दुर्घटनापछि मात्रै छेकबार

हरिहरसिंह राठौर

धादिङ — ०४५ भदौमा जोगीमारामा पहिरो आएर बस खसेको स्थानमा लाखौं खर्च गरेर अग्लो र बलियो पर्खाल निर्माण गरिएको छ । त्यसयता त्यहाँ पहिरो खसेको छैन । 


 ०६२ फागुन २३ मा जोगीमाराकै ज्यामिरेघाटमा रात्रिबस त्रिशूलीमा खस्दा ५६ जनाको मृत्यु भएको थियो । त्यहाँ पनि तारजाली पर्खाल लगाइएपछि बस खस्न रोकिएका छन् ।
 ०७३ असोज १० मा पूर्वगृहमन्त्री माधवप्रसाद घिमिरे सवार गाडी खसेको दारेचोकको घोप्टेभीरमा पक्की ढलान पर्खाल बनाइएको छ । त्यसयता त्यहाँ गाडी खसेका छैनन् ।

सडक विभागले अत्यधिक दुर्घटना भइरहेका ‘ब्ल्याक स्पट’मा सुरक्षाका लागि पक्की संरचना निर्माण गरेर परीक्षण गरिरहेको छ । पोखराबाट डुम्रे हुँदै मुग्लिनसम्म मर्स्याङ्दी र मुग्लिनबाट गल्छीसम्म ५८ किमि सडक त्रिशूली नदीकिनारमा पर्छ । मुग्लिन–मलेखु ४० किमि र नारायणगढ–मुग्लिन खण्डको ३६ मध्ये करिब ३० किमि अप्ठेरो भीर काटेर बनाइएको छ ।

नदीतर्फ धेरै ठाउँमा सुरक्षा संकेतका रूपमा स–साना फलामे डन्डी मात्रै राखिएको छ । केही ठाउँका पर्खालमा सेतो–कालो रङ लगाएर प्यारापिट बनाइएको छ । कतै–कतै अल्मुनियमको बार पनि छ । केही ठाउँमा तारजालीको पर्खाल पनि लगाइएको छ । कति ठाउँमा भने बोटबिरुवा र झाडीलाई नै चालकले सुरक्षा संकेतका रूपमा बुझ्नुपर्ने बाध्यता छ ।

कैयन् सुरक्षा बार मालवाहक सवारीसाधनको ठक्करले कमजोर भइसकेका छन् । ‘उतिबेलाका गाडीको चापलाई लेखाजोखा गरेर यो राजमार्ग निर्माण गरिएको भए पनि सडकछेउमा स्थायी सुरक्षा दिन भौगोलिक र प्रााविधिक रूपले निकै कठिन रहेको’ गजुरीस्थित सडक डिभिजन एकाइ प्रमुख हरि ठकुरीले बताए । ‘सडकछेउका सुरक्षा बार छुन नहुने संकेत मात्रै हुन्, चालक निदाएर दुर्घटना हुँदा तिनले छेक्न सक्दैनन्,’ उनले भने ।

सडकछेउका पर्खालले मात्रै सवारीसाधनको सुरक्षा गर्न नसक्ने बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका अध्यक्ष हरि डल्लाकोटीले बताए । ‘चालक आफैं सचेत हुनुपर्छ, कैयन् यात्रुको जीवन आफ्नो हातमा छ भन्ने जिम्मेवारीबोध गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७६ ०८:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भुक्तानी असारमै, काम अधुरै

मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — विजयनगर गाउँपालिका ५ जुगुनिया–वीरनगरसम्मको सडक स्तरोन्नतिको काम कागजमा पूरा भइसक्यो । काम सकेर ठेकेदारले गत असारमै भुक्तानी पनि बुझिसके । तर फिल्ममा भने काम अझै अधुरै छ, जारी छ ।

सबै भुक्तानी लिएको एक महिनापछिसम्म काम पूरा नभएपछि स्थानीयले विरोध जनाएका छन् । स्तरोन्नतिको काम गुणस्तरहीन भएको पनि उनीहरूको आरोप छ । गत वर्ष जुगुनियादेखि वीरनगरसम्म करिब ५ किमि ग्राभेल सडक स्तरोन्नति र ६ वटा कल्भर्ट निर्माणका लागि ठेक्का लगाइएको थियो ।

जुगुनियादेखि बाघमारासम्म करिब १ किमि र नौरंगियादेखि वीरनगरसम्मको १ किमि सडकमा कुनै काम भएको छैन । बाँकी ३ किमिमा ८/१० ट्रली मिस्कट छरिएको छ । ‘ल हेर्नुस् गाउँको सिंहदरबारले गरेको काम,’ स्थानीय गोवर्द्धन यादवले डालपुर चोकमा स्तरोन्नतिका नाममा खसालेको बालुवा देखाउँदै भने । अहिलेका जनप्रतिनिधि कमाउन आएको उनको आरोप छ ।यस्तै कारणले विकास वर्षौं पछाडि धकेलिने उनले बताए । सडकका ठाउँठाउँमा बालुवा छरिएको छ । सडकको अवस्थामा कुनै सुधार छैन । ‘जस्तो पहिला थियो, अहिले पनि उस्तै छ,’ स्थानीय पूर्णप्रसाद न्यौपानेले भने, ‘पूजाको प्रसाद जस्तो मिस्कट छरेर झारा टारे ।’ ठेकेदारले गाउँपालिकाबाट २३ लाख रुपैयाँभन्दा बढी भुक्तानी लिएको देखिन्छ ।

स्थानीयका अनुसार यहाँ ८/१० लाख रुपैयाँको काम भएको देखिन्न । अहिले यो सडक हिलाम्मे छ । यही सडकमा अघिल्लो आवमा पनि ७ लाख रुपैयाँ खर्चिइएको थियो । सडकमा अहिले ६ ह्युमपाइपका कल्भर्ट निर्माण गरिएको छ । त्यसमा प्लास्टर गरिएको छैन ।

गाउँपालिकाले गत असारमै काम पूरा भएको जनाउँदै भुक्तानी दिएको थियो । स्थानीयले विरोध जनाएपछि साउन अन्तिमसम्म ठाउँठाउँमा १/२ ट्रली बालुवा र मिस्टक खसालेर रोलिङको काम गरेको स्थानीय राजेन्द्र यादवले बताए । ‘झारा टार्ने काम मात्र भएको छ,’ उनले भने, ‘सडक स्तरोन्नति भनेर बजेट विनियोजन गरेकोबारे स्थानीयलाई जानकारी छैन ।’ योजनाबारे उल्लेख गरिएको बोर्ड कतै पनि छैन । ‘गाउँपालिकामा सोध्न जाँदा पनि कसैले केही बताएनन्,’ उनले भने, ‘नियोजित रूपमै अनियमितता गर्न खोजेको प्रस्ट हुन्छ ।’

सडक स्तरोन्नति र कल्भर्ट निर्माणका लागि ५० लाख रुपैयाँ बजेट थियो । योसहित तीनवटा योजनाको ठेक्का एकीकृत रूपमा लगाइएको थियो । गत आर्थिक वर्षमा जुगुनिया–वीरनगर सडक ५० लाख, त्रिपालनगर–बद्ददौर सडक ५० लाख र लोहरौला–सुरइपुल सडक स्तरोन्नतिका लागि ३० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो ।

तीनवटै सडकको स्तरोन्नतिका लागि एकीकृत रूपमा १ करोड ३० लाख रुपैयाँको ठेक्का आहवान गरिएको थियो । अमर निर्माण सेवाले भ्याटसहित ८० लाख २४ हजार २ सय २४ रुपैयाँ ठेक्का सकारेको थियो । ०७५ चैत २६ मा भएको सम्झौताअनुसार ०७६ जेठ मसान्तसम्म सक्नुपर्ने समयसीमा तोकिएको थियो । काम पूरा नभएपछि एक महिना म्याद थप गरियो । असारमा काम नसकिँदै भुक्तानी दिइयो ।

तीन योजनाको गरेर ठेकेदारले ६२ लाख रुपैयाँ भुक्तानी बुझिसकेका छन् । जसमध्ये जुगुनिया–वीरनगर सडकको मात्र २३ लाख रकम भुक्तानी भइसकेको छ । अन्य योजनाको काम पनि कमसल भएको स्थानीयले बताए । असार मसान्तसम्म काम पूरा नहुँदै भुक्तानीका लागि योजनाको मूल्यांकन गरेर सिफारिस गरिएको गाउँपालिकाका इन्जिनियर प्रदीपकुमार चौधरीले स्विकारे । ‘मैले रोक्न कोसिस गरेको थिएँ,’ उनले भने, ‘तर सकिनँ ।’ असारमा काम सकिएको कागजात तयार गरेर भुक्तानी लिएको उनले बताए । ‘तर काम साउन मसान्तमा सकियो,’ उनले भने ।

अमर निर्माण सेवाका स्थानीय प्रतिनिधि रामशरण यादवले साउन मसान्तमा सडक ग्राभेल गरी रोलिङको काम सम्पन्न भएको बताए । असारको चटारोका कारण योजना सम्पन्न नहुँदै भुक्तानी दिइएको गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रवीन्द्रप्रसाद चौधरीको भनाइ छ । ‘गाउँपालिकाका अध्यक्ष र उपाध्यक्षले अनुगमन गरेपछि मात्र रकम भुक्तानी दिइएको हो,’उनले भने, ‘तर काम साउन मसान्तमा मात्र सकियो ।’

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७६ ०७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्