आइसोलेसनबाट संक्रमितको सन्देश– ‘जहाँ हुनुहुन्छ, त्यहीं दसैं मनाऔं’- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आइसोलेसनबाट संक्रमितको सन्देश– ‘जहाँ हुनुहुन्छ, त्यहीं दसैं मनाऔं’

दूरी कायम गरौं, मास्क अनिवार्य लगाऔं
साथीभाइसित नडुलौं, भीडमा नजाऔं
सन्जु पौडेल

तिलोत्तमा — पुर्ख्यौली घर दैलेख भएका ३२ वर्षीय युवक एक दशकदेखि बुटवलमै रोजगारीमा छन् । वर्षभरि यहाँ काममै व्यस्त रहने उनी दसैंका बेला घर जान्थे । यसपालि कोरोना महामारीका कारण घर जाने/नजाने दोधारमै थिए । शुक्रबार स्वाब परीक्षण गर्दा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि उनको घर जाने योजना रोकिएको छ । एक निजी कम्पनीमा कार्यरत उनको दसैं अवधि अब बुटवलको एन्फा एकेडेमीको आइसोलेसन सेन्टरमा बित्ने भएको छ ।

‘ज्यान रहे अर्को साल मनाउँला,’ उनले भने, ‘चाडबाडका बेला एक्लै बस्नुपर्दा खल्लो भने लागेको छ ।’ उनका एक छोरा र एक छोरी छन् । उनीहरू बाबा कहिले आउनुहुन्छ भनेर सोधिरहन्छन् । उनले त्यसको जवाफ दिन नसकेको दुःखेसो गरे । उनको परिवार सात महिनाअघि दैलेखबाट बसाइँ सरेर बाँकेको कोहलपुर आएको हो । ‘आमाबुबा दैलेखमा रहेकाले यसपालि दसैंमा सपरिवार उतै जाने इच्छा थियो,’ उनले भने, ‘आफैंलाई कोरोना लागिहाल्यो, हिँड्न पाइएन ।’

दसैंसित उनका धेरै अनुभूति गाँसिएका छन् । यो चाड आउनेबित्तिकै फरक अनुभव हुने गरेको उनले बताए । ‘पहिले चारैतिर फैलिएका आफन्त जमघट हुन्थ्यौं,’ उनले भने, ‘यसपालि घरमा फोन गरेर जमघट नगर्नु भनेको छु ।’ कोरोनाले कसरी, कहाँबाट आक्रमण गर्‍यो भन्ने थाहै नपाएका उनले दसैंमा स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गर्न र सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरे । ‘दूरी कायम गर्ने र मास्क प्रयोग गर्नुपर्ने रहेछ,’ उनले भने, ‘हेलचेक्र्याइँ गर्न नहुने रहेछ । जहाँ बस्नुभएको छ, त्यहीँ बसेर चाड मनाउँदा राम्रो ।’

बुटवल–१३ की ५० वर्षीया महिला अहिले बुटवलस्थित कोरोना विशेष अस्पतालको आइसोलेसनमा छिन् । ‘घरबाहिर हिँड्दै हिँड्थिनँ, दशा लागेछ,’ उनले भनिन्, ‘जमरा राख्ने दिन घरको मूली म अस्पतालमा छु ।’ मूल घर भएकाले दाजुभाइ, छोराछोरी गरी २८ जनाका लागि जमरा राख्ने गरिन्थ्यो । दसैंमा सबै जना उनका घरमा जम्मा हुने गर्छन् । यसपालि घर सुनसान छ । सबैले कोरोनाबाट बच्न सतर्कता अपनाएका छन् । ‘शरीर काँप्ने, खानामा रुचि नै नहुने समस्या छ,’ उनले भनिन्, ‘छिटो निको हुन पाए हुन्थ्यो भन्ने ध्यान मात्र छ ।’ विगतका दसैंमा घर आएका सबैलाई टीका लगाइदिएपछि आफू र श्रीमान् आफ्नो माइतीतर्फका आफन्तकहाँ जाने, टीका लगाउने गरेको उनले सुनाइन् । ‘म नै अभिभावक हुँ,’ उनले भनिन्, ‘म नै बिरामी परेपछि अरूले के गर्लान् ?’ दसैंमा आफ्नै घरमा सबै जना जम्मा भएर रमाइलो गरी टीका लगाउने गरेको सम्झनाले मन दुःखी बनाएको उनले बताइन् । ‘धन्न आईसीयूमा बस्न परेको छैन,’ उनले भनिन्, ‘भीडभाड नगर्नुहोला । कोरोनाबाट बचियो भने अर्को साल रमाइलो गर्न सकिन्छ ।’

कोरोना अस्पतालमा बिहीबार साँझ भर्ना भएका सिद्धार्थनगर–१ का ३८ वर्षीय पुरुषलाई कोरोनाबाहेक कलेजोमा पनि समस्या छ । कोरोना पुष्टि हुनुअघि ५ दिनसम्म बुटवलको एक निजी अस्पतालमा कलेजोको उपचार गराएका थिए । आफू संक्रमित हुनुमा निजी अस्पताल कारण हो कि भन्ने उनलाई लागेको छ । वर्षभरिमा सबैभन्दा रमाइलो लाग्ने दसैं सुरु भए पनि मनमा रोगले थप जटिल परिस्थिति सिर्जना गर्छ कि भन्ने चिन्ताले सताइरहेको उनले बताए । कोरोना सामान्य नभएको बताउँदै उनले सबैलाई घरमै बसेर परिवारसित दसैं मनाउन आग्रह गरे । ‘बिरामी नहुने कुरामा ध्यान दिनुस्,’ उनले भने, ‘साथीभाइसित डुल्ने, भीडमा जाने नगर्नुहोला ।’

लुम्बिनी प्रदेशभर शनिबार दिउँसोसम्म ३ हजार ६ सय ४ संक्रमित आइसोलेसनमा उपचाररत छन् । तीमध्ये केही बिरामी निको भएर दसैंमा घर जान सक्नेछन्, केहीको उपचार जारी हुनेछ । प्रदेशका आइसोलेसन अस्पताल/केन्द्रमा १ हजार ४ सय ३९ संक्रमित छन् भने होम आइसोलेसनमा २ हजार १ सय ६५ जना रहेका छन् ।

महामारीको समयमा आफू स्वस्थ रहनु ठूलो विषय मान्नुपर्ने कोरोना विशेष अस्पतालका फोकल पर्सन डा. सुदर्शन थापाले बताए । घर गएका बिरामीले समेत एक साता आराम गरेर परिवारसित छुट्टै बस्नुपर्ने उनको सुझाव छ । ‘एकै पटक चिल्लोचाप्लो र मसलाजन्य परिकारमा जोड गरिहाल्न हुँदैन,’ उनले भने, ‘नेगेटिभ नतिजा आए पनि शरीर कमजोर हुन्छ, खानपानमै ख्याल गरी बिस्तारै तंग्रिनुपर्छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७७ ०९:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रोकियो लीला : आएनन् राम–सीता

रामलीला मञ्चनका लागि दुलहीझैं सिंगारिने नेपालगन्जको रामलीला मैदानको मञ्च अहिले खाली छ
ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — रामलीला मञ्चनका लागि राम, सीता, लक्ष्मण, हनुमान र रावणलगायतको टोली घटस्थापनाको अघिल्लो दिनै मथुराबाट नेपालगन्ज आइपुग्थ्यो । त्यसअघि नै यहाँ चहलपहल सुरु भइसकेको हुन्थ्यो । घटस्थापनाका दिन रामको टोलीलाई नेपालगन्जमा शोभा यात्रा गराइन्थ्यो ।

तर, यस वर्षको दसैंमा नेपालगन्जमा न राम आए, न उनकी धर्मपत्नी सीता माइती भूमिमा आइन् । नेपालगन्जवासीले घटस्थापनाका दिन रामसँगै भाइहरू भरत, लक्ष्मण र शत्रुघन तथा सीता अपहरणकारी रावण नै देख्न पाएनन् ।

लामो इतिहास बोकेको रामलीलामा पहिलोपल्ट ब्रेक लागेको हो । रामलीला मञ्चनका लागि दुलहीझैं सिंगारिने नेपालगन्जको रामलीला मैदानको मञ्च अहिले खाली छ । ‘म सानो छँदा कुनै–कुनै वर्ष हावाहुरी र पानीका कारण एक/दुई दिन रामलीला रोकिएको देखेको छु । तर, यसरी पूर्ण रूपमै रोकिएको पहिलोपल्ट हो,’ रामलीला सञ्चालन समिति नेपालगन्जका प्रचार महामन्त्री विष्णु कुमालले भने, ‘रामलीला हेर्न भीड हुने र कोरोनाको महामारी झन् फैलिन सक्ने भएकाले यस वर्ष रोकियो ।’ दसैंको पहिलो दिन घटस्थापनाबाट रामलीला सुरु गर्ने परम्परा छ । यो क्रम रावण बधसम्म चल्छ । अवधि संस्कृतिको अभिन्न अंग बनिसकेको रामलीला मञ्चनका लागि कलाकार भारतबाट ल्याउने गरिएको थियो । घटस्थापनाका दिन रामको टोलीले नेपालगन्जमा शोभा यात्रा गर्दा स्थानीयले भव्य स्वागत गर्ने चलन छ । गत वर्ष भारतको वृन्द्रावनबाट कलाकारको टोली आएको थियो ।

भारतको सीमासँग जोडिएकाले नेपालगन्जमा सन् १६४० बाट रामलीला मञ्चन सुरु भएको जानकारहरू बताउँछन् । रामलीला मञ्चन भारतीय सीमा सहरबाट नेपालगन्ज प्रवेश गरेको हो । बाँके बगियाको खुला चौरलाई रामलीला मैदान नामकरण गरी मञ्चनका लागि मञ्च निर्माण गरिएको छ । कोरोनाका कारण रोकिएपछि रामलीला सञ्चालन समितिले स्थानीय टेलिभिजनबाट राति ८ देखि १२ बजेसम्म रामायण हेर्न मिल्ने व्यवस्था मिलाएको छ । तर, प्रत्यक्ष रूपमा लीला हेर्न बानी परेको नेपालगन्जवासीलाई भने घरमै टीभी हेरेर रामायण हेर्नुपर्नेछ । ‘लाइभ हेर्नुको मजा बेग्लै हुन्थ्यो,’ त्रिभुवन चोकका स्थानीय गोपाल गुप्ताले भने, ‘कोरोनाले नेपालगन्ज सुनसान हुने भो ।’

रामलीला सञ्चालनका लागि स्थानीयले वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी रुपैयाँ आफैं जम्मा गरेर खर्च गर्दै आएका थिए । ‘पुर्खाले जोगाएर राखेको संस्कारका लागि चन्दा मागेर भए पनि रामलीला गराउँदै आएका थियौं । तर, यो दसैंमा गर्न सकिएन,’ रामलीला सञ्चालक समितिका अध्यक्षमा हालै मनोनीत सुरेश कनौडियाले भने, ‘रामलीला संस्कृतिमात्रै होइन, इतिहास बनिसक्यो ।’

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७७ ०९:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×