लेबनानमा रोजगारी गुमाउँदै नेपाली- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

लेबनानमा रोजगारी गुमाउँदै नेपाली

आर्थिक संकटले धेरै स्थानीय नागरिकले तलब दिन नसक्ने भएपछि कोभिडपूर्व नै थुप्रै नेपाली महिलाले लेबनान छोडिसकेका थिए । एक साता अगाडि विस्फोट भएपछि आर्थिक संकट झन् गहिरिएको छ ।
होम कार्की

काठमाडौँ — लेबनानमा झापाकी कुमारी भुजेलको ड्युटी नियमित नभएको ६ महिना बितिसक्यो । आफ्नो रोजगारदाताले तलब दिन नसक्ने भएपछि उनलाई एउटा सर्तमा बस्न मात्रै दिएको छ ।

बास दिएबापत सातामा एक दिन साहूको घर सरसफाइ गरिदिनुपर्छ । बाँकी ६ दिन आफैंले बाहिर काम खोज्न जानुपर्छ । उनी अन्य घरमा काम खोज्दै जसोतसो जीविका चलाउँदै आइरहेकी थिइन् ।

‘लेबनानमा पहिला जस्तो छैन । एक वर्षदेखि नै यसले आर्थिक संकट झेलिरहेको थियो । त्यसमा कोभिड थपियो । एक साता अगाडि विस्फोट भएपछि आर्थिक संकट झन् गहिरिएको छ,’ १० वर्षदेखि लेबनानमा कार्यरत भुजेलले कान्तिपुरलाई फोनमा भनिन्, ‘अब हामीजस्ता घरेलु श्रमिकको भविष्य झन् के हुन्छ भनेर केही भन्नै सकिएको छैन ।’

आर्थिक संकटले धेरै स्थानीय नागरिकले तलब दिन नसक्ने भएपछि कोभिडपूर्व नै थुप्रै नेपाली महिलाले लेबनान छोडिसकेका थिए । ‘म आउँदा लेबनानमा १२ हजार जति दिदीबहिनी थिए । श्रमस्वीकृति दिन बन्द गरेपछि नयाँ दिदीबहिनी आउन पाएनन् । पुरानाहरू पनि विस्तारै फर्किन थाले । अहिले जति छन्, ती सबै ९, १० वर्ष अगाडिदेखि राम्रो घरमा भएकाहरू मात्रै छन्,’ उनले भनिन्, ‘अहिले मुस्किलले १२ सयभन्दा बढी भेटिँदैनन् ।’ उनले आफू पनि नेपाल जान विमान खुल्ने दिनको प्रतीक्षामा बसिरहेको बताइन् ।

९ वर्षदेखि लेबनानमा कार्यरत इटहरीकी कुमारी लिम्बूले डलर सटही नहुँदा नेपालमा पैसा पठाउन नसकिएको बताइन् ।

‘यहाँका मालिकहरू काममा लगाएपछि हामीलाई डलरमा तलब दिन नै सक्तैनन् । ८ महिना भइसक्यो डलरको अनुहार देखेको छैन । हामीलाई पहिला डलरमै तलब पाउँथ्यो । उनीहरूले लेबनानी मुद्रा दिन्छन् । त्यो लेबनानी मुद्रा हामीलाई काम छैन । यो खोस्टो बराबरकै छ । नेपालमा पैसा पठाउन जाँदा मनी ट्रान्सफरले लेबनानी मुद्रा लिँदैनन् । हामीले सटही गर्न सक्दैनौं,’ उनले भनिन्, ‘लेबनानी पैसाले चामल, तरकारी किन्न मात्रै चल्छ । चामल र तरकारी किनेर खानका लागि यहाँ किन बस्नुपर्‍यो र ? फेरि महँगाइ निकै बढेको छ । एक किलो चामल किन्न झन्डै १२ सय रुपैयाँ पर्न थालेको छ ।’

१३ वर्षदेखि लेबनानमा कार्यरत चन्द्रा जोशीले मुस्किलले महिनामा ४० डलर पनि कमाउन कठिन रहेको बताए ।

‘महिनामा ५ सय डलर कतै जाँदैनथ्यो । अहिले ४० डलर हात पर्दैन,’ उनले भनिन्, ‘यहाँका लेबनानीहरूको जीवनशैली लोभलाग्दो थियो । उनीहरू कार्यालय जान्थे । हामी घरको कामदेखि रेखदेख गरिदिन्थ्यौं । अहिले उनीहरू आफैं घरको काम गर्न थालेपछि हाम्रो रोजगारी गुम्यो ।’ उनी २००७ तिर लेबनान पुगेकी थिइन् । त्यतिखेर इजरायल र लेबनानबीच युद्ध भएको थियो । ‘त्यतिखेर केही दिन डर भयो । सकियो । पछिल्लो एक वर्षदेखि हामी यहाँ आर्थिक तनाव झेलिरहेका छौं । अब पहिलाजस्तो दिन आउला जस्तो छैन । विस्फोटले लेबनानलाई झन् तल झारिदियो,’ उनले भने ।

राजधानी बेरुतमा साउन २० गते भएको विस्फोटबाट मारिनेको संख्या दुई सय नाघेको छ । ६ हजार जना घाइते भएका छन् ।

३ लाख घरविहीन हुनुका साथै झन्डै १५ विलियन डलरको नोक्सानी भएको अनुमान गरिएको छ । ‘हामी जहाँ पार्टटाइमरका लागि काम गर्न जान्छौं, त्यहाँका साहूहरू लेबनान खत्तमै भयो भनेर चिन्ता गर्छन् । भोलिको विषयलाई लिएर निराश देखिन्छन् । विस्फोटले बेरुत सहरै भग्नावशेष जस्तै देखिन्छ । एउटा घरमा सिसा छैन । पहिला हेर्दा सुन्दर देखिन बेरुत अहिले कुरूप झैं देखिन्छ,’ उनले भनिन्, ‘जीवनका महत्त्वपूर्ण उमेर यहीं बिताए । यही सहर कुरूप भइदिँदा हाम्रो मन पनि नमिठो हुँदोरहेछ । आफ्नै घरठाउँ उजाड भएजस्तो लाग्दोरहेछ ।’

बेरुतस्थित पत्रकार हविव वथाहले गत अक्टोबरदेखि सरकारविरुद्ध सडक आन्दोलन सुरु भएयता ‘ढुंगा खसेजसरी नै’ अमेरिकी डलरको तुलनामा लेबनानी मुद्राको भाउ निरन्तर तल झरेर कमजोर हुँदै गएको बताए । ‘लेबनानी नागरिकले आधारभूत जीवनयापनका लागि नै कष्टकर हुने अवस्था देखिन्छ,’ उनले भने, ‘आधा लेबनानी नागरिकको जीवन गरिबीको रेखामुनि आउने अनुमान गरिएको छ । ७५ प्रतिशतलाई दैनिक जीवनयापनका लागि सहयोग चाहिने अवस्था देखिने सरकारी अनुमान छ । संसारको एउटा कमजोर अर्थतन्त्रभित्र लेबनानको अर्थतन्त्र प्रवेश गरेको छ ।’

गैरआवासीय नेपाली संघ, लेबनानका अध्यक्ष अशोक थापाले लेबनानमा नेपालीको रोजगारीको अवसर अब समाप्तको दिशातर्फ अगाडि बढेको बताए ।

‘यहाँ नै रोजगारी निरन्तर हुन्छ भन्ने सानो मात्रै आशा छ,’ उनले भने, ‘यहाँको नागरिककै भविष्य अन्योलमा परेका बेला हामी आप्रवासीको के चाहिँ होला । अब स्वदेश फिर्नका लागि लगेज प्याक गर्नुको विकल्प देख्दिनँ ।’

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७७ ०९:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विभाग गठनले कांग्रेसमा चुलियो विवाद

१२ केन्द्रीय सदस्यद्वारा निर्णय फिर्ता लिन माग
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — सभापति शेरबहादुर देउवाले महाधिवेशनको मुखमा एकपक्षीय ढंगले विभाग गठन गर्नुका साथै सदस्यहरू धमाधम मनोनयन गरेपछि कांग्रेसभित्र विवाद चुलिएको छ । पार्टी नेतृत्वबाटै महाधिवेशन प्रभावित पार्ने काम हुन थालेको भन्दै संस्थापनइतरपक्ष सभापति देउवासँग चिढिएको छ ।

सभापति देउवा भने आफ्नो कमजोरीलाई इतरपक्षले मुद्दा नबनाओस् भनेर पार्टी विभागलगायतका संरचनालाई पूर्णता दिन कस्सिएका छन् ।

पार्टीका १२ केन्द्रीय सदस्यले मंगलबार संयुक्त विज्ञप्ति निकाल्दै महाधिवेशनको निष्पक्षताका लागि सभापति देउवाले गरेका मनोनयन खारेजी हुनुपर्ने माग उठाएका छन् । सभापति देउवाले गरिरहेका विभागमा थप मनोनयनसमेत तत्काल रोक्न उनीहरूले जोड दिएका छन् । केन्द्रीय सदस्यहरू चन्द्र भण्डारी, धनराज गुरुङ, कमला पन्त, गगन थापा, गुरुराज घिमिरे, बद्री पाण्डे, रत्ना शेरचन, जीवन परियार, प्रदीप पौडेल, सरिता प्रसाईं, रामकृष्ण यादव र किरण यादवले मनोनयनको विरोधमा विज्ञप्ति निकालेका हुन् ।

उनीहरूले सभापति देउवालाई सुशील कोइरालाले नेतृत्व गरेका बेला आफूले लिएको अडान सम्झन आग्रह गरेका छन् । कोइरालाले विधानविपरीत कार्यकालको दुई वर्षपछि विभाग गठन गरेका थिए । त्यतिबेला संस्थापनइतर रहेका देउवाले विभाग गठनको वैधानिकताको प्रश्न उठाउँदै आफ्नो समूहका सदस्यहरूलाई राजीनामा दिन लगाएका थिए । त्यसपछि विभाग गठनको निर्णय फिर्ता लिन कोइराला बाध्य भएका थिए ।

सभापति देउवाले आइतबार र सोमबार गरी १५ वटा विभागमा सदस्यहरू मनोनयन गरेका थिए । त्यसअघि गठन भइसकेका तीनमध्ये दुई विभागमा थप सदस्यहरूसमेत देउवाले मनोनयन गरेका छन् । देउवा ०७२ फागुनमा सम्पन्न १२ औं महाधिवेशनबाट सभापति निर्वाचित भएका हुन् । विधानअनुसार त्यसको दुई महिनाभित्र पार्टीका विभाग, निकाय र समितिहरू बनिसक्नुपर्ने थियो । तर, त्यतिबेला देउवाले केही केन्द्रीय सदस्य मनोनयनबाहेक अन्य काम गर्न सकेनन् । ०७५ पुसमा महासमिति बैठकले विधान संशोधन गर्दै दुई महिनाको ठाउँमा ६ महिनाको प्रावधान राख्यो । अहिले देउवाले विभागमा गरिरहेको मनोनयन विधानको व्यवस्थाविपरीत रहेको भन्दै संस्थापनइतरपक्षले तत्काल खारेजीको मुद्दा उठाएको हो ।

संस्थापनइतर पक्षलाई पार्टीको विधि, पद्धतिको भन्दा महाधिवेशन प्रभावित पार्ने चिन्ता बढी देखिएको छ । यसअघि नेविसंघको तदर्थ समिति गठनलगायतका कतिपय मुद्दामा भागबन्डा मिलेपछि संस्थापनइतरपक्षले पनि सभापति देउवालाई विधानविरुद्धको बाटोमा जान छुट दिँदै आएको थियो । महाधिवेशन मुखमा आएकाले पनि अहिले विभाग गठनको विषयलाई संस्थापन इतरपक्षले आन्तरिक लडाइँको मुद्दा बनाएको हो ।

आगामी महाधिवेशनबाट नेतृत्वलाई निरन्तरता दिने चाहना देउवामा देखिएको छ । सार्वजनिक अपिल र एजेन्डाबाट पार्टीका तल्ला तहका नेता तथा कर्यकर्तालाई आकर्षित गर्न नसकिने भएरै देउवाले पद बाँडेर लोभ्याउने रणनीति लिँदै आएका छन् । यही रणनीतिअन्तर्गत देउवाले विभाग गठनको शृंखला अघि बढाएका हुन । यसका लागि विधानमा २८ वटा विभाग रहेकामा बढाएर ४७ वटा पुर्‍याएका छन् । संस्थापनइतरपक्षले बहिस्कार गरेपछि सबै विभाग एकपक्षीय रूपमा गठन गर्ने देउवाको तयारी छ । पहिलो चरणमा उनले २० वटा विभागलाई पूर्णता दिँदै छन् ।

यसबाट हजारौं स्थानीय कार्यकर्तालाई रिझाउन सकिने र उनीहरूमार्फत महाधिवेशन प्रतिनिधि चयनमा प्रभाव पार्न सकिने देउवाको बुझाइ छ । उनले बनाएको योजनाअनुसार ४७ वटै विभागले पूर्णता पाउँदा २ हजार ३ सयभन्दा बढी स्थानीय नेता तथा कार्यकर्ताले पद पाउँछन् । अहिले उनले ६ सय ७० जतिलाई मनोनयन गरिसकेका छन् । अन्य पार्टीबाट कांग्रेस प्रवेश गर्नेलाई पनि उनले अनुुकूलता हेरेर पद बाँड्ने गरेको आरोप इतरपक्षको छ ।

देउवापक्षीय नेता ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले महाधिवेशनलाई प्रभावित पार्ने योजनाभन्दा पनि पार्टी संगठनलाई क्रियाशील बनाउन विभाग गठन भइरहेको बताए । वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलपक्षको समझदारीकै आधारमा गठन गर्ने भनेर सभापतिले लामो समय कुर्दा ढिलाइ भएको उनको तर्क छ । देउवानिकट रहेका धेरै नेताले अहिले गठन नगर्दा कार्यकालमा एउटा विभाग पनि गठन गर्न सकेन भनेर मुद्दा उठ्ने सक्ने भएकाले अन्तिम घडीमा भए पनि गठन गर्नुपरेको तर्क अघि सार्दै आएका छन् ।

इतरपक्षमा रहेका १२ केन्द्रीय सदस्यले महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढिसकेका बेला विभाग गठनको औचित्य नभएको बताएका छन् । ‘विभागको खारेजीबाट मात्रै महाधिवेशनको निष्पक्षताको सुनिश्चित हुन सक्छ,’ उनीहरूले भनेका छन्, ‘यस विषयमा स्पष्ट हुनका लागि देशभरका साथीहरूलाई आग्रहसमेत गर्छौं ।’

उनीहरूले पार्टी नेतृत्वको सम्पूर्ण ध्यान र शक्ति मर्यादित, निष्पक्ष, विश्वसनीय र भव्य रूपमा महाविधेशन सम्पन्न गर्नका लागि लगाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । ‘हामीले बनाएका विभागहरूले आफ्नो विभागीय काम कहिले गर्ने ? महाधिवेशनको औपचारिक प्रक्रिया सुरु भएपछि पार्टीका साथीहरूमा आपसी तिक्तता बढाएर पक्ष र विपक्ष खडा गर्नुको उद्देश्य के हो ?’ उनीहरूले विज्ञप्तिमा भनेका छन्, ‘यस कार्यबाट महाधिवशेनको निष्पक्षतामा गम्भीर प्रश्न उठेको छ, पार्टीका सबै तहको अधिवेशन मिति तोकिसकेपछि विभिन्न नियुक्तिहरू गर्नु आचारसंहिताको ठाडो उल्लंघन हो ।’

उनीहरूले आवश्यक पर्दा युवा मिलेर नै पनि नेतृत्व लिन सक्ने चेतावनीसमेत पार्टी नेतृत्वलाई दिएका छन् । ‘अहिले देखिएका सम्पूर्ण चुनौती सामना गर्दै समाजले उठाएका शंका, उपशंका निवारण गर्दै हर प्रश्नको जवाफसहित राष्ट्र, लोकतन्त्र र पार्टीलाई सही दिशा प्रदान गर्न आवश्यक पर्दा हामी नेतृत्व लिनसमेत तयार छौं,’ उनीहरूले भनेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७७ ०९:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×