४१ विमानस्थल घाटामा, काठमाडौंसहित नाफामा ८ वटामात्रै

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — हवाई यातायातबाट राज्यले अधिकतम फाइदा लिने उद्धेश्यले देशभर डेढ खर्ब हाराहारी लगानी गरेर स्थापना गरेको उड्डयन क्षेत्र अन्तर्गतका ४९ वटा विमानस्थलमध्ये ४१ वटा घाटामा संचालन भइरहेका छन् । जसमध्ये १६ वटा विमानस्थल यात्रु र जहाजको अभावमा बन्द छन् भने नाफामा ८ वटामात्रै देखिएका छन् ।

फाइल तस्बिर ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार, हालै सम्पन्न आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा ८ वटा विमानस्थलमात्रै नाफामा देखिए । ‘विमानस्थलको आम्दानी र प्राधिकरणले व्यहोर्ने संचालन खर्चका आधारमा गत वर्ष ४१ वटा विमानस्थल घाटामा गए’ प्राधिकरणको अर्थ विभाग निर्देशक गोविन्द दाहालले कान्तिपुरसँग भने, ‘संचालन खर्च तथा आम्दानीका आधारलाई मात्रै मापदण्ड बनाउदा ८ वटा विमानस्थलमात्रै नाफा आर्जन गरे ।’


प्राधिकरणका अध्यक्ष रहेका संस्कृती पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री योगेश भट्टराइले भदौं १९ गते स्विृकत गरेको ०७६/७७ को नीति, बजेट तथा कार्यक्रम अनुसार, नाफामा रहेका विमानस्थलमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलपछी तराईमा रहेका भैरहवा, नेपालगंज, बिराटनगर, सिमरा, भरतपुर, र धनगढी विमानस्थल छन । त्यस्तै अत्याधिक पर्यटक चल्ने पोखरा, लुक्ला, जोमसोम र सिमिकोट पनि नाफामा देखिए ।


गत वर्ष सर्वाधिक आम्दानी गर्नेमा काठमाडौं विमानस्थल परेको छ । यसले ८ अर्ब ११ करोड आम्दानी गरेको थियो । काठमाडौंपछी पोखरा विमानस्थलले ९ करोड ३९ लाख, विराटनगरले ८ करोड ८० लाख, भैरहवा विमानस्थलले ७ करोड ६७ लाख, नेपालगंजले ७ करोड ५७ लाख, धनगढीले २ करोड ७६ लाख, भरतपुरले २ करोड ३० लाख, लुक्लाले २ करोड, सिमराले १ करोड ८३ लाख र सिमिकोट विमानस्थलले १ करोड ३१ लाख रुपैया आम्दानी गरेका थिए ।


विमानस्थलहरुको मुख्य आयस्रोतमा जहाज उडानमा उपलब्ध गराउने संचार तथा उड्डयन सहायक सेवा, अवतरण, पार्किङ, भूमिस्थ प्रवन्ध, गृह आश्रृय लगायतका कम्तीमा पनि दुई दर्जन हाराहारी सेवाबाट शुल्क, भाडा, दस्तुर रोयल्टीलगायत पर्छन् ।


हाल बन्द रहेका विमानस्थलमा दार्चुला, बैतडी, बझाङ, ढोरपाटन, डोटी, जिरी, कांगेलडाँडा, लाङटाङ, महेन्द्रनगर, मनाङ, मसिनेचौर (डोल्पा), पालुङ, रोल्पा, मेघौली, स्याङबोचे र टिकापुर विमानस्थल छन् । प्राधिकरणले हाल ६ वटा आन्तरिक विमानस्थल (अर्घाखाची, गुल्मी, इलाम, कालिकोट, कमलबजार र खिजिचण्डेश्वरी) तथा तीनवटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमध्ये पोखरा र गौतमबुद्ध–भैरहवा) निर्माण भइरहेका छन् भने निजगढ निर्माण हुने प्रक्रियामा छ ।


संचालनमा रहेका ४९ मध्ये ३२ वटा कालोपत्रे धावनमार्ग भएका विमानस्थल हुन । चालीस वर्षपछि बैतडी, बझाङ, डोल्पा मसिनेचौर, डोटी, कालिकोट र लामीडाडा विमास्थल कालोपत्रे हुदैछन् । हाल चालु अवस्थामा रहेका ४९ मध्ये ४१ वटा विमानस्थलमा रात्री उडान सुविधा छैन । रात्री उडान गर्न सकिनेमा काठमाडौंबाहेक बिराटनगर, चन्द्रगढी, धनगढी, गौतमबुद्ध भैरहवा, नेपालगंज र सिमरामा मात्रै हुन ।


प्राधिकरणले एक वर्षअघि परामर्शदातामार्फत गराएको सम्पत्ती मूल्यांकन प्रतिवेदन अनुसार, देशभरका सबै विमानस्थल, पुर्वाधार, भवन, धावनमार्ग लगायतमा सरकारको लगानी कम्तीमा १ खर्ब ३७ अर्ब ६४ करोड रुपैया सम्पत्ति पुगेको छ । यी सबै विमानस्थलको तालुक निकाय प्राधिकरणको माषिक आम्दानी ६० करोड हाराहारी रहेको छ ।


प्राधिकरणका सूचना अधिकारी त्रिलोचन पौड्यालका अनुसार, चालु वर्ष प्राधिकरणले ४६ अर्ब ९६ करोड रुपैया बराबरको बजेट ल्याएको छ । जसमा ८ अर्ब ३३ करोड रुपैया बराबरको एरोनटीकल र ननएरोनटीकल आय प्रक्षेपित गरेको छ ।


गत वर्ष प्राधिकरणले ७ अर्ब १५ करोड आम्दानी गरेको थियो । प्राधिकरणको कुल बजेट ४६ अर्बमा २९ अर्ब प्राधिकरणको स्रोत रहेको छ भने बाँकी १७ अर्ब नेपाल सरकारले उपलब्ध गराउने शेयर, ऋण र अनुदानको हिस्सा रहेको छ । प्रकाशित : आश्विन ३, २०७६ १६:२६

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कतार एयरवेजको विमान ३ घण्टाभन्दा बढी होल्डमा किन ?

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — कतारबाट स्थानीयसमयअनुसार ३ बजेर २५ मिनेट उडेको विमान काठमाडौंमा ४ घण्टा ३० मिनेटमा अवतरण गर्छ । अर्थात् नेपालीसमयअनुसार १० बजेर २५ मिनेटमा अवतरण गर्छ । कतारको समय नेपालको भन्दा २ घण्टा ४५ मिनेट ढिलो छ । तर, बिहीबार फ्लाइट नम्बर ६५२ को एयरबस ३३०-३०२ कतार एयरवेज काठमाडौं विमानस्थलमा अवतरण गर्न ७ घण्टा भन्दा बढी समय लाग्यो । 

कतार एयरको उक्त जहाज ३ घण्टा १२ मिनेटसम्म नेपाली आकाशमा होल्डमा पर्‍यो । यति लामो समयसम्म होल्डमा परेको कमै रकेर्ड छ नेपाली आकाशमा । तर बिहीबार ३ घण्टा भन्दा बढी हेटौंड माथि होल्डमा पर्दा यात्रुहरुले हैरानी व्यहोर्नु पर्‍यो । त्यतिमात्रै होइन अवतरण भइसकेपछि पनि यात्रुहरु विमानबाट ओर्लन पाएनन् । ट्यक्सी वेमा नै जहाज रोकियो । करिव ८ घण्टासम्म जहाज भित्रै बस्न बाध्य भए यात्रुहरु ।

किन भयो यस्तो ?

देशको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल भएकाले प्रायजसो विमान चढ्ने यात्रुहरुले हैरानी व्यहोरिरहनु पर्छ । नेपालमा यो सामान्य भइसक्यो । विमानस्थलमा सानो केही गढवढ भइहाले पनि विमान कि त होल्डमा बस्नुपर्छ कि त डाइभर्ट गर्नुपर्छ । बिहीबार पनि त्यस्तै भयो, दूरी मापन गर्ने उपकरण (डीएमई) तथा भीएचएफ ओम्नीडाइरेक्सनल रेडियो रेन्ज (भीओआर) मा समस्या देखिएपछि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ठूला जहाजको अवतरण प्रभावित भए । उक्त उपकरणले विमानस्थल र जहाजबीचको दूरी र जहाज रहेको दिशा पत्ता लगाउने काम गर्छ । करिव २ घण्टासम्म उक्त उपरकणले काम नगर्दा अन्तर्राष्ट्रिय रउडानका ७ जहाजहरु होल्ड भए ।

त्रिभुवन विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षत्रीका अनुसार भीओआर र डीएमई उपकरण १० बजेर ४८ मिनेटमा बिग्रिएको थियो । साढे १२ बजेतिर यसको मर्मत सकिएको थियो । त्यसपछि होल्डमा रहेका जहाज विमानस्थलमा अवतरण हुन थाले । तर पनि कतार एयरवेज चाहिँ होल्डमा नै पर्‍यो ।

क्षत्रीका अनुसार कतारले उक्त फ्लाइटमा एयसबस ३३० सिरिज जहाज उडाएको थियो । उक्त विमान विमानस्थलको जुनसुकै पार्किङ वेमा पार्क हुन सक्दैन । कतारको लागि चाहिने पार्किङ वे खाली थिएन । क्षत्रीका अनुसार १ नम्बर पार्किङ वे मर्मत भइरहेकोले खाली थिएन भने २ नम्बर पार्किङमा बुधबार राति हङकङबाट आएको क्याथे ड्र्यागनको जहाज बिग्रिएर ठाउँ ओगटेको थियो । जसले गर्दा कतार होल्ड हुन पुग्यो । उनले भने, 'हामीकहाँ ठूला जहाज गर्ने पार्किङ ठाउँ सीमित छ । त्यसैले समस्या परिहरहन्छ । डिएमआइ र भिओआर पनि बिग्रनु अनि पार्किङ वे पनि खानी नहुँदा आज कतार लामो समय होल्डमा बस्यो ।'

प्रकाशित : आश्विन २, २०७६ १४:०९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×