अस्पताल चहार्दा चहार्दै ज्यान गयो

माघदेखि नै छाती दुख्ने र खोकी लाग्ने समस्या देखिएका उनलाई कोरोनाको पीसीआर रिपोर्ट नभएको भन्दै अस्पतालले भर्ना लिन अस्वीकार गरे । कतिले भेन्टिलेटर छैन भन्दै टारे । स्टार अस्पताल ल्याउँदासम्म अवस्था गम्भीर भइसकेको थियो । चिकित्सक टोलीको पाँचघण्टे उपचार प्रयास बाबजुद उनी बाँचेनन् ।
फातिमा बानु

काठमाडौँ — कोरोना संक्रमणले ललितपुरस्थित स्टार अस्पतालमा ३० वर्षीय युवाको मृत्यु भएको छ । उनको उपचार यात्रा सुन्दा लाग्छ, कोरोनाले भन्दा पनि समयमा उपचार नपाउँदा उनले ज्यान गुमाउनुपरेको हो । श्वासप्रश्वासमा समस्या आएपछि शनिबार उपचारका लागि उनलाई रौतहटदेखि काठमाडौं ल्याइएको थियो ।

मृतकका दाजु श्यामबाबु चौधरीका अनुसार उनलाई माघदेखि नै छाती दुख्ने र खोकी लाग्ने समस्या देखिएको थियो । उपचार खोज्दै स्टार पुग्नुअघि उनलाई परिवारले वीर अस्पताल पुर्‍याएका थिए । एम्बुलेन्सबाट झर्न नपाउँदै ‘भेन्टिलेटर छैन’ भन्दै अस्पतालले फर्काएको श्यामबाबुले बताए । ‘वीर अस्पताल ठूलो हो, त्यहाँ एकसेएक डाक्टर हुन्छन् भनेर सबैले काठमाडौं जानैपर्छ भनेर पठाए,’ उनले भने, ‘झर्न नपाउँदै हामी फर्किनुपर्‍यो ।’ वीरमा उपचार नभएपछि उनले भाइलाई बल्खुस्थित वयोधा अस्पताल लगे । श्वास फेर्न नसकेर शिथिल भएका उनलाई वयोधाको मूलगेटबाट भित्र छिर्न दिइएन । कारण थियो, बिरामीको पिसिआर रिर्पोट नहुनु । ‘हामीसँग जेठ दुई गते वीरगन्जको नारायणी अस्पतालमा गरिएको पीसीआर रिपोर्ट थियो,’ उनले भने, ‘धेरै पुरानो रिपोर्ट भयो भन्दै हामीलाई छिर्न दिएनन् ।’

काठमाडौंसँग राम्ररी परिचित नभएका उनी बिरामी कता लैजाने भनेर शनीबार दिनैभरि अलमलमा परे । यसअघि पनि उनीहरुलाई धेरै अस्पतालले गेटबाटै फर्काएका थिए । काठमाडौं ल्याउनुअघि उनीहरुले चितवनका धेरैवटा अस्पताल चहारेका थिए । बिरामीको अवस्था बुझ्दै अस्पतालले फिर्ता गर्दै गरेको श्यामबाबुले बताए । ‘एम्बुलेन्सको चर्को भाडा तिरेर भाइलाई रौतहटदेखि भरतपुर लगेँ,’ उनले भने, ‘कतै भर्ना नलिएपछि घरमै लगेर एक हप्ता राखेँ तर उसलाई निको भएन ।’ यसअघि उनले भाइलाई वीरगन्जको नारायणी र गण्डक अस्पताल पनि लगेका थिए, जहाँ उनको उपचार हुन सकेन ।

उपचारमा संलग्न चिकित्सक डा. फिलिपश्याम रञ्जितका अनुसार स्टार अस्पताल ल्याउँदासम्म बिरामीको अवस्था गम्भीर भइसकेको थियो । कोभिडका सबै लक्षण थियो । उपचार गर्नुअघि बिरामीको स्वाब संकलन गरी पाटन अस्पताल पठाइएको थियो । ‘बिरामी शिथिल भइसकेकाले हामीले रिपोर्ट कुरेनौं, उपचार सुरु गर्‍यौं,’ उनले भने, ‘बिरामीलाई राम्ररी होस पनि थिएन, बचाउने आशा धेरै थिएन ।’ चिकित्सक टोलीको पाँचघण्टे उपचार प्रयास बाबजुद उनी बाँचेनन् । शनिबार राति उनको मृत्यु भयो । त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् आइतबार साँझ उनको कोरोना परीक्षण रिपोर्ट पोजिटिभ आयो । डा.रञ्जितका अनुसार समयमै उपचार पाएको भए उनी बाँच्थे किनकि बिरामीलाई कुनै दीर्घरोग थिएन, उमेर पनि कलिलो थियो ।

‘संक्रमणले बिरामीको छाति पुरे बिग्रिसकेको थियो,’ उनले भने, ‘अन्तिम अवस्थामा मात्रै हामीले उपचार गर्न पायौं ।’ छाती संक्रमणको उपचारका लागि उनलाई परिवारले फागुनमै भारत लगेका थिए । एक साता त्यहाँ उपचार गरेपछि उनी निको भए । १५ दिनपछि फलोअपमा आउनु भन्दै अस्पतालले डिस्चार्ज गरेको श्यामबाबुले बताए । ‘उसलाई फेरि अस्पताल लैजाने समयमा लकडाउन भैदियो, गाडी नचलेर भारत जान सकिएन,’ उनले भने, ‘नेपालको कुनै अस्पतालले भर्ना लिएन ।’ जेठ २ गते वीरगञ्जको नारायणी अस्पतालमा गरिएको उनको पिसिआर रिर्पोटमा कोरोना संक्रमण नेगेटिभ छ । यही रिर्पोट देखाएको आधारमा वीरगञ्जकै नारायणी वयोधा अस्पतालले उनलाई भर्ना लिएको थियो । उनी निको भएर घर फर्किएका पनि थिए । त्यसको केही दिनमा फेरि उनलाई श्वासप्रश्वासको समस्या देखियो र अस्पतालहरुले भर्ना लिन नमानेपछि उनी मृत्युको मुखसम्म पुगे ।

कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलनुअघि उनी काठमाडौंमा सिलाइको काम गर्थे । त्यही कमाईले श्रीमती र दुई जना छोरा पालेका थिए । लकडाउन भएपछि उनी रौतहट फर्किएका थिए । ‘घर आउँदै भाईले छाति दुख्यो भनिरहेको थियो,’ श्यामबाबुले भने, ‘अरु रोग लागेको भए अस्पतालले भर्ना लिएर उपचार गरिदिन्थ्यो होला, भाइ बाँच्थ्यो होला ।’ सोमबार उनको शवलाई नेपाल आर्मीको टिमले व्यवस्थापन गऱ्यो । आफन्तले शव हेर्न र छुन पाएनन् । अस्पतालको छतबाट शव लगिएको हेरेर चित्त बुझाए । अस्पतालले उनीसँगै एम्बुलेन्समा आएका तीन जनाको कोरोना परीक्षणका लागि स्वाब संकलन गरेर पाटन अस्पताल पठाएको छ ।

सम्बन्धित समाचार

प्रकाशित : असार १६, २०७७ ०८:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चल्तीमा अनलाइन चेस

राजु घिसिङ

काठमाडौँ — मार्सल आर्ट्समा विशेषगरी फाइटका स्पर्धामा सफलता प्राप्त गर्न प्रतिस्पर्धीलाई पराजित गर्नैपर्छ । यसमा एकले अर्कालाई किक–पन्च प्रहार गर्ने र टेक्निक लगाएर पछार्ने हुन्छ ।

फाइल तस्बिर

फुटबल, बास्केटबललगायत टिम गेममा पनि प्रतिस्पर्धी गरिरहँदा दुई टिमका खेलाडीको शारीरसँग सम्पर्क हुन जान्छ नै ।

चेस (बुद्धिचाल) भने यस्तो खेल हो जहाँ आफ्नो टिम वा प्रतिस्पर्धीसँग शारीरिक रूपमा सम्पर्क हुँदैन । तर यस खेललाई पनि कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को महामारीले असर गरेको छ । यसबीच चेसको अनलाइन प्रतिस्पर्धा बाक्लिएको छ । सरकारले महामारीका कारण चैत ११ देखि लकडाउन घोषणा गरेयता चेसको गतिविधिबारे नेपाल बुद्धिचाल संघका सचिव धरमबहादुर लामाले भने, ‘नेपालमा वार्षिक रूपमा झन्डै १ सय प्रतियोगिता हुन्छ । त्यसमध्ये संघको अफिसियल प्रतियोगिता ४–५ वटा हुन्छ । अरू प्रतियोगिता जिल्ला, क्लब र संस्थाहरूले गर्छन् । लकडाउन लागू भएपछि खेलाडीबीच प्रत्यक्ष भेटघाट बन्द भए पनि विभिन्न संस्था र क्लबहरूले ५० वटा जति अनलाइन चेस प्रतियोगिता गरिसकेका छन् ।’

संघले पनि अनलाइन प्रतियोगिताको घोषणा गरेको छ, नेसनल अनलाइन चेस च्याम्पियनसिप । विभिन्न उमेर समूहमा महिला र पुरुषको गरी १५ स्पर्धा समावेश गरिएको यो च्याम्पियनसिप असार १९ देखि साउन २८ गतेसम्म चल्नेछ । ‘मानिस उपस्थित भएरै खेल्ने प्रतियोगिता आयोजना गर्न सरकारको इजाजत लिनुपर्छ, जुन यसबेला सम्भव छैन,’ सचिव लामाले भने, ‘विश्व बुद्धिचाल महासंघ (फिडे) तथा एसियाली बुद्धिचाल महासंघले पनि जुलाई २०२० सम्म एउटै स्थानमा भेला भएर खेल्ने प्रतियोगिता स्थगित गर्न निर्देशन जारी गरिसकेको छ । त्यसैले हामी पनि अनलाइन प्रतियोगितामै गएका हौं ।’

शारीरिक रूपमा एउटै स्थलमा भेला भएर खेल्नु र अनलाइनमार्फत प्रतिस्पर्धा गर्नुमा के फरक ? ‘कोभिड–१९ का कारण अहिले एकअर्कालाई भेट्न र समूहमा रहेर खेल्न मिल्दैन । भर्चुअल भए पनि खेल्न सकिरहेका छौं, मुख्य यही हो,’ आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा स्वर्ण पदक जितेकी सुजना लोहनी भन्छिन्, ‘बोर्ड चाहिँदैन, इन्टरनेट भएपछि अनलाइन चेस जहाँ बसेर पनि खेल्न सकिन्छ ।’ अनलाइन चेस खेल्दा खेलाडीले कम्प्युटर प्रोग्राम प्रयोग गर्न सक्नेमा पनि ध्यान दिनुपर्ने उनले बताइन् ।

सुजनासहित नेपालका ६ खेलाडीले गत महिना सम्पन्न एसियन जुनियर एन्ड गर्ल्स अनलाइन चेस च्याम्पियनसिपमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए, जहाँ उनीहरूको चुनौती जोनल ३.२ को छनोटमै टुंगिएको थियो । २० वर्षीया सुजनाले स्वदेशमा भएका अनलाइन चेस प्रतियोगिता बिरलै गुमाएकी छन् । भन्छिन्, ‘यो बेला खासै काम छैन । त्यसैले धेरै खेलेकी छु । २–३ वटा प्रतियोगितामात्रै खेलिनँ । मुख्य स्पर्धामा एकपल्ट दोस्रोसम्म भएँ, शीर्ष २० मा २–३ पल्ट छिरेकी छु ।’ उनले थपिन्, ‘शारीरिक रूपमा एउटै ठाउँमा उपस्थित भएर खेल्दा मानसिक रमाइलो लाग्थ्यो । घरमै बसेर खेल्दा फ्रेस महसुस भएन, त्यति रमाइलो चाहिँ लागेको छैन । तर, यात्रा गर्दाको थकान पनि भोग्नुपरेको छैन । यस बेला धेरै अभ्यास गर्न पाएकी छु ।’

नेसनल अनलाइन चेस च्याम्पियनसिपको लागि संघले खेलाडी दर्तालगायतका सबै प्रक्रिया पनि अनलाइनबाटै गरेको छ । आयोजक कमिटीको भर्चुअल बैठक हरेक दिन दिउँसो १ बजे र बेलुकी ८ बजे भइरहेको छ । ‘सोमबारसम्म ७८ खेलाडीले नाम दर्ता गरेका छन्,’ सचिव लामाले भने, ‘सुरुका दुई स्पर्धाका लागि २७ जना खेलाडी भइसकेका छन् ।’ प्रतियोगिता स्विस प्रणालीअनुसार सञ्चालन हुनेछ ।

संघ आफैंले पहिलोपल्ट आयोजना गर्न लागेको भर्चुअल प्रतियोगितामा महिला र पुरुषका यू–८, यू–१०, यू–१२, यू–१४, यू–१६, यू–१८ र यू–२० गरी १४ स्पर्धा समावेश गरिएको छ भने ५० वर्षमाथिका खेलाडीले भेट्रानको रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । संघले जनाएअनुसार सप्ताहन्तका रूपमा प्रतियोगिता हुनेछ र यस्तोमा महिलाको स्पर्धा शुक्रबार हुनेछ भने पुरुष खेलाडीले शनिबार प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् ।

महामारीका कारण खेल गतिविधि ठप्प हुनुअघि नेपालमा भएको चेसको अन्तिम हो, पीबी थापा स्मृति केसीसी इन्टरनेसनल ओपन । नाइट चेस क्लबले झापाको काँकडभिट्टामा फागुन २१–२५ मा आयोजना गरेको प्रतियोगितामा नेपाल, भारत र बंगलादेशका १ सय ३२ खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । संघ आफैंले औपचारिक प्रतियोगिताको रूपमा गत कात्तिकमा १५ हजार ५ सय डलर पुरस्कारको एसियन एमेच्योर चेस च्याम्पियनसिप र साउनमा टिम च्याम्पियनसिप गरेको थियो । सचिव लामाले भने, ‘सन् २०२० को तालिका तयार गरिसकेका छौं । महिला र पुरुषका खुला राष्ट्रिय प्रतियोगिता र ट्रेनिङहरू छठपछि हुनेछन् ।’

नेपालमा फिडे रजिस्टर्ड खेलाडी ३,२४३ जना छन् भने रेटेड (फिडेको वरीयताप्राप्त) खेलाडी संख्या ९२२ छ । संघको चुनावी साधारणसभा पनि लकडाउनको कारण स्थगित भयो, जुन चैत २९ लाई तोकिएको थियो । त्यसयता अर्को मिति तय गरिएको छैन ।

प्रकाशित : असार १६, २०७७ ०८:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×