अनिश तिवारी

अनिश तिवारीका लेखहरु :

सिन्धुपाल्चोकमा बस दुर्घटना हुँदा ३३ घाइते 

काठमाडौंबाट दोलखाको चरिकोटका लागि छुटेको बस लामोसाँघु जिरी सडक खण्डको ७ किलोमा दुर्घटना हुँदा ३३ जना घाइते भएका छन् । 

गाडी चलाउन ह्युमपाइप राखिँदै

बाढीले क्षतिग्रस्त भएको साढे तीन महिनापछि हेलम्बु र मेलम्ची नगर बजारक्षेत्रको तटीय भेगमा धमाधम ह्युमपाइप राखेर अस्थायी सडक बनाउन थालिएको छ । साता अघिदेखि मेलम्ची नगरपालिका–११ मेलम्ची बजार क्षेत्रबाट विभिन्न गाउ जोड्न १६ वटा ह्युमपाइप ल्याएर पुल नभएको स्थानमा हाल्न थालिएको हो ।

कतै पानीमाथि, कतै फल्याक राखेर वारपार

घर पुग्ने हतारोमा देखिएकी हेलम्बु गाउँपालिका–७ महाकाल गाउँकी ६३ वर्षीया सुनमाया तामाङ गोरेखोला छेउ पुगेपछि एकाएक रोकिइन् । पक्की मोटरेबल पुलमाथि नै खोला बगिरहेकाले पार गर्न उनलाई सजिलै आँट आएन । चप्पल हातमा लिइन् अनि पुलको छेउको भाग समात्दै बिस्तारै तर्दै गर्दा उनी आत्तिइन् । ‘पुलभरि खोलाले ढुंगा, गेगर, सिसा थुपारेको छ, कतिखेर खोला बढेर बाढी आउने हो ठेगान छैन, यसरी ज्यान हत्केलामा राखेर यात्रा गर्नुपर्छ,’ उनले भनिन् ।

जीर्ण पुलले लियो किशोरीको ज्यान

घाँसपात होस् या बिहे–व्रतबन्ध, घट्टमेल वल्लो–पल्लो गाउँ तर्ने एक मात्रै विकल्प क्षतिग्रस्त तल्लो घट्ट झोलुंगे पुल । तल उर्लिरहेको डरलाग्दो खाग्दल खोला, अघिल्लो र यही बर्खाले झोलुंगे पुललाई चुँडाउन मात्रै बाँकी राखेन् । दुवै गाउँबीच सम्पर्क टुटाइदियो । झोलुंगे पुल पुनर्निर्माणको लागि स्थानीय तहदेखि प्रदेश केन्द्रलाई स्थानीयले खुबै गुहारे । वडादेखि नगरपालिकामा धेरै पटक निवेदन दिए । तर केही भएन ।

‘पुरातात्त्विक’ वस्तुको संकलन न अध्ययन

गत साता घरको जग खन्दा कमण्डलु भेटियो । कमण्डलुमा संस्कृतजस्तै लाग्ने शब्द कोरिएको थियो । ‘ऋषिमुनिको कमण्डलु मानेर पूजा गरेर राखेको छु,’ इन्द्रावती गाउँपालिका भीमटार गाउँका रामजी दनुवारले भने, ‘यसमा हाम्रो इतिहास लुकेको हुन सक्छ, त्यसैले जोगाएर राखेको हुँ ।’

गेग्रान हटाउँदै, बास बनाउँदै

मेलम्ची खोलाको बाढीले विध्वंश मच्चाएको ३ महिना पुगिसक्दा पनि बासको विकल्प नबन्दा मेलम्ची नगरपालिका–११ का चन्द्रमान लामा हैरान थिए । वर्षा केही थामिएर खोला साबिककै स्थानमा बग्न थालेपछि झन्डै २ महिनाअघिदेखि उनीसहितका स्थानीय घरमा थुप्रिएको लेदो र बालुवा हटाउन लागे ।

पहिरोको जोखिममा विद्यालय

मुसलधारे वर्षा, दुवै छेउबाट पहिरो गइरहेछ, बीचमा छन् दुई विद्यालय भवन । आइतबार जुगल गाउँपालिका–५ बराम्ची दोबङस्थित दोबङ आधारभूत विद्यालय पुग्दा विद्यार्थी र शिक्षक कक्षाकोठाको झ्यालबाट बाहिर नियाल्दै गरेका भेटिए ।

थातथलो छोड्दै मेलम्ची बाढीपीडित

हेलम्बुको सेमिसिदाङ हिमालको काख भेमेथाङ चौर सोहोरिएर आएको मेलम्ची बाढीले तटीय क्षेत्रमा रहेका सयौं स्थानीयको घरबास बगर तुल्यायो । बाटो, पुललगायत स्थानीय विकासका आधार क्षतिग्रस्त बने । व्यावसायिक रूपमा गरिएका माछापालन तथा कृषिकर्मको पनि नामोनिसान रहेन ।

वृद्धभत्ता लिन ५ किलोमिटर पैदल

एक हातमा चप्पल, अर्कोमा लौरो र छाताको सहारा । करिब ५ किलोमिटर पैदल हिँडेपछि थकित ज्येष्ठ नागरिकको एक समूह उर्लिएको बराङ्जी ठाडो खोलाछेउ पुगेर रोकियो । केहीबेर सुस्ताएपछि खोला तर्न कस्सिए, त्यहीबेला जलस्तर बढ्यो । खोलाको बीचतिर पुगेका उनीहरूमा खैलाबैला मच्चियो । अन्ततः हाते साङ्लो बनाएर खोला पार गरे ।