विपत्‌बाट वर्ष दिनमा ४ करोड क्षति

कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — जिल्लाका विभिन्न भागमा वर्ष दिनमा विपत्का विभिन्न घटनामा परी ७ जनाले ज्यान गुमाएका छन् भने १३ घाइते भएका छन् ।बाढीपहिरो, करेन्ट, असिनापानी, चट्याङ, हावाहुरी र आगलागीलगायत ५८ घटना भएका हुन् ।

गाउँपालिकाले वितरण गर्ने राहत लिन आएका पर्वतको जलजला ७ धाइरिङका पहिरोपीडित । तस्बिर : कान्तिपुर

जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिको प्रतिवेदनअनुसार आव २०७४/७५ मा विभिन्न घटनामा ४ करोड बराबरको भौतिक सम्पत्ति क्षति भएको छ । सबैभन्दा धेरै करेन्ट लागेका घटना भएका छन् । करेन्ट लागेर मात्रै ५ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । अव्यवस्थित विद्युतीकरण र चेतना अभावले करेन्ट लागेर हताहतीका घटना भएका हुन् । यस्तै डुबेर २ जनाको मृत्यु भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

समितिका अनुसार बाढीपहिरो, हावाहुरी, चट्याङ, असिनापानी र आगलागीबाट ३० घरगोठमा क्षति भएको थियो । विभिन्न प्रकृतिका ५८ घटनामा परी ३ सय २६ पशुपक्षी मरेका थिए । पहाडी भू–भाग भएका कारण जिल्लामा पहिरोले सबैभन्दा बढी भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ । क्षति विवरण संकलन तथा उद्धार र राहतका लागि सम्बन्धित स्थानीय तहमा उद्धार प्रतिकार्य योजना व्यवस्थित गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी एवं समिति संयोजक गुरुदत्त ढकालले बताए । उनका अनुसार मानवीय तथा भौतिक क्षति भएका परिवारलाई हालसम्म ५ लाख ६५ हजार रुपैयाँ राहत वितरण गरिएको छ ।

चालु वर्ष बाढीपहिरोबाट भएको विभिन्न क्षतिको मूल्यांकन गरी आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने र पीडितका लागि स्थायी राहतको व्यवस्था गर्ने तयारी भइरहेको समितिले जनाएको छ । ‘यो वर्ष जलजलामा सबैभन्दा धेरै क्षति भएको छ,’ समिति संयोजक ढकालले भने, ‘गाउँपालिकाले सबै व्यवस्था मिलाउने तयारी गरेको छ । हामी समन्वयकारी भूमिकामा छौं ।’ साउन १ मा जलजला ८ नाङ्लीबाङमा पहिरोमा परी ११ घर भत्किए भने १३ परिवार विस्थापित भए ।

पहिरोले घर पुर्दा विकास परियारको मृत्यु भएको थियो । उनको परिवारलाई समितिले राहतमा १ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराएको छ । पहिरोबाट उच्च जोखिममा जलजलाकै ७ र ८ का २५ घरमध्ये २२ परिवारलाई सुरक्षित स्थानान्तरण गराउन पहल भएको छ । बस्ती संरक्षणका लागि प्राविधिकको सल्लाहअनुसार ३ करोड ५० लाख र सिँचाइ कुलो, खानेपानी, सडक मर्मतका लागि १ करोड रुपैयाँ केन्द्रमा माग गरिएको छ । हालै गृहजिल्ला आएका राष्ट्रियसभा अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिनाले केन्द्र सरकारलाई माग बमोजिमको बजेट विनियोजन गर्न पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए ।

जलजलाको बरनेटा, फलेवास ८ को अर्चले, ९ को भंगारा, मोदी ४ को जयले गाउँ पहिरोको जोखिममा छन् । कालीगण्डकीको तटीय क्षेत्रका वारीबेनी, लस्ती, मालढुंगा, सेतीवेणीबजार डुबान र कटानको जोखिममा छन् । मोदीखोलाको तटीय क्षेत्रका डिमुवा, पातीचौर र दोबिल्ला पनि जोखिमका क्षेत्र हुन् ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७५ १०:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अस्पताल भवन निर्माण अलपत्र

घनश्याम खड्का

म्याग्दी — क्षमता विस्तार गर्दै ५० शय्याको हुने भनिएको म्याग्दी जिल्ला अस्पतालको भवन निर्माण अलपत्र परेको छ । निर्माण सम्झौता भएको १८ महिनामा भवनको जगको पनि काम पूरा नगरी ठेकेदार आउन छाडेपछि यस्तो भएको हो ।

निर्माणको काम अघि बढाउन धेरै पटक पत्राचार गरेको सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले अब भने कारबाहीको तयारी थालेको छ । ‘निर्माणमा ठेकेदारले ढिलासुस्ती गरेका छन् । साउन ११ सम्ममा आठौंपटक पत्राचार गरिसक्यौं,’ बागलुङस्थित डिभिजन कार्यालयका प्रमुख प्रकाश अर्यालले भने, ‘आगामी शनिबारसम्म पनि ठेकेदार निर्माणस्थलमा आएनन् भने धरौटी जफतसहितको कारबाहीको तयारीमा छौं ।’ ठेक्का सम्झौताअनुसार समयावधि रहे पनि कामको प्रगतिका आधारमा कारबाही गरिने उनले बताए । ‘अझ अस्पताल भनेको अरू जस्तो होइन, जनस्वास्थ्य सरोकारको संस्था हो,’ उनले भने, ‘ठेकेदारले संवेदनासमेत ख्याल गरेका छैनन् ।’

२०७६ असोजभित्र काम पूरा गर्ने गरी डिभिजन कार्यालयले २०७३ पुस २१ मा काठमाडौंको महादेव खिम्ती, गल्वा रफिना जेभीलाई १८ करोड ९० लाखमा ठेक्का दिएको छ । २४ करोड ४ लाख २२ हजार लागत अनुमान गरिए पनि ठेकदारले ५ करोड ५० लाख न्यून अंकमा बोलकबोल गरी निर्माण सम्झौता गरेका थिए । ठेकेदार कम्पनीले अस्पताल भवनको जगको काम गर्दागर्दै छाडेपछि फलामे डन्डीहरूमा खिया लागेको छ । जग वरपरबाट भत्किएर पुरिन थालेको छ ।

सम्झौताको १९ महिना बित्दासम्म ठेकेदारले अन्डरग्राउन्ड अस्पताल भवनको जग निर्माण गर्दागर्दै काम छाडेका छन् । साइडबाट पहिरो झरेकाले फाउन्डेसनको केही भाग पुरिन थालेको छ । डिभिजन कार्यालयका अनुसार अस्पतालका लागि ५ हजार ३ सय वर्गमिटरमा एक तला अन्डरग्राउन्डसहित तीनतले भवन बनाउने डिजाइन स्टिमेट छ । पहिलो तलामा ओपीडी, दोस्रोमा इनडोर र तेस्रोमा प्रशासनिक कार्यालय रहने छ । भवनबाहेक बगैंचा र प्यासेजलगायत थप काम पनि छन् । नयाँ भवन बन्ने भनिएपछि पुरानोबाट सेवा दिन पनि अस्पताललाई गाह्रो परेको छ । पुरानो भवन साँघुरो र सबै उपकरण राखेर सेवा दिन समस्या छ ।

एकपटक आफैंले कारबाही गरेको ठेकेदारलाई डिभिजन कार्यालयले अर्को ठेक्का दिएको थियो । ठेक्का लिएको संयुक्त निर्माण कम्पनीमध्येको रिफिना कन्स्ट्रक्सनले यसअघि पनि जनस्वास्थ्य कार्यालयको अर्को भवन ठेक्का लिएर समयमा काम नगरेपछि कारबाहीमा परेको थियो । रेफिनाले ०६९ वैशाख २० मा २ वर्षको समय लिएर जनस्वास्थ्यको भवन निर्माणको ठेक्का लिएको थियो । थप २ वर्ष ढिला गरी अधकल्चो निर्मित भवन हस्तान्तरण गरेको थियो ।

समयमै भवन पूरा नगरेपछि त्यसबेला ठेकेदारलाई ५ लाख ८२ हजार जरिवानासहित कारबाही गरिएको थियो ।‘जोइन्ट भेन्चरमध्येको मुख्य रफिना कन्स्ट्रक्सन यसअघि पनि कारबाहीमा परेको ठेकेदार कम्पनी हो,’ डिभिजन प्रमुख अर्यालले भने, ‘म्याग्दी जिल्ला अस्पतालकै अर्को भवन निर्माणमा पनि ढिलाइ गरेकाले ६० दिनको ५ लाख ८२ हजार जरिवाना गरेका थियौं ।’

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७५ ०९:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्