कृष्ण खनाल

चुनौतीरहित सरकार, औसत उपलब्धि

ओली नेतृत्वको नेकपा सरकारले दुई वर्ष पूरा गरेको छ । प्रदेश–२ मा बाहेक उसलाई तीनवटै तहका सत्ता र सरकारमा चुनौती छैन । प्रदेशमा अझ बलियो पकड छ, दुईतिहाइभन्दा बढी उसका सदस्य छन्, प्रदेशका संसद्मा । प्रमुख विपक्षी नेपाली कांग्रेससँग अविश्वासको प्रस्ताव गर्न आवश्यक पर्ने संख्या पनि पुग्दैन ।

नेकपाको बेथिति र लोकतन्त्रको भविष्य

अहिले सत्तारूढ दल नेकपाको जम्बो केन्द्रीय समितिको बैठक चलिरहेको छ । दुई अध्यक्ष छन् तर बैठकको प्रारम्भमै अध्यक्षताको विवाद उठ्यो । अध्यक्षता कसैको छैन, बिनाअध्यक्षता बैठक चलेको छ भन्ने खबर बाहिर चर्चित भयो । यदि सत्य हो भने नेकपामा बेथितिको यो हदैसम्मको नमुना हो, पार्टी इतिहासमा लज्जाको चरमचुली पनि । केही महिनाअघि मात्र पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ‘कार्यकारी अध्यक्ष’ भएको कुरा प्रसारित गरिएको थियो ।

निर्णायक नेतृत्वको संघारमा कांग्रेस

नेपाली कांग्रेसको १३ औं महाधिवेशन सम्पन्न भएको आउँदो फागुनमा चार वर्ष पूरा हुँदै छ । सामान्यतया कांग्रेस यति बेला १४ औं महाधिवेशनले रंगिनुपर्ने थियो, तर सभापति शेरबहादुर देउवाले २०७७ फागुनमा मात्र अधिवेशन गर्ने घोषणा गरेका छन् । पार्टीमा एकातिर गुटगत विवाद चुलिएको छ भने अर्कातर्फ भावी नेतृत्व र यसले लिनुपर्ने बाटोबारे चर्चा बढ्न थालेको छ । निर्धारित कार्यकालमा अधिवेशन नहुनु/नगर्नु कांग्रेसको नियति नै भएको छ ।

संसद, एमसीसी र नेकपा कचिंगल

संघीय संसदको पाँचौं अधिवेशन ४ पुसबाट प्रारम्भ भएको छ । दुई साता नाघिसक्दा पनि यसले कुनै गति लिन सकेको छैन । प्रतिनिधिसभामा सभामुखको पद रिक्त छ । नयाँ सभामुखको निर्वाचन कहिले हुन्छ अझै टुङ्गो छैन । यसले सत्तारूढ दल नेकपाको निर्णय पर्खिबसेको छ ।

कृष्ण खनालका लेखहरु :

संघीयताको भुइँ, जनमत र राजनीति

गत मंसिर अन्तिम साता पोखरामा आयोजित नेपाल साहित्य महोत्सवमा संघीयता पनि छलफलको एउटा विषय परेको थियो । टीभी टक शोका सञ्चालक टीकाराम यात्रीले सञ्चालन गरेको सो छलफलमा अधिवक्ता भीमार्जुन आचार्य र म वक्ता थियौं ।

वनकालीमा कृपालु

पशुपति क्षेत्रस्थित वनकालीमा मनै खिच्ने उद्यान छ, ‘कृपालु उद्यान’  । एक वर्षअघि मैले एक जना आफन्तबाट त्यो उद्यानको झलक दिने एउटा सानो पुस्तिका हेर्ने अवसर पाएको थिएँ  ।

नेकपा व्यवस्थापन र स्थिरताको दन्त्य कथा

गत साता सत्तारूढ दल र सरकारबारे दुइटा ठूला समाचार बने । नेकपा सचिवालय बैठकले निर्णय गर्‍यो– अब अध्यक्ष केपी शर्मा ओली पूरै अवधिभर प्रधानमन्त्री कायम रहने र अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ पार्टीको ‘कार्यकारी अध्यक्ष’ हुने । यसलाई नेकपा वृत्तले एकता र स्थिरताको अर्को महत्त्वपूर्ण पाइलो भनेर प्रस्तुत गर्ने प्रयत्नसमेत गरेको छ ।

नयाँ उपकुलपति र त्रिविका चुनौती

लामो प्रतीक्षापछि त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) ले नयाँ उपकुलपति पाएको छ । दसैंअघि समितिले तीन जनाको नाम सिफारिस गर्दा पहिलो नम्बरमा डा. भगवान कोइराला थिए । त्यति बेला हाम्रो चिया/कफी टेबलमा ओली सरकारले एउटा राम्रो मान्छेलाई उपकुलपति बनाउन लाग्यो भनेर प्रशंसा पनि भयो । त्रिविमा सुधार चाहनेहरू उत्साहित भए ।

कता गइरहेछ संघीय अभ्यास ?

गत साता प्रदेशमा केकस्ता संस्था बनेका छन्, तिनको काम र गति के छ भन्ने विषयको एउटा संक्षिप्त छलफलमा सहभागी हुने मौका जुट्यो  । संविधान बनिसकेपछि म यस्ता छलफलबाट प्रायः अलग्गिएको छु भने पनि हुन्छ  ।