नेकपामा  ध्रुवीकरण

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले पार्टी एकता हुँदाको सहमतिको बलमा प्रधानमन्त्री वा अध्यक्षमध्ये एउटा पूर्ण जिम्मेवारीको पद लिन दबाब बढाएपछि नेकपाका शीर्ष नेताबीच ध्रुवीकरण बढेको छ । दाहालले केही दिनअघि प्रधानमन्त्रीको साढे दुईवर्षे कार्यकालपछि आफू प्रधानमन्त्री बन्ने वा अध्यक्ष हुने अभिव्यक्ति दिएपछि नेताहरू पक्ष र विपक्षमा बाँडिएका हुन् ।

समय आएपछि नेतृत्व हस्तान्तरण हुनुपर्नेमा पूर्वमाओवादी केन्द्रभित्र स्पष्ट धारणा छ । पूर्वएमाले समूहमा भने दाहालको अभिव्यक्तिले खैलाबैला मच्चिएको छ ।

पार्टीभित्र ‘बहुकेन्द्र’ सिर्जना गर्न नहुने पार्टी सचिवालय सदस्यसमेत रहेका नेता ईश्वर पोखरेलको भनाइ छ । नेता वामदेव गौतम भने, ‘एक व्यक्ति, एक जिम्मेवारी’ को विधिअनुसार काम बाँडफाँट गर्नुपर्ने पक्षमा छन् । नेता पोखरेल जो प्रधानमन्त्री छ, उही अध्यक्ष हुनुपर्ने वा अध्यक्ष जो छ उही प्रधानमन्त्री हुने गरी एउटा मात्र केन्द्र बनाउनुपर्छ भन्ने अडानमा छन् । विगतको समझदारीलाई दाहालले गलत समयमा बाहिर ल्याएको भन्दै उनले आपत्तिसमेत जनाएका छन् ।

‘जिम्मेवारी व्यवस्थापन गर्नुपर्छ भन्ने नाममा वैधानिक ढंगले नै बहुकेन्द्र सिर्जना गर्नु हुँदैन । त्यो बहुकेन्द्र भनेको ‘अल्टिमेट्ली नो केन्द्र’ र ‘एनार्की हो,’ पोखरेलले कान्तिपुरसँगको अन्तर्वार्तामा भने, ‘सहमतिलाई सार्वजनिक खपत र जनदबाब सिर्जना गर्ने ढंगले प्रयोग गरियो भने दुर्भाग्य हुन्छ ।’

यसअघि सार्वजनिक मञ्चबाटै अध्यक्ष दाहाल र नेता पोखरेलबीच वैचारिक विषयमा सवालजवाफ भएको थियो । दाहालको अभिव्यक्तिपछि पूर्वएमाले पृष्ठभूमिका नेता वामदेव गौतम सहमतिअनुसार समय आएपछि सत्ता हस्तान्तरण हुनुपर्ने पक्षमा उभिएका छन् ।

पार्टी एकताको सन्दर्भमा भएको सहमतिअनुसार अघि बढ्नुपर्ने र एउटै व्यक्तिमा धेरै अधिकार केन्द्रित गर्न नहुने उनको धारणा छ । पोखरेलले प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष एउटै हुने खालको वकालत गरिरहँदा नेता गौतम भने फरकफरक व्यक्तिलाई जिम्मेवारी दिनुपर्ने पक्षमा उभिनुले पूर्वएमालेभित्रको ध्रुवीकरणलाई स्पष्ट पार्छ ।

प्रधानमन्त्री हुनेले पार्टीको काम छोड्नुपर्ने गौतमको मत छ । उनले गत मंसिरमै स्थायी समिति बैठकमा ‘एक व्यक्ति एक जिम्मेवारी’ को अवधारणाअनुसार पार्टी चल्नुपर्ने प्रस्ताव राखिसकेका छन् । यो प्रस्ताव कार्यान्वयनमा आउनुपर्ने उनको अडान छ । प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष एउटै व्यक्ति हुँदा अहिले सरकार राम्रो चल्न नसकेको र पार्टी पनि राम्ररी अघि बढ्न नसकेको गौतमको निष्कर्ष छ ।

नेतृत्व हस्तान्तरणका विषयको सहमति बाहिर आए पनि स्थायी समितिभित्रका केही नेता भने त्यसको आधिकारिकता जाँच्नुपर्ने पक्षमा छन् । नेता घनश्याम भुसालले उक्त सहमतिको आधिकारिकताबारे पार्टीभित्र छलफल हुनुपर्ने माग गरेका छन् । विवादमा आएका विषयलाई पार्टीको सचिवालयले मात्र सल्टाउन नसक्ने भन्दै उनले पत्रबारे जानकारी गराउन माग गरेका छन्।

नेतृत्वको विषय जोडेर पार्टीभित्र वादविवाद र सार्वजनिक टीकाटिप्पणी बढ्न थालेपछि यसलाई नेताहरूबीच फुटाउने वा खेल्न खोज्ने प्रयासका रूपमा पनि बुझ्न थालिएको छ । अध्यक्ष ओली र दाहालले आइतबार र सोमबार पार्टीको कार्यविभाजनलगायत विषयमा छलफल गर्दा यसबारे पनि समीक्षा गरेको स्रोतले बतायो।

महासचिव विष्णु पौडेलले भने सार्वजनिक रूपमा आएका टीकाटिप्पणी र भाषणको अर्थ नभएको बताए। ‘जुन विषयमा टेकेर खेल्न सकिन्छ भन्ने अपेक्षा थियो, त्यो चाहनेहरूले बढी हल्ला गरेका हुन्,’ उनले भने।

नेताहरूबीच ध्रुवीकरण बढिरहेका बेला मंगलबार सचिवालय बैठक बोलाइएको छ । बैठकले पोलिटब्युरो चयन र केन्द्रीय नेताको कार्यविभाजनबारे छलफल गर्नेछ । शक्तिशाली विभाग कसको नेतृत्वमा दिने भन्नेमा नेताबीच रस्साकसी छ।

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७६ ०७:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चन्द समूहभित्रै वार्ताको दबाब

दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — नेत्रविक्रम चन्द समूहलाई सरकारसँग वार्ता गर्न चौतर्फी दबाब बढ्दै गएको छ । सरकारले गत फागुनमा गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाएपछि आफ्ना कार्यकर्ता पक्राउ पर्ने र कारबाही प्रक्रिया असफल हुने क्रम बढ्न थालेपछि चन्द समूहभित्रकै केही नेताले वार्तामा जोड दिइरहेका छन् ।


नागरिक समाज, बुद्धिजीवी र सत्तापक्षीय नेताले पनि चन्द समूहलाई वार्तामा बस्न दबाब दिइरहेका छन् ।

केही दिनअघि नेपाल बन्द गराउने क्रममा बम विस्फोटमा परी आफ्नै कार्यकर्ताको मृत्यु भएपछि चन्द समूहभित्र वार्ताका लागि दबाब चुलिएको छ । तालिमप्राप्त कार्यकर्ता परिचालन गर्न नसक्दा चार कार्यकर्ताको मृत्यु भएको विषयमा समूहभित्र छलफल सुरु भएको छ । नेता–कार्यकर्ताले समूहभित्र बृहत् छलफल गरेर अघि बढ्न नेतृत्वलाई सुझाइरहेका छन् । केही सदस्य वार्ता गर्दा आत्मसमर्पणको सन्देश जाने भन्दै तत्काल त्यसतर्फ अघि नबढ्ने पक्षमा छन् ।

मागबारे सरकारसँग छलफल गर्नुपर्ने प्रस्ताव राखेपछि पोलिटब्युरो सदस्य पदम राई निलम्बित भएका थिए । ‘पार्टीमा कुरा राख्यो कारबाहीमा पर्ने डर हुन्छ, बोल्न सक्ने अवस्थामा कोही साथी पनि छैनौं,’ चन्द समूहका एक पोलिटब्युरो सदस्यले कान्तिपुरलाई भने, ‘पार्टीका साथी पक्राउ पर्ने क्रम जारी छ, सरकारसँग आफ्ना माग स्पष्टसँग राखौं भन्ने राईलाई कारबाही नै गरियो ।’

निलम्बनपछि राई सत्तारूढ नेकपामा प्रवेश गरेका छन् । चन्द समूहका प्रवक्ता खड्गबहादुर विश्वकर्माले आइतबार विज्ञप्ति जारी गरी रूपान्तरण र उपचारको प्रयास गर्दागर्दै पनि असम्भव भएपछि पार्टीको स्थायी कमिटीले राईलाई निलम्बन गरेको उल्लेख गरेका छन् ।‘पार्टीविरुद्ध झन्झन् अन्तरध्वंस र अपराधपूर्ण कार्यमा संलग्न भएकाले पार्टीको साधारण सदस्यसमेत नरहने गरी निष्कासन गरिएको छ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएका स्थायी कमिटी सदस्य हेमन्तप्रकाश ओली, पोलिटब्युरो सदस्य भरत बम, मोहन कार्की, केन्द्रीय सदस्यद्वय बन्धु चन्द र विजय श्रेष्ठलगायत करिब ५ सय नेता–कार्यकर्ता पक्राउ परिसकेका छन् । कार्यकर्ता धमाधम पक्राउ पर्न थालेपछि राईले एक महिनाअघि सभामुख कृष्णबहादुर महरालाई सरकारसँग वार्ताको वातावरण बनाइदिन अनुरोध गरेको स्रोतले जनाएको छ । त्यसपछि उनलाई स्थायी कमिटीले निलम्बन गरेको थियो । राई प्रवक्ता विश्वकर्माका विश्वासपात्रका रूपमा चिनिन्थे ।

चन्द समूहका एक पोलिटब्युरो सदस्यले पछिल्लो समय पूर्वएमाले नेताहरूले भित्रभित्रै चन्द समूहसँग वार्ताको पहल गरिराखेको जानकारी दिए । उनका अनुसार नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले भने आफूमार्फत चन्द समूहलाई वार्तामा ल्याउन पहल गरेका छन् । त्यसका लागि नेकपा केन्द्रीय सदस्य सुदीप मल्ल, रामदीप आचार्यलाई अनौपचारिक रूपमा जिम्मा दिइएको छ । मल्ल, आचार्य कुनै बेला चन्दका प्रियपात्रका रूपमा चिनिन्थे । ‘वार्तामा ल्याउन पहल भइरहेको छ,’ मल्लले भने। अध्यक्ष दाहाल चन्द समूहसँग वार्ता गर्ने पक्षमा रहेको उनले बताए ।

केही दिनअघि विराटनगरमा आयोजित कार्यक्रममा अध्यक्ष दाहालले वार्ताका लागि पहल भइरहेको बताएका थिए । सरकार पक्षबाट प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमाल र सांसद सोमनाथ पाण्डेले चन्द समूहका लुम्बिनी इञ्चार्ज वीरजंग चन्दमार्फत नेक्रवित्रम चन्दलाई वार्ता ल्याउन पहल गरेका थिए । वीरजंग नेक्रवित्रमका सहोदर दाजु हुन् । नागरिक अगुवा मल्ल के सुन्दरले चन्द समूहलाई वार्तामा ल्याउनुको विकल्प नझएको बताए ।

'आक्रमण गर्ने नीति छैन’
चन्द समूहले सुरक्षा निकायमाथि आत्रमण गर्ने आफ्नो नीति नभएको स्पष्ट पारेको छ । सोमबार प्रवक्ता खडगबहादुर विश्वकर्माले विज्ञप्ति जारी गर्दै सोलुखुम्बुमा प्रहरीचौकीमा आक्रमण प्रयास भएको भन्ने हल्ला नियोजित रषड्यन्त्रपूर्ण प्रचारबाजी मात्र भएको उल्लेख गरेका छन् ।

‘सरकारले दमन गर्ने उद्देश्यले सोलुखुम्बुमा प्रहरीचौकीमा आक्रमण प्रयास भनेर झूटो समाचार प्रसारण गराएको हो,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । सामाजिक सञ्जालमा सोलुखुम्बुमा चन्द समूहले प्रहरीचौकी आक्रमण गर्ने हल्ला चलेपछि चन्द समूहले आधिकारिक भनाइ सार्वजनिक गरेको हो ।

उच्च सतर्कता
ओखलढुंगा– महाकुलुङ गाउँपालिका–३ छेस्काममा चन्द समूहका कार्यकर्ताको गतिविधि बढेलगत्तै सोमबार सुरक्षा सतर्कता बढाइएको छ । समूहका कार्यकर्ता आइतबार राति प्रहरी चौकी आक्रमणका लागि आएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको थियो । कतिपयले आक्रमण नै भएको दाबी गरे पनि चौकीनजिकै घर भएका स्थानीयले आक्रमण नभएको बताएका छन् ।

‘दुईवटा समूहको गतिविधि राति देखिएको हो,’ एक स्थानीयले टेलिफोनमा भने, ‘ती दुई समूहमध्ये एक समूह राति नै संखुवासभातर्फ लागेको र अर्को समूह सोलुखुम्बुतर्फ हिंडेको गाउँलेबाट मैले पनि थाहा पाएको हुँ ।’ तर उनीहरूले चौकीमै आएर आक्रमण नगरेको उनले बताए ।

समूहका कार्यकर्ताले भने आक्रमणका लागि चौकीमा पुग्दा प्रहरी भागेर कोही नभएको दाबी गरेका छन् । उक्त दाबीको पुष्टि भएको छैन । असईको कमान्डमा रहेको चौकीमा सात जनाको दरबन्दी भए पनि आइतबार चार जना मात्र थिए।

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७६ ०७:०९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×