पानीमुनि अशोक स्तम्भ !- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पानीमुनि अशोक स्तम्भ !

मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — कपिलवस्तु नगरपालिका–५, गोटिहवास्थित ऐतिहासिक तथा पुरातात्विकस्थल अशोक स्तम्भ पानीमा डुबेको छ । पानीमा डुब्दा स्तम्भ क्षयीकरण हुने पुरातत्वविद्हरु बताउँछन् ।

स्तम्भ बलौटे ढुंगाबाट बनेको छ । ‘पानीमा डुब्दा क्यापिलरी एक्सन हुन्छ’ वरिष्ठ पुरातत्वविद् वसन्त विडारीले भने, ‘त्यसले ढुंगालाई असर पुर्‍याउँछ ।’ ढुंगाले पानी सोस्ने र त्यसले स्तम्भ कमजोर बनाउँदै लैजाने विडारीले बताए । तर संरक्षणमा ध्यान नदिँदा कमजोर बन्दै गएको छ ।

सरोकारवाला निकाय लुम्बिनी विकास कोष चुपचाप बसेको स्थानीय बुद्धप्रकाश चौधरीले बताए । यो वर्ष वैशाखको सुरुदेखि नै डुबेको हो । वर्षाको समयमा हरेक वर्ष वैशाखदेखि भदौसम्म स्तम्भ डुब्ने गरेको स्थानीय बताउँछन् ।

‘जमिनको सहतभन्दा स्तम्भ तल छ,’ लुम्बिनी विकास कोषका पुरातत्व अधिकृत हिमाल उप्रेतीले भने, ‘पानी पर्ना साथ डुब्छ । स्तम्भ भएको ठाउँमा खाल्डो छ । पानी जमेर स्तम्भ ३ फिट जति डुब्छ । बढी पर्‍यो भने ५ फिट डुब्छ ।’

सरोकारवालाले ध्यान नदिँदा सिंगो बौद्ध इतिहास नाश हुने खतरा रहेको स्थानीय अगुवा तेजकुमार बौद्धाचार्यले बताए । पुरातत्व विभागसँग समन्वय गरेर संरक्षणको योजना बनाइरहेको लुम्बिनी विकास कोष योजना प्रबन्धक सरोज भटराईले बताए ।

भारतीय सम्राट अशोक बुद्धस्थलको तीर्थाटन गर्न आउँदा गोटिहवा आएका थिए । उनले चिनोका रुपमा स्तम्भ बनाएका थिए । गोटिहवा भगवान बुद्धभन्दा पहिलेका क्रकुच्छन्द बुद्धको जन्मस्थल र निर्वाणस्थल हो ।

‘यस्तो महत्वपूर्ण स्थलको सम्राटले भ्रमण गरे,’ अखिल नेपाल भिक्षु महासंघ अध्यक्ष भिक्षु मैत्री महास्थवीरले भने, ‘पुजनीय ठाँउमा चिनो राखे तर त्यही चिनोलाई हामी संरक्षण गर्न नसक्नु दु:खद कुरा हो ।’

प्रकाशित : असार २१, २०७७ १०:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दिल्लीबाट ६ नेपाली महिलाको उद्धार

मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — राम्रो तलब र जागिरको प्रलोभन दिएर भारत हुँदै खाडी मुलुक लैजान लागेका ६ नेपाली महिलाको दिल्लीबाट उद्धार गरिएको छ । करिब तीन महिनादेखि अलपत्र उनीहरूलाई उद्धार गरेर शुक्रबार कृष्णनगर ल्याइएको हो ।

जिल्लामा रहेका स्थानीय बिचौलियाले विदेशमा राम्रो रोजगारीको अवसर छ भन्दै फकाएर दिल्ली पुर्‍याएका थिए । ‘एक पैसा पनि लाग्दैन, इराक र कतारमा जागिर पाइन्छ’ भन्दै लोभ्याएको उनीहरूले बताए ।

मोरङका ४, झापा र पर्वतका एक/एक जना दिल्लीमा अलपत्र थिए । सबैलाई उद्धार गरी यहाँ ल्याइएको हो । स्थानीय बिचौलियाले रोजगारीबारे थप जानकारी बुझ्न र पासपोर्ट बनाउन उनीहरूलाई काठमाडौंका मुख्य एजेन्टकहाँ पठाएका थिए । गत फागुन १० देखि १३ गतेभित्रै ती जिल्लाबाट उनीहरू काठमाडौं पुगेका थिए । त्यहाँ पुगेपछि ‘रोजगारी राम्रो छ, अवसर गुमाउनु हुन्न’ भनेर प्रलोभन दिइएको थियो ।

बिचौलियामार्फत काठमाडौंमा उनीहरूको पासपोर्ट बनाइयो । आफूहरूले पासपोर्ट बुझेर एजेन्टलाई नै दिएको उद्धार गरिएकी मोरङकी एक महिलाले सुनाइन् । पासपोर्ट बनाएपछि उनीहरूलाई पोखरा लगेर एक रात राखी बुटवल ल्याइएको थियो । त्यहाँबाट दाङमा एक रात राखेर नेपालगन्ज लगियो । त्यहाँ दुई रात राखेर सीमा कटाइयो । बिहानै सीमा कटाएपछि भारतको रुपैडिया पुर्‍याइयो । त्यहाँबाट बसमा चढाएर दिल्ली लगिएको थियो । उनीहरू फागुन ३० मा उनीहरू दिल्ली पुगेका थिए । दिल्लीको बुरादी जारोदाको एक घरमा लगेर राखेर बाहिरबाट ताल्चा लगाइएको थियो । त्यहाँ पुगेपछि बिचौलियाले रासनपानी दिएर राखेका थिए । उनीहरू आफैं पकाएर खाना खाने गर्थे । चैत दोस्रो साता भारतमा पनि लकडाउन भएपछि एजेन्टहरूले रासनपानी पनि पुर्‍याउन छाडे । मोबाइल स्विच अफ गरेर सम्पर्कविहीन भए । त्यसपछि महिलाहरूले बाहिर निस्किएर स्थानीयसँग सहयोग मागी खाना खान थालेको र घरमा फोन गरेर उद्धार गर्न आग्रह गरेको सुनाए ।

उनीहरू अलपत्र परेको सूचना शान्ति पुन:स्थापना गृह (पीआरसी) सम्म पुग्यो । त्यसपछि गृहका क्षेत्रीय संयोजक भूमिराज भट्टराईको पहलमा कृष्णनगर ल्याइएको हो । उनीहरू २६, २७, ३४, ४० र ४१ वर्षका छन् । दिल्लीमा देशभक्त आवाजका अध्यक्ष बाबु रोक्काले उद्धारको अगुवाइ गरेका थिए । त्यसमा दूतावासले पनि सहयोग गरेको उनीहरूले बताए । उद्धार गरिएका महिलाले मानव बेचबिखनविरुद्ध सीआईबीमा पनि जाहेरी दिएका छन् । उनीहरूले आफूलाई ललाइफकाई पठाउने स्थानीय बिचौलियाको नामसमेत जाहेरीमा उल्लेख गरेका छन् । मुद्दाको थप अनुसन्धानका लागि काठमाडौं जान लागेको उनीहरूले सुनाए । ‘लकडाउनका कारण काठमाडौं जान अनुमति चाहिन्छ,’ इलाका प्रहरी कार्यालय कृष्णनगरका प्रहरी निरीक्षक प्रताप पौडेलले भने, ‘त्यो लिने प्रक्रियामा छौं । आइतबारसम्म उनीहरू काठमाडौं जान्छन् ।’ काठमाडौंमा उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण र घटनाबारे बयान लिइनेछ ।

उनीहरू घरबाट हिँडेदेखि एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ लैजाँदा मान्छेहरू फेरिरहने गरेको उद्धार गरिएकी एक महिलाले बताइन् । यसले मनमा चस्को पसे पनि केही भन्न नसकेको उनले सुनाइन् । उद्धार गरिएका सबै विवाहिता हुन् । तीन जनाका श्रीमान् साथमा छैनन् । कतिपय बालबच्चा घरमै छाडेर जागिरको प्रलोभनमा हिँडेको बताएका छन् ।

प्रकाशित : असार २१, २०७७ ०८:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×