भारतले शारदा ब्यारेज खोलिदिँदा पुल निर्माणमा समस्या

महाकालीमा पानीको सतह बढ्दा एक्स्काभेटर र टिपरमा पानी पस्यो
भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — सीमा क्षेत्रको शारदा ब्यारेजबाट भारतले अव्यवस्थित रूपमा पानी छाडिदिँदा महाकालीमा निर्माणाधीन चार लेनको पक्की पुल निर्माणमा समस्या भएको छ । निर्माण कम्पनीले डाइभर्सन बनाएर काम गरिरहे पनि बेलाबेला पानी निर्माणस्थलमै पुग्ने गरेको छ । ‘काम रोकिएको छैन, तर जुन गतिमा हुनुपर्थ्यो त्यो हुन सकेको छैन,’ निर्माण कम्पनी कुमार श्रेष्ठ सीएफईसी जेभीका इन्जिनियर किशोर पाण्डेयले भने ।

नदीमा पानी बढी भएका कारण निर्माण सामग्री ढुवानी तथा कामदारलाई आउजाउ गर्नसमेत समस्या भएको छ । एक्स्काभेटर तथा टिपरहरूमा पानी पसेर दुई/तीन दिनमै बिग्रन थालेको उनले बताए । भारतीय पक्षले शारदा ब्यारेजको पुल मर्मतका लागि भन्दै पूर्व र पश्चिमतर्फका पाँचवटा ढोका खोलिदिने गरेको छ । सामान्य अवस्थामा एक/दुई ढोका मात्रै खोलिन्थ्यो ।


महाकालीमा चार ठाउँमा डाइभर्सन बनाएर नदीलाई पूर्व र पश्चिमतर्फ मोडेर पुल निर्माणको काम हुँदै छ । नदीमा पानी बढी भएकाले थप दुई ठाउँमा डाइभर्सन बनाउनुपर्ने पाण्डेयले बताए । यस विषयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँगै महाकाली पुल आयोजनालाई पनि जानकारी गराइएको उनले बताए ।


अहिले पिलर निर्माणसँगै पाइलिङ र बनेको पिलरमाथि स्ल्याब राखिँदै छ । ‘बेलाबेलामा काममा अवरोध भइरहेको छ, यो अहिले मात्रै होइन, काम सुरु भएदेखिकै समस्या हो,’ निर्माण कम्पनीका प्रबन्धक प्रेमकुमार श्रेष्ठले भने, ‘हामीले नदीमा काम गर्न पाउने भनेको वर्षमा ५/६ महिना मात्रै हो । बीचमा व्यवधान हुँदा त्यसले समस्या थपिदिने गरेको छ ।’ हरेक दिन फरकफरक समयमा भारतले पानी छाडिदिने गरेकाले समस्या भएको श्रेष्ठले बताए ।


महाकाली नदीको पानी डाइभर्सन गरिँदै । नदीमा पानीको बहाव बढी भएपछि ४ ठाउँमा डाइभर्सन गरिएको छ । तस्बिरः भवानी भट्ट/कान्तिपुर


०७४ देखि निर्माण सुरु भएको पुलका १७ वटा पिलर बनेका छन् भने १७ पिलर निर्माण हुन बाँकी छन् । पाइलिङको काम पनि बाँकी छ । यस वर्ष पाइलिङ र पिलरको काम सक्ने लक्ष्य राखिएको पाण्डेयले बताए । बनिसकेक पिलरमा स्ल्याब राख्ने काम पनि सुरु हुन लागेको उनको भनाइ छ ।


भारतीय पक्षले पुल मर्मतका लागि दुई महिनासम्म ५ वटा ढोका खोल्ने जानकारी गराए पनि कुन समयमा खोल्ने भन्ने विषयबारे नखुलाएको महाकाली पुल आयोजनाका इन्जिनियर सुलभ न्यौपानेले बताए । कति बेला पानी बढ्ने हो भन्ने जानकारी नहुँदा निर्माणमा समस्या भएको उनको भनाइ छ ।


०७४ भदौमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले पुलको शिलान्यास गरेका थिए । सोही वर्ष हिउँददेखि पुल निर्माण थालिएको हो । आठ सय मिटर लम्बाइ र २४ मिटर चौडाइको पुल निर्माणका लागि कुमार श्रेष्ठ सीएफईसी जेभीसँग ३ वर्षभित्र काम सक्ने गरी ३ अर्ब २७ करोड रुपैयाँमा सम्झौता भएको थियो ।

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ २१:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सेनामा हेलिकप्टर र विमान ‘अपुग’

जगदीश्वर पाण्डे

काठमाडौँ — सेनाले उद्धार तथा राहत वितरणका लागि पर्याप्त हेलिकप्टर र विमान नभएको बताएको छ । सेनासित हाल १३ हेलिकप्टर छन् । तीमध्ये ८ वटा सञ्चालन र ५ वटा मर्मतमा छन् । ६ वटा जहाजमध्ये ४ वटा सञ्चालनमा छन् र अन्य २ वटालाई लिलामीको प्रक्रियामा राखिएको छ ।

प्राकृतिक विपत्तिका बेला उद्धार र अति विशिष्ट पदाधिकारीलाई सेनाले स्थल एवं हवाई सुरक्षा दिँदै आएको छ । कम हेलिकप्टर र विमानले बढी काम गर्नुपर्ने चुनौती रहेको सेनाले जनाएको छ ।

सैनिक प्रवक्ता विज्ञानदेव पाण्डेका अनुसार अति विशिष्ट व्यक्तिहरूका लागि प्रयोग भइरहेका तीन अमेरिकी बेल हेलिकप्टरमध्ये एउटा मात्र सञ्चालनमा छ । दुइटा मर्मतमा छन् । ‘सुरक्षा चुनौती र दायित्वलाई ख्याल गरेर सेनाले उद्धार तथा विपद् व्यवस्थापन गर्न काठमाडौं, सुर्खेत र इटहरी गरी मुलुकका तीन स्थानमा एयर बेस निर्माण गरेको उनको भनाइ छ ।

सेनाले मुलुकको भौगोगिक अवस्था र प्राकृतिक विपत्तिलाई आकलन गरी उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि एउटा एयर बेसमा ५ हवाई साधन (चार हेलिकप्टर र एक विमान) राख्ने लक्ष्य राखेको छ । ‘पूर्वको इटहरी एयर बेसमा हालसम्म कुनै हवाई साधन छैनन् । पश्चिमको सुर्खेतमा भएका दुई हेलिकप्टरमध्ये एउटा सञ्चालनमा छ भने अर्को मर्मत गराइँदै छ,’ प्रवक्ता पाण्डेले भने ।

मध्य एयर बेस काठमाडमौंमा भएका अन्य हेलिकप्टर र विमानसमेत सबै पूर्णरूपमा सञ्चालनमा छैनन् । अति विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षादेखि गृह मन्त्रालयको सहकार्यमा अन्य सुरक्षा निकायहरू (नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र अनुसन्धान विभाग) लगायतले सेनाकै सहयोगमा हेलिकप्टरलाई विभिन्न प्रयोजनका लागि उपयोग गर्दै आएका छन् ।

यसै वर्ष सरकारले अगुस्टावेस्टल्यान्ड हेलिकप्टर (राष्ट्रपतिका लागि) र सीएन २३५–२२० विमान ल्याएको छ । ती दुवै सेनालाई हस्तान्तरण गर्न बाँकी छ । सैनिक प्रवक्ता पाण्डेका अनुसार अमेरिकाले दिने चारमध्ये थप दुई स्काई ट्रक पुस दोस्रो साता नेपाल भित्रिंदै छन् । ‘त्यसपछि सन् २०२० मा एउटा र सन् २०२१ मा अन्य दुई स्काई ट्रक आउनेछन््,’ उनले भने ।

सुरक्षा जानकार गेजा शर्मा वाग्ले नेपाली सेनाले प्राकृतिक प्रकोप, भूकम्प, बाढी पहिरोदेखि अतिविशिष्ट व्यक्ति र निर्वाचन सुरक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादसम्मको कुरा हेर्नुपर्ने भएकाले हवाई सुरक्षाका लागि स्पष्ट नीति र रणनीति अख्तियार गर्न जरुरी रहेको बताए । ‘सेनालाई हवाई सुरक्षाका लागि उपयुक्त उपकरण, भौतिक पूर्वाधार र हवाईजहाज उपलब्ध हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘भएका उपकरणहरू उपयोग गर्न पनि त्यत्तिकै आवश्यक छ ।’ वाग्लेले पनि अहिले सेनामा हवाई उपकरण उद्धार र राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि पर्याप्त नरहेको बताए । ‘पर्याप्त प्राविधिक तालिम र उपकरण, नीति र सहकार्य भए सेनाले प्रभावकारी ढंगले हवाई सुरक्षामा भूमिका खेल्न सक्छ,’ उनले भने ।

विपद् व्यवस्थापन जानकार कृष्ण देवकोटा नेपालमा जुनसुकै बेला प्राकृतिक विपद् आउन सक्ने भएकाले राष्ट्रिय सेनालाई तयारी अवस्थामा राख्नुपर्ने सुझाव दिन्छन् । ‘नेपालमा एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा उद्धार वा केही समस्या पर्दा स्थलमार्गबाट पुग्न घन्टौं लाग्छ । कतै त सडक सञ्जाल नै पुगेको छैन । त्यसैले हाम्रो हवाई सेवा बलियो हुनुपर्छ,’ उनले भने ।

पूर्वउपरथी तथा सुरक्षा जानकार विनोज बस्न्यातले पनि नेपालका सुरक्षा निकायमा सुरक्षाका साधन अपर्याप्त रहेको बताए । ‘सेनासित जति हेलिकप्टर र जहाज छन्, ती अपर्याप्त छन् । सेनामा मजबुत हवाई सुरक्षा हुनुपर्छ । जसले विपद् पर्दा उद्धार र राहत गर्न सहज हुन्छ,’ उनले भने ।

सेनामा जम्मा १९ हवाई साधनः
हेलिकप्टर
जम्माः १३
चालुः ५
मर्मतमाः ५

जहाज
जम्माः ६
चालुः ४
लिलामी प्रक्रियामाः २

यो पनि पढ्नुहोस्ः

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ २१:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×