनन्, अर्जेन्टिनी नै हुन् । त्यो पनि कुनै समय अर्जेन्टिनाका लागि खेलेका अनि कुनै समय अर्जेन्टिनी टिम प्रशिक्षकका रूपमा सम्हालेको । लगातार दुई अवसरमा कोपा अमेरिकाको फाइनल गुमाएका जेरार्डो मार्टिनोले सन् २०१४ देखि २०१६ बीच अर्जेन्टिनी टिम सम्हालेका थिए । अहिले उनी मेक्सिको टिमका प्रशिक्षक छन् र टिमलाई अन्तिम १६ पुर्‍याउन प्रयास गर्नेछन् ।

त्यो भनेको अर्जेन्टिनाको स्थानमा मेक्सिकोको नकआउट चरणको यात्रा हो । संयोग के रहेको छ भने पछिल्ला विश्वकपका सात संस्करणमा मेक्सिको नकआउट चरणको पहिलो चरणमै हार बेहोरेको छ । त्यसमध्ये दुईपल्टको प्रतिद्वन्द्वी अर्जेन्टिना रहेको छ । त्यो भनेको सन् २००६ र २०१० को विश्वकप हो । यसपल्ट भने यिनै दुई टिमको भेट लिग चरणमै भएको छ । प्रतियोगिता भर्खर ७ दिन पुरानो भएको छ । तर, दुवै टिमका लागि यो ‘गर या मर’ को स्थिति भइसकेको छ ।

समूह ‘सी’ मा पोल्यान्डविरुद्धको आफ्नो पहिलो खेल १–१ को बराबरी खेलेको मेक्सिकोका तिनै प्रशिक्षक मार्टिनो भन्छन्, ‘साउदी अरेबियाविरुद्धको नतिजा जस्तै भए पनि अर्जेन्टिनाले आफ्नो खेल्ने शैली फेर्ने छैन ।’ अर्जेन्टिनाका लागि भने पक्कै पनि केही परिवर्तन आश्वयक रहनेछ । अर्जेन्टिनी प्रशिक्षकका रूपमा लियोनल स्कोलानी पहिलोपल्ट गम्भीर संकटमा फसेका छन् । साउदीविरुद्ध पराजय बेहोर्नुअगाडि अर्जेन्टिनाले त्यसअघि हार्नै बिर्सेको थियो ।

त्यसैले उनको प्रतिक्रिया कस्तो हुने हो त्यो भन्नै सकिन्न । उनले पुरानै खेलाडी दोहोर्‍याउने छन् वा केही परिवर्तन गर्नेछन्, त्यो हेर्नलायक रहनेछ । उनी भन्छन्, ‘सम्हालेर अगाडि बढ्नुबाहेक अर्को कुनै विकल्प छैन । खेलप्रति हाम्रो नजर उस्तै रहनेछ । पहिलो खेलअगाडि सबैले हामीलाई बलियो मानिरहेका थिए, तर विश्वकपमा यस्तो नतिजा सम्भव हुने गर्छ । पहिलो खेलमा हामी जहाँ चुकेका थियौं, त्यसैलाई सच्याएर अगाडि बढ्ने विकल्प हो ।’

प्रकाशित : मंसिर १०, २०७९ ०७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×