महेन्द्रराजमार्गको अरुणखोला पुलबाट यातायात सुचारु

नारायण शर्मा

नवलपरासी — ट्रकको ठक्करबाट भाचिएकाे पूर्व–पश्चिम महेन्द्रराजमार्ग अन्तरगत अरुणखाेलाको पुल मर्मत गरेर यातायात सञ्चालनमा ल्याइएकाे छ ।

शनिबार आएको बाढीले पुल देखि दक्षिणतर्फ बनाएको डाइभर्सन फेरि बगाए पछि सतह पुलबाट यातायात सञ्चालनमा ल्याइएको हो।

डिभिजन सडक कार्यालय बुटवलका प्रमुख मेघराज मरासीनिले भाचिएको पुल मर्मत भइसकेका कारण त्यहाबाट हिडाउन मिल्ने भएकाले गाडि छाडिएको जानकारी दिए। ‘पुलको स्ल्याब केही फुटेको छ त्यसले रोकिन पर्दैन,’ उनले भने।

गाडि चलाएरै पनि फुटेको भाग (सतह मर्मत) गर्न सकिने भएकाले फेरि पानी रोकिएपछि डाइभर्सन सडक प्रयोग गर्न नपर्ने उनले बताए।

करिब २ साता अघि अरुणखोला पुल किनारको फलामे बारमा ट्रक ठोक्किएका कारण पुल भाचिएपछि महेन्द्रराजमार्गको यातायात ठप्प भएको थियो। पुलबाट हिड्न नमिल्ने भएपछि खोलामा हयूमपाइप राखेर बनाएको डाइभर्सन सडक यस अघि ४ पटक बाढीले बगाउँदा महेन्द्रराजमार्ग हुँदै पूर्व–पश्चिम हिड्ने हजारौ यात्रुले सास्ती ब्यहोरेका थिए।

नवलपरासी अन्तरगत महेन्द्रराजमार्गमा रहेका ४ वटा पुल यस अघि पनि पटक–पटक भाचिएका थिए।३ वर्ष अघि गैडाकोटमा रहेको जयश्री खोलाको पुल भाचिदा नयाँ पुल बनाउन ३ वर्ष लागेको थियो।

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७६ ०९:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धौवादी फलामखानी एक वर्षभित्रै

खानी तथा भूगर्भ विभागले शुक्रबार निकालिएको ५ टन फलाम नमुना परीक्षणका लागि चीनको सरकारी प्रयोगशालामा पठाएको छ 
नारायण शर्मा

नवलपरासी — सरकारले देशकै ठूलो धौवादी खानीबाट फलाम निकाल्न विधिवत् प्रक्रिया अघि बढाएको छ । गत बुधबारको मन्त्रिपरिषदको निर्णयले धौवादी फलामखानी लिमिटेड बनाउने नीतिगत निर्णय गरेको छ ।

नवलपरासीको धौवादी स्थित फलामखानी भेटिएको पहाड ।

खानी तथा भूगर्भ विभागका महानिर्देशक सोमनाथ सापकोटाले लिमिटेड स्थापनासँगै फलाम निकाल्ने कार्यले गति लिने जानकारी दिए । ‘लिमिटेड गठनको निर्णय भइसकेकाले अब तत्काल सञ्चालक समिति गठन हुन्छ । सीईओ नियुक्ति हुन्छ र कामले गति लिन्छ,’ उनले भने । नयाँ बन्ने समितिले कारखाना खोल्ने र त्यसैले काम कारबाही अघि बढ्ने भएकाले आउँदो एक वर्षभित्र फलाम कारखाना स्थापना हुने दाबी उनको थियो ।

पहिलो चरणमा खानीसम्म पक्की सडक निमार्णको काम सुरु भइसकेको छ । अब बन्ने समितिले बिजुली, कारखानाका लागि जग्गा प्राप्तिको प्रक्रिया र स्थान छनोटका लागि प्राविधिक र विषेशज्ञको टोली चाँडो खटाइने जानकारी उनले दिए । पूर्वी नवलपरासीको हुप्सेकोट गाउँपालिका–५ धौवादीमा नेपालकै ठूलो फलामखानी छ । एक सय वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । त्यहाँबाट १० करोड टन फलाम निकाल्न सकिने प्रारम्भिक अनुमान छ । विभागले उक्त क्षेत्रलाई फलामखानी किटान गरेको छ ।

विभागले शुक्रबार निकालिएको ५ टन फलाम नमुना परीक्षणका लागि चीनको सरकारी प्रयोगशालामा पठाएको छ । त्यसको विस्तृत रिपोर्ट आउन कम्तीमा ३ महिना लाग्नेछ । विभागले शनिबार एक विशेषज्ञको टोली धौवादीमा खटाएको छ ।

नवलपरासीको धौवादीमासतहमा भेटिएका फलामका टुक्रा । तस्बिर : नारायण शर्मा

सिनियर डिभिजनल जियोलोजिस्ट दिनेशकुमार नापित, नारायण बाँस्कोटा, प्रवर्द्धन तथा मूल्यांकन शाखा प्रमुख जयराज घिमिरे, मेटालोजिकल इन्जिनियर कृष्णदेव झालगायत विज्ञको टोली धौवादी खटाइएको हो । जग्गाको लोकेसन र धेरै प्रक्रियाबारे अध्ययन गरेर प्रतिवेदन विभागमा बुझाइने बाँस्कोटाले जानकारी दिए ।

बजार मूल्यमा प्रतिस्पर्धा
धौवादीबाट निकालिने फलामले विश्व बजारको मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने/नसक्ने बारेमा विभागले पछि अध्ययन गर्ने भएको छ । पहिला फलाम कति प्रतिशत निस्कन्छ भन्ने हो त्यो यकिन भएपछि बजार मूल्य प्रतिस्पर्धाबारे अध्धयन सुरु गरिने विभागको
भनाइ छ ।

यहाँको फलाम छड बनाउन प्रयोग हुने प्रारम्भिक प्रतिवेदनमा छ । डन्डी बनाउनेबाहेक खेरजाने फलामको धाउ सिमेन्ट कारखानामा प्रयोग हुन सक्छ । यहाँको खानीमा ३६ प्रतिशतसम्म फलामको मात्रा भेटिएका कारण लगानीकर्ता (कम्पनी) आकर्षित हुन सकेका छैनन् । फलामबाट स्टिल बनाउन धेरैवटा प्रशोधन प्लान्ट राख्नुपर्ने भएकाले हालको बजार मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने आकलन गरिएको छ ।

संसारभरी ५५ प्रतिशत बढी फलामको मात्रा रहेको खानीलाई उच्च कोटीको श्रेणीमा राख्ने गरिन्छ । पूर्व–पश्चिम महेन्द्र राजमार्गअन्तर्गत कावासोती र डन्डाबाट करिब २४ किलोमिटर उत्तरमा धौवादी फलामखानी पहाड छ । त्यहाँबाट एक वर्षअघिदेखि स्थानीयले फलाम निकालेर घरायसी प्रयोगका कोदालो, बेल्चा, गैंटी बनाउँथे । आरनमा तताएर बनाइने ती घरेलु औजार गाउँघरमा बिक्री हुन्छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७६ ०७:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्