सलह किराले नेपाल गर्न सक्‍ने प्रभाव अध्ययन गर्न प्राविधिक समिति गठन- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सलह किराले नेपाल गर्न सक्‍ने प्रभाव अध्ययन गर्न प्राविधिक समिति गठन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सलह किराको रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि अध्ययन गर्न कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले प्राविधिक समिति गठन गरेको छ ।

अफ्रिकी मुलुकबाट अरबियन देश हुँदै एसियाको इरान, अफगानिस्तान, पाकिस्तान र भारतसम्म आइपुगेको सलह किरा नेपालमा समेत आउने सम्भावना बढेको छ ।

यससँगै कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले उक्त किराबाट नेपालमा हुनसक्ने क्षति र रोकथामको विषयमा अध्ययन गर्न प्राविधिक समिति गठन गरेको हो । मन्त्रालयका सहसचिव एवं प्रवक्ता हरिबहादुर केसीले नेपालमा सलह किरा आउन सक्ने सम्भावना उच्च रहेकोले त्यसको रोकथाम कसरी गर्ने भन्‍ने विषयमा अध्ययन गर्न समिति गठन गरिएको बताए ।

उनले प्लान्ट क्‍वारेन्टाइन तथा विषादी केन्द्रका प्रमुखको अध्यक्षतामा कृषि वैज्ञानिक र प्राविधिकहरु सम्मिलित समिति गठन गरिएको बताए । उनले भने,‘हामीले त्यसको पूर्व तयारी पहिलो आउने कि नआउने जोखिम कति हो भनेर विश्लेषण गर्नुपर्ने हुन्छ र आएको अवस्थामा गर्नुपर्ने कामहरु त्यसको पूर्वतयारी गर्नुपर्छ । त्यसको लागि हामीले एउटा प्राविधिक समिति बनाएका छौं ।'

प्राविधिक समितिले भारतबाट नेपालमा आउन सक्ने सम्भावना कति र पूर्वतयारी कस्तो हुनुपर्छ भन्ने विषयमा प्राविधिक समितिले सुझाव दिने प्रवक्ता केसीले बताए । समितिले किरा रोकथामका लागि आवश्यक पर्ने विषादीहरुको उपलब्धता, उपकरण,परिचालन लगायत अन्य विविध विषयमा अध्ययन गरेर सुझाव दिनेछ । प्राविधिक टोलीले दिएको सुझावको आधारमा मन्त्रालयले थप तयारी गर्नेछ ।

के हो सलह किरा ?

सलह किरा फट्याङ्ग्रा वर्गको किरा हो । संयुक्त राष्ट्रसंघको कृषि तथा खाद्य संगठनले यो किराको नाम सलह (लोकस्ट) प्लेग दिएको छ । किरा समूहमा पर्ने यो जीवले कृषि बालिमा अमेरिकी फौजी किराले भन्दा बढी क्षति पुर्‍याउँछ । सलह किरा करोडौंको संख्यामा हुन्छन् । यो किराले हरियो वनस्पतिलाई छोटो समयमा पात र डाँठ समेत गरी खाइदिन सक्छ । यस्तै एक दिनमा १ सय ५० किलोमिटर भन्दा बढी टाढा सम्म पुग्‍न सक्छन् । यो किरा भारतको राजस्थान हुँदै दिल्ली तथा आग्राको क्षेत्रसम्म आइपुगेको छ ।

नेपालमा पनि सुदूरपश्चम प्रदेश र प्रदेश नम्बर पाँचमा सबैभन्दा पहिला आउन सक्ने अनुमान मन्त्रालयले गरेको छ । त्यसका लागि प्रदेश सरकारका सम्बन्धित मन्त्रालयहरुलाई जानकारी गराइसकेको प्रवक्त केसीले बताए । उनले सलह किराको नियन्त्रणका लागि विषादी प्रयोग गर्नुको विकल्प नहुने बताए ।

त्यसैले विषादीको उपलब्धता र त्यसको प्रयोग गर्ने उपकरणको उपलब्धताको तयारीको प्रक्रियामा मन्त्रालय लागि सकेको उनले बताए । उनले भने,‘रोकथामको कुरा के हो भने यो आइसक्यो भने ठूलो संख्यामा आउँछ । यो करोडौंको संख्यामा आउँछ । यसले एकैचोटी थुप्रै किलोमिटर क्षति गर्ने हिसाबले आउँछ । हामीसँग आइसकेको अवस्थामा विषादी प्रयोग गर्नुभन्दा बाहेकको विकल्प हुँदैन । विषादी पनि ठूलो मात्रामा, ठूलो क्षेत्रमा छर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसो भएको हुनाले सम्भवतः यो नआओस सबैभन्दा राम्रो त्यही हो । आइहाल्यो भनेपनि हामी त्यसको लागि विषादीको उपलब्धता, त्यसका उपकरणहरुको उपलबधताको बारेमा तयारीको प्रक्रियामा लागिसकेका छौं ।’

मन्त्रालयले सलह किराको आक्रमण र यसको जोखिम तथा रोकथामको बारेमा मिडिया मार्फत किसानहरुलाई जानकारी दिने तयारी समेत थालेको प्रवक्ता केसीले बताए । यो किराको प्रकोप खासगरी जेठ महिनादेखि असोज सम्म हुने गर्छ । जलवायु परिवर्तन र वातावरणमा भएको सुख्खापनले सलह किराको जनसंख्या बढेको अन्तर्राष्ट्रिय कृषि वैज्ञानिकहरुले बताउँदै आएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १४, २०७७ १६:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रुकुम पश्‍चिम घटना : अर्का व्यक्तिको शव फेला

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — सोती घटनाका अर्का एक व्यक्तिको शव भेटिएको छ । रुकुम पश्चिमको चौरजहारी नगरपालिका–१ अधेरेस्थित भेरी नदीमै भेरी नगरपालिका–११, जाजरकोटका १८ वर्षीय लोकेन्द्र सुनारको शव भेटिएको छ । शव खोज्ने क्रममा परिवार तथा आफन्तले सुनारको शव भेटाएका हुन् ।

उनको शव जाजरकोट लगिएको छ । सुनारसित सोतीमा भएको घटनाका कारण ४ जनाको मृत्यु भएको छ ।

यसअघि जाजरकोटकै भेरी नगरपालिका–४, का २१ वर्षीय नवराज विक, रुकुम पश्चिमको चौरजहारी नगरपालिका–१, का २० वर्षीय टीकाराम नेपालीको शव भेरी नदीमै गत आइतबार भेटिएको थियो भने सोमबार भेरी नगरपालिका–४, जाजरकोटका १९ वर्षीय गणेश बुढा मगरको शव भेटिएको थियो । उक्त घटनामा अरु २ जना अझै बेपत्ता छन् । भेरी नगरपालिका–४, जाजरकोटका सञ्जु विक र ११ नम्वर वडाका १७ वर्षीय गोविन्द शाही बेपत्ता छन् ।

जेठ १० गते शनिबार चौरजहारी नगरपालिका–८, सोतीका स्थानीयले जाजरकोटतर्फबाट आएका युवालाई लखेटेर भेरीमा पुर्‍याएका थिए । सोतीकै एक १७ वर्षीया किशोरीसित प्रेम सम्बन्ध रहेको र उनलाई बिहेका लागि भगाउन भनेर आएका युवाहरुलाई गाउँलेले लखेटेका थिए । लखेट्ने क्रममा भेरीमा हाम्फल्दा उनीहरुको मृत्यु भएको गाउँलेको दाबी छ भने पीडित परिवारले भने जानाजान कुटपिट गरेर मारेपछि भेरीमा फालेको आरोप लगाएका छन् ।

पीडित परिवारले २० जनाविरुद्ध कर्तव्य ज्यानसम्बन्धीको किटानी जाहेरी दिएका छन् । जसमध्ये रुकुम पश्चिम प्रहरीले १२ जनालाई पक्रेको छ भने ८ जनाको खोजी जारी रहेको बताएको छ । जिल्ला प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक ठगबहादुर केसीले हराएकामध्यका अर्का एक जनाको शव भेटिएको बताए । घटना संलग्न भएका केहीलाई नियन्त्रणमा लिएको र अनुसन्धान भइरहेको उनले बताए । अरु व्यक्तिको व्यक्तिको खोजी भइरहेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १४, २०७७ १६:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×