खण्डहर मदननगर

जेठ ३ गते मदन भण्डारीको सालिकमा माल्यार्पण गर्नबाहेक नेताहरु हम्मेसि बल्खु पुग्दैनन् । नयाा प्रधानमन्त्री, मन्त्री बने भने एक दिन त्यहाँ पुग्छन् तर ढलेको भवन उठाउाछु भन्ने नेकपा वृत्तमा कोही भेटिएका छैनन् ।
बिनु सुवेदी

काठमाडौँ — दीपु पासवान अभिभावकको साथ लागेर तत्कालीन एमालेको निर्माणाधीन पार्टी कार्यालय बल्खु छिर्दा २ वर्षकी मात्रै थिइन् । उनी खेल्दाखेल्दै बल्खुमा सानदार कार्यालय भवन ठडियो । बागबजारको साँघुरो घरबाट बल्खुको फराकिलो जमिनमा कार्यालय बनाएर सर्न पाएपछि तत्कालीन एमाले नेतृत्व पनि मक्ख पर्‍यो ।

ZenTravel

दीपु कार्यालयमा आउने ठूलासाना नेताहरूको आउजाउ हेर्दाहेर्दै ठूली भइन् । नेताहरूको काँध, काख र हात अनि एमाले कार्यालयको आँगनमा उनी ‘फूल’ जस्तै हुर्किइन् । २७ वर्षकी दीपु अहिले कार्यालय परिसरकै घरमा बसेर ९ महिनाकी छोरी हुर्काउँदै छिन् । ‘ठाउँ त उही हो तर पहिलेजस्तो छैन,’ दीपुले भनिन्, ‘अहिले यतातिर सुनसान छ ।’

Meroghar


०७२ सालको भूकम्पमा तत्कालीन एमालेको कार्यालय भत्कियो । सुरुवातदेखि त्यहीं काम गर्दै आएका दीपुका बुबा चन्द्रदेव हेरेको हेर्‍यै भए । ‘ठूलो दुर्घटना भयो जस्तो लाग्यो, अफिस घरि यता घरि उता गरेर हल्लियो, मैले आँखा झिमिक्क पार्न सकिनँ,’ चन्द्रदेवले ०७२ वैशाख १२ सम्झिए । त्यही दिन उनको पुरानो कार्यकक्षसँग साइनो टुट्यो । ०५१ सालदेखि एमालेको पार्टी कार्यालयमा काम गर्दै आएका चन्द्रदेव अहिले उही काम नेकपा पार्टी कार्यालय धुम्बाराहीमा गर्छन् तर नयाँ कार्यालयमा मन उति अडिँदैन । ‘पार्टीले छिटो अफिस बनाइदिए हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ,’ उनले भने, ‘बल्खुमा मदन भण्डारी एक्लै भएजस्तो देखियो ।’

भूकम्पपछि तत्कालीन एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा दुई पटकसम्म सरकार बन्यो । मदन भण्डारीकै पत्नी विद्यादेवी भण्डारी दुई पटक नै राष्ट्रपति भइन् । तर बल्खुको पार्टी कार्यालय ढलेपछि उठाउनतर्फ कसैको पनि ध्यान गएन । बरु असरल्लै छाडियो । तत्कालीन एमालेका महासचिव ईश्वर पोखरेल नेतृत्वको भवन निर्माण तथा कार्यकर्ता संरक्षण कोष संकलन समितिले उक्त जग्गामा पर्खाल लगाउने निर्णय गरेको थियो, त्यो पनि कार्यान्वयन भएन । ‘०७२ पछि नाकाबन्दी लाग्यो, चुनाव आयो, पार्टी एकता भयो, नेताहरू पनि कताकता पुगे,’ तत्कालीन भवन निर्माण समितिका सदस्य पर्शुराम मेघी गुरुङले ठट्यौली शैलीमा भने, ‘मैले त भवन बनाउने कुरै पो बिर्सिसकेको रहेछु, अहिले त्यतातिर (मदननगर) गएको पनि छैन’

जेठ ३ गते भण्डारीको शालिकमा माल्यार्पण गर्नबाहेक नेताहरू हम्मेसी बल्खु पुग्दैनन् । नयाँ प्रधानमन्त्री, मन्त्री बने भने एक दिन त्यहाँ पुग्छन् । मदनको सालिकमा माल्यार्पण गरेर काम थालेको देखाउन पनि खोज्छन् । ‘यो हामीले नै बनाएको ठाउँ हो भनेर सम्झिने मान्छे पनि भएनन्,’ नेकपा केन्द्रीय सदस्य प्रदीप नेपालले भने ।

नेताहरूले भण्डारीले नै सुरुवात गरेको जनताको बहुदलीय जनवादलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डा बनाए । तत्कालीन माओवादी केन्द्र र एमाले एकीकरण भएर बनेको नेकपाको राजनीतिक सिद्धान्त जनताको बहुदलीय जनवाद हुने या जनताको जनवाद हुने भन्ने विषयमै लामो समयसम्म बहस र रस्साकसी चल्यो । ठूलठूला भाषणमा भण्डारीलाई नसम्झिने नेता छैनन् । मदन भण्डारी प्रतिष्ठान खोलेर कतिपय नेता–कार्यकर्ताले व्यक्तिगत खेतीपाती चलाइरहेका छन् ।

एकीकृत पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल पनि भण्डारी र आफ्नो प्रसंग बारम्बार उठाउने गर्छन् तर नेकपा वृत्तमा ढलेको भवन उठाउँछु भन्ने कोही भेटिएका छैनन्, त्यसैले भण्डारीको सालिक मदननगरको खण्डहरमा ‘टुक्रुक्क’ देखिन्छ । हालै वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालसँगको भेटमा प्रधानमन्त्री ओलीले पार्टी कार्यालय निर्माणको जिम्मा लिन प्रस्ताव गरेका थिए तर नेपालले त्यसमा जवाफ दिएका छैनन् । नेकपाले धुम्बाराहीस्थित पासाङ ल्हामु प्रतिष्ठानको घरमा मासिक १ लाख ८० हजार रुपैयाँ भाडा तिर्दै आएको छ । यो हिसाबले पनि ०७२ असारयता ८६ लाख ४० हजार रुपैयाँ भाडाका लागि मात्रै तिरिएको छ । सामाजिक कामका लागि सरकारले दिएको जग्गामा बनेको भवनलाई भाडामा लगाउन पाइँदैन । त्यो नियमविपरीत प्रतिष्ठानले उपलब्ध गराएको भवनमा भाडा तिरेर बसिरहँदा नेकपामाथि नैतिक प्रश्न उठेको छ । भवन निर्माणका लागि आर्थिक सहायता संकलन भनेर उतिबेलै बनाइएको समितिले १ करोडभन्दा धेरै पैसा उठाएको थियो । त्यसपछि प्रक्रिया अघि बढेन ।

०४८ सालको चुनावमा तत्कालीन एमालेले एक तिहाइ सिट जितेको थियो । त्यतिबेलै विजयी सांसदहरूबाट पैसा उठाएर उसले बल्खुमा जग्गा किन्यो । ‘त्यतिखेर जग्गा साह्रै सस्तो थियो,’ एमाले केन्द्रीय सदस्य नेपालले सम्झिए, ‘हामीले साह्रै दु:खले आठ रोपनी जग्गा जोडेका हौं तर अहिले त्यो ठाउँले स्याहार पाएन ।’ उतिखेर करिब २ लाखमा बल्खुको जग्गा किनिएको थियो ।

०५० को सुरुवातमा पार्टी स्कुल सञ्चालन गर्ने गरी बल्खुमा भवन बनाउने निर्णय एमालेले गर्‍यो । ०५० कै जेठमा दासढुंगा दुर्घटनामा तत्कालीन एमालेका महासचिव भण्डारीको निधन भयो । उनले पार्टी कार्यालको सानदार भवन देख्न पाएनन् तर ठूलो रातो घर अघिल्तिर उनैको सालिक बनाइयो । यो नवलपरासी र दासढुंगापछि बनेको भण्डारीको तेस्रो सालिक हो । एमालेले भण्डारीकै सम्मान र सम्झनामा त्यो ठाउँको नाम ‘मदननगर’ जुरायो ।

०५१ मा तत्कालीन एमालेका अध्यक्ष मनमोहन अधिकारीको नेतृत्वमा एमालेले अल्पमतको सरकार बनायो । सरकारमा पार्टीका महासचिव नेपाल पनि सहभागी भए । एमालेले त्यही बेला उपमहासचिव पद सिर्जना गरेर वामदेव गौतमलाई जिम्मेवारी दियो । उनले ८/१० महिनामै कार्यालय भवन तयार पारे । ‘एमालेको पार्टी अफिस गौतमको इन्जिनियरिङमा बनेको थियो,’ नेकपा पार्टी कार्यालयका लेखा प्रमुख खिमलाल पौडेल सम्झिन्छन् । ०५१ मा एमाले पार्टी कार्यालयमा लेखापाल रहेका पौडेलका अनुसार १ करोड २५ हजार लागतमा त्यो भवन बनाएको थियो ।

०६५ को आठौं महाधिवेशनपछि एमाले बहुपदीय पद्धतिमा गयो । पार्टी विभागको संख्या बढेर २२ पुग्यो, पार्टी कार्यालय साँघुरो बन्दै गयो । भवन बढाउनुपर्छ भन्ने छलफल चल्यो । तत्कालीन उपाध्यक्ष विद्या भण्डारीसहितका केही नेता बल्खुमै भवन बनाउनुपर्छ भन्ने पक्षमा थिए भने महासचिव पोखरेललगायत नेताहरूले अलि फराकिलो ठाउँ खोज्नुपर्छ भन्ने मत राखिरहेका थिए । पार्टी कार्यालय कहाँ बन्छ भन्ने टुंगो नलाग्दै कस्तो पार्टी कार्यालय बनाउने भन्ने नक्सा नै तयार पारेर पुरानो कार्यालयको भित्तामा टाँसिएको थियो ।

तत्कालीन महासचिव पोखरेलको संयोजकत्वमा १२ सदस्यीय भवन निर्माण समिति गठन भयो । नयाँ भवनका विषयमा निचोडमा नपुग्दै भएकै भवन पनि भूकम्पले ढालिदियो । छलफल सेलाउँदै गयो । अहिले ‘मदननगर’ खण्डहरछ । त्यही खण्डहरको साक्षी बनेर मदन भण्डारीको अर्धकदको सालिक ठिङ्ग छ ।

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७६ ०८:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गौरिकासँग मन्नाको बदला

राजु घिसिङ

काठमाडौँ — सनसनीपूर्ण प्रदर्शन गरिरहेकी नेपाली स्वीमर गौरिका सिंहसँग २०० मिटर ब्याकस्ट्रोकको अघिल्लो दिन पछाडि परेकी भारतकी मन्ना पटेलले त्यसको बदला १ सय मिटर ब्याकस्ट्रोकमा शनिबार लिएकी छन् ।

सातदोबाटोस्थित हिटिङ सिस्टमको नयाँ इन्डोर स्वीमिङ पुलको भइरहेको १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को पौडीमा गौरिकाले पहिलो दिन भारतकी शिवांगी शर्मालाई २.१३ सेकेन्डले उछिन्दै राष्ट्रिय कीर्तिमान (२ मिनेट ५.०६ सेकेन्ड) सहित २०० मिटर फ्रिस्टाइलमा स्वर्ण जितेकी थिइन्, जुन सागको ३५ वर्षे इतिहासमा पौडीको व्यक्तिगत स्पर्धामा नेपालले जितेको पहिलो स्वर्ण थियो । उनले दोस्रो दिन २०० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा मन्नालाई २.९१ सेकेन्डले पछाडि पार्दै सागमा व्यक्तिगत दोस्रो स्वर्ण चुमेकी थिइन् । जसमा २ मिनेट १७.७३ सेकेन्डसाथ उनले आफ्नै नाममा रहेको ‘सर्ट कोर्स’ को राष्ट्रिय कीर्तिमान २३.५२ सेकेन्डले सुधार गरेकी थिइन् ।

१७ वर्षीया गौरिकाले तेस्रो दिन शनिबार भने मन्नाको चुनौती पन्छाउन सकिनन् । मन्नाले १ मिनेट २.०६ सेकेन्डको साथ १३ औं सागमा पहिलो स्वर्ण जितिन् । नेपाली पौडीमा ११ वर्षको छँदै सनसनी मच्चाएकी गौरिकाजस्तै खेलाडी हुन्, भारतकी मन्ना । उनले १३ वर्षको छँदै राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएकी थिइन् । गुवाहाटीमा भएको १२ औं सागको रिले (टिम स्पर्धा) मा २ स्वर्ण चुमेकी १९ वर्षीया मन्नाले व्यक्तिगत स्पर्धामा ३ रजत र १ कांस्य हात पारेकी थिइन् । तीन वर्षअघिको त्यो सागबाट गौरिकाले १ रजत र ३ कांस्य भित्र्याएकी थिइन् ।

गौरिका र मन्नाको प्रतिस्पर्धा गुवाहाटीबाटै सुरु भएको हो । जहाँ १२ औं सागमा गौरिकाले १ सय र २ सय मिटर ब्याकस्ट्रोकमा कांस्य हात पार्दा मन्नाले रजत जितेकी थिइन् । दुवै स्पर्धामा श्रीलंकाकी किमिको रहिमले स्वर्ण चुमेकी थिइन् । १२ औं सागमा स्वर्ण र १ रजत जितेकी यी २० वर्षीया किमिको चोटको कारण यसपालि नेपाल आएकी छैनन् । त्यसैले पनि केहीमा गौरिका र मन्नाबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा बन्न पुगेको हो ।

गौरिकाले १०० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा शनिबार रजत हात पार्ने क्रममा निकालेकी १ मिनेट ०३.१५ सेकेन्ड राष्ट्रिय कीर्तिमान पनि हो । उनले आफैंले आठौं राष्ट्रिय खेलकुद (नेपालगन्जमा आठ महिनाअघि) बनाएको १ मिनेट ७.२२ सेकेन्डको कीर्तिमानलाई सागमा सुधारेकी हुन् । उनले दुई महिनाअघि लन्डनमा भएको क्षेत्रीय च्याम्पियनसिपमा १ मिनेट ३.७० सेकेन्डको व्यक्तिगत उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई पनि यसैपालि सुधार गरेकी हुन् । ५ देशका आठ खेलाडी सहभागी २०० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा भारतकी रिधिमा वीरेन्द्रकुमारले १ मिनेट ५.७२ सेकेन्डसाथ कांस्य हात पारिन् ।

लन्डनस्थित क्याम्देन स्वीस कटेज स्वीमिङ क्लबमा प्रशिक्षक एडम टेयलरसँग ट्रेनिङ गरेर आएकी गौरिकाले उक्त स्पर्धामा केन्द्रित हुनकै लागि ८ सय मिटर व्यक्तिगत मिड्ले त्यागेकी थिइन् । उनले अघिल्लो दिन २ सय मिटर ब्याकस्ट्रोकको स्वर्ण चुम्नेमा ध्यान दिएर ४ सय मिटर व्यक्तिगत मिड्ले पनि छाडेकी थिइन् । व्यक्तिगत नौ र रिले (टिम) मा तीन गरी १२ स्पर्धामा उनको नाम दर्ता गरिएको थियो । उनले पौडीको चौथो दिन आइतबार ५० मिटर ब्याकस्ट्रोक र ४ सय मिटर फ्रिस्टाइल तथा चार गुणा २ सय मिटर रिलेमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछिन् ।

डुआना र एलेक्सको कीर्तिमान
पहिलो दिन २०० मिटर ब्रेस्टस्ट्रोकमा स्वर्ण पदक जितेकी १३ वर्षीया डुआना लामाले ५० मिटर ब्रेस्टस्ट्रोकमा ३५.४६ सेकेन्डको राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएकी छन् । उनले आफ्नै नामको ३५.८२ सेकेन्ड (फिना वर्ल्डकप २०१८/सिंगापुर) को कीर्तिमान सुधारेकी हुन् । उनले बिहीबार रजत जित्ने क्रममा पनि २ मिनेट ४४.६८ सेकेन्डको राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएकी थिइन् ।

५० मिटर ब्रेस्टस्ट्रोकमा कीर्तिमान सुधार गरे पनि डुआनाले चौथो स्थानमा रहेपछि पदक हात पार्न सकिनन् । उक्त स्पर्धामा भारतकी अरोरा चाहत (३३.३६ सेकेन्ड) ले स्वर्ण, भारतकै जयाबिना अरकोट विजयकुमार (३३.५० सेकेन्ड) ले रजत र श्रीलंकाकी रमुडी नुराला सामाराकुन (३४.२१ सेकेन्ड) ले कांस्य पदक हात पारे ।

एलेक्स गाडेगार्ड शाहले पनि पुरुषतर्फ १०० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा १ मिनेट २.१० सेकेन्डको समय निकाल्दै नाथन दोर्जे शेर्पाको (१ मिनेट ४.०६ सेकेन्ड/आठौं राष्ट्रिय/नेपालगन्ज) को राष्ट्रिय कीर्तिमान भंग गरे । तर, उनी आठ खेलाडीमध्ये उक्त स्पर्धामा छैटौंमा रहे, जसमा भारतका श्रीहरि नटराजले ५३.६३ सेकेन्डसाथ स्वर्ण जिते । एलेक्सले अघिल्लो दिन ५० मिटर फ्रिस्टाइलमा सातौं भए पनि २३.९० सेकेन्डको राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७६ ०८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×