'डेंगु नियन्त्रणको लागि सेनासम्म पनि परिचालन गर्न सकिन्छ'

अतुल मिश्र

काठमाडौँ — उपप्रधान तथा स्वास्थ्यमन्त्री उपेन्द्र यादवले देशमा डेंगु नियन्त्रण अभियान अन्तर्गत  सेना, प्रहरीसम्म परिचालन गर्न सकिने संकेत दिएका छन् । डेंगु नियन्त्रण गर्न सबै नेपालीले आ–आफ्नो तर्फबाट सहयोग गर्नुपर्ने औल्याउँदै स्वास्थ्य मन्त्रालयले बिहीबार आयोजित गरेको डेंगु रोग नियन्त्रण सम्बन्धि अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उपप्रधानमन्त्री यादवले भने, ‘डेंगुको लागि सबैको सहभागितामा अभियान नै चलाउनु पर्छ, आवश्यक परे पुलिस र सेना सबै मिलेर डेंगुलाइ परास्त गरौं ।’

डेंगु नियन्त्रणको लागि आमजनमानसमा यो विषयको जनचेतना अत्यावश्यक रहेको जनाउदै यादवले भने, ‘खेत, बारी, गमला आदिमा झुल लगाउन सकिँदैन, आमजनस्तरमा डेंगुको लार्भा नष्ट गर्ने जनचेतना नल्याएसम्म नियन्त्रण गाह्रो छ ।’

देशभर नै डेंगु फैलाउने लामखुट्टे पुगेको औल्याउदै स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले यसअघि समेत व्यापक रुपमा डेंगु देखिएपछि सेना परिचालन गरिएको बताए ।

डेंगुको लार्भालाई खोजेर नष्ट नगरेसम्म यो समस्यालाई समाधान गर्न नसकिने जनाउदै स्वास्थ्य राज्यमन्त्री डा.सुरेन्द्र यादवले भने, ‘डेंगु लामखुट्टेको प्रजनन स्थल रहेको घरहरुलाई नष्ट गर्नु नै उत्तम उपाय हुने बताए ।’

स्वास्थ्य मन्त्रालय एक्लै डेंगु नियन्त्रण गर्ननसक्ने कुरा आफू सरकारका सचिवहरको बैठक मै राखेको जनाउदै स्वास्थ्य सचिव डा.पुष्पा चौधरीले भने, ‘आम व्यक्तिसँगै राज्यको सबै निकायले मिलेर मात्र यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।’

डेंगु नियन्त्रणको लागि आफ्नो घर सफा गरेर मात्र नहुने, छिमेकीको घर समेत सफा हुनु पर्ने औल्याउदै इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसिडी)का भेक्टरवोर्न डिजिज कन्ट्रोल सेक्सनका प्रमुख घनश्याम पोखरेलले भने–‘छिमेकी मुलुक भारतको मुम्बईमा जसको घरमा डेंगुको लार्भा र प्युपा देखिन्छ त्यसलाइ दण्डित गरिन्छ, हामीले पनि यस्तै कानुन ल्याउने हो की ?’

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७६ १८:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बायोमेडिकल प्रणालीमा स्वास्थ्य संस्था थप्न मलेसिया सहमत 

मलेसिया सुचारु गर्न बाटो खुल्यो : म्यानपावर 
होम कार्की

काठमाडौँ — मलेसिया सरकारले मापदण्ड पुगेका सुचीकृत स्वास्थ्य संस्थालाई अनुगमन तथा निरिक्षण गरी बायोमेडिकल प्रणालीमा समावेश गर्ने जनाउदै नेपाल सरकारलाई श्रम समझदारी पत्र अनुसार कामदार पठाउने प्रक्रियालाई सुचारु गर्न अनुरोध गरेको छ । 

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले १ सय २२ स्वास्थ्य संस्थालाई सुचीकृत गरी गत साउन २१ गते पठाएको पत्रको जवाफ दिदै मलेसियाले निर्धारित मापदण्ड पुर्‍याउने संस्थाहरु थपिदैं लगिने वताएको हो । उसले नयाँ स्वास्थ्य संस्था छनोटको लागि सेवाप्रदायक संस्थामार्फत निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार अनुगमन गर्ने जनाएको छ ।

मलेसियाले नेपालसहित श्रोत मुलुक देशहरुमा बायोमेडिकल प्रणाली सञ्चालन गर्न वेस्टिनेट बिएचडीलाई जिम्मा दिएको छ । यसअघि, सरकारले मलेसियाबाट प्राप्त स्वास्थ्य मापदण्ड र स्वास्थ्य परिक्षण निर्देशिका (एसओपी) पुरा गरेका ३६ सहित एकसय २२ वटा स्वास्थ्य संस्थाको प्रस्तावित सुची पठाएको थियो । ३६ वटा स्वास्थ्य संस्था भने यसअघि नै बायोमेडिकल प्रणालीमा जडित भएका थिए ।

मलेसियाका लागि नेपाली राजदूत उदयराज पाण्डेले मलेसियाको जवाफ ‘सकारात्मक’ भएको वताए । ‘यसले कामदार आपुर्ति प्रक्रियामा भएको गतिरोधलाई फुकाउन सहयोग पुर्‍याउने देखिन्छ,’ पाण्डेले कान्तिपुरसँग भने । गत कात्तिक १२ गते दुई देशवीचको संयुक्त प्राबिधिक समिति बैठकमा नेपालद्वारा तयार गरिएको प्रस्तावित स्वास्थ्य संस्थालाई निरिक्षण तथा अनुगमन गरी मलेसियाले छनोट गर्ने उल्लेख छ ।

राजदूत पाण्डेले भदौ २४ र २५ गते तय गरिएको संयुक्त कार्यदल समुहको बैठकमा थप छलफल हुने बताए । ‘बैठकअघि नै स्वास्थ्य संस्थाका बिषयमा मलेसियाको धारणा आएको छ । अब यो विवाद टुंगिनेतर्फ अगाडि बढेको देखिन्छ,’ उनले भने ।

सन् २०१५ मा मलेसियाले आफ्नो प्रक्रिया अनुसार छनोट गरेका ३७ वटा स्वास्थ्य संस्थामध्ये श्रम मन्त्रालयको बिशेषज्ञ टोली निरिक्षणमा पुग्दा एउटा स्वास्थ्य संस्था वन्द भएको थियो । त्यसलाई प्रस्तावित सुचीमा समावेश नगरी पठाएको थियो । यसलाई मलेसियाले स्वीकार गरेको छ ।

मलेसियाले ती ३७ स्वास्थ्य संस्था पनि काठमाडौंस्थित मलेसियन दूतावास र वेस्निेट एसडिएन. विएचडी कम्पनी कडा अनुगमनबाट छानिएको स्मरण गराउदै नयाँ संस्था पनि सोही प्रक्रिया अनुसार निरिक्षण तथा अनुगमन हुने जनाएको छ । ३६ वटा स्वास्थ्य संस्थाले गरेको कामदारको स्वास्थ्य परिक्षण प्रतिवेदनलाई मलेसिया सरकारको अध्यागमन विभागले स्वीकृति गर्दै आएको छ ।

बायोमेडिकल प्रणाली अनुसार उर्तिण भएको स्वास्थ्य परिक्षण प्रतिवेदन आएपछि मात्रै अध्यागमन बिभागले मलेसिया आउने कामदारको प्रवेश भिसा (कलिङ भिसा) जारी गर्छ ।

वैदेशिक रोजगार ब्यवसायी संघका अध्यक्ष रोहन गुरुङले सरकारलाई मलेसिया सुचारु गर्नको लागि बाटो खुलेको वताए । ‘मलेसियाले मापदण्ड पुग्ने स्वास्थ्य संस्थालाई स्वीकार गर्ने भनेपछि अब सरकारले मलेसिया खोलेर विश्वासको बाताबरण वनाउनुपर्छ,’ संघका अध्यक्ष गुरुङले भने,‘नयाँ संस्था छनोट गरी प्रणालीमा जोड्न अझै समय लाग्छ । यता अनुगमन र निरिक्षण हुदै जान्छ । यी बिषयमा अल्झन नगरी कामदार पठाउने प्रक्रिया शुरु गर्दा हुन्छ ।’

उनले सुचीकृत नयाँ सस्थाको अनुगमन गराउनको लागि संघ र नेपाल स्वास्थ्य ब्यवसायी महासंघले सामुहिक पहल खेल्नुपर्ने वताए । ‘सरकारले नीतिगत ब्यबस्था गरेपछि बाँकी जिम्मेवारी सम्बन्धीत संस्थाहरुले पनि खेल्नुपर्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७६ १८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्