घनश्याम खड्का

कानुन लाग्दैन काठमाडौंका सवारीसाधनलाई : स्टिकर किन्छन्, धूवाँको मुस्लो फाल्छन्

यातायात व्यवस्था विभागका निर्देशक तीर्थराज खनाल युरोप, अमेरिका लगायत संसारका धेरै विकसित देश पुगिसकेका छन् । त्यहाँ उनी यातायातको चुस्त व्यवस्थापन र सफा सहर देखेर धेरै प्रभावित हुन्छन् । र, नमिलेको हावापानीका कारण काठमाडौं सम्झेर सुर्ताउँछन् पनि । 

२० वर्षपछि विद्या भट्टराईको जीवनमा आएको यो घुम्ती...

गएको फागुन १५ को मध्याह्नसम्म विद्या भट्टराईको जीवन एउटा निश्चित रेखामा दगुरेको थियो । त्यसपछिको समय भने दोधार र एक्लोपनले भरिएर अनिश्चयहरूका साथ उनको दैलामा उभिन आइपुगेको छ । पञ्चायतको एउटै समय र परिवेशमा थाहै नपाई राजनीतिमा लागेका दुई अनजान मानिसलाई वैचारिक गोरेटोले भेट मात्रै गराएन, प्रेम र विवाह पनि गरायो ।

कस्तो हुनुपर्छ नेता ?

यति बेला निवर्तमान सभामुख कृष्णबहादुर महरा प्रकरण सबैतिर चर्चा र चासोको विषय छ । के गाउँ, के सहर, जताततै यसबारे गफिनेका लागि बहसको विषय छ । शालीन मानिएका नेता यस्तो काण्डमा मुछिएपछि धेरैजनालाई अनौठो लागेको छ । अर्कातिर ‘नेताहरू सबै उस्तै हुन्’ भन्दै नामबेनाम अनेक राजनीतिज्ञका सुरासुन्दरी काण्डबारे चोकचोकमा चर्चा पनि चलिरहेको छ । 

मुख्य दोष हाम्रै हो : दाहाल

विस्तृत शान्ति सम्झौता भएको १३ वर्ष लागिसक्दा पनि संक्रमणकालीन न्याय टुंगो नलाग्नुमा आफू राजनीतिज्ञहरूकै दोष भएको भन्दै नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले द्वन्द्वपीडितसँग पहिलोपटक सार्वजनिक रूपमा क्षमायाचना गरेका छन् ।

द्वन्द्व पीडितले गरे शीर्ष नेताविरुद्ध नाराबाजी

द्वन्द्व पीडितहरुले आफूहरुको कुरा नसुनी कार्यक्रमबाट बाहिरिएको भन्दै कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा लगायत शिर्ष नेताहरु विरुद्ध नाराबाजी गरका छन् । बिहिबार राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले संक्रमणकालीन न्यायको निकासका लागि भनेर आयोजना गरेको कार्यक्रममा सभापति देउवाले आफ्नो कुरा राखेर कार्यक्रमबाट बाहिरिएपछि पीडितहरुले नाराबाजी गरेका हुन् ।

घनश्याम खड्काका लेखहरु :

संविधानको ४ वर्ष : कार्यान्वयन भएनन् मौलिक हक

घर नभएका दलितलाई घर र जमिन नभएकालाई जमिन दिइने । छोराछोरी पनि सित्तैमा पढाइदिने । यस्तो सुन्दा बैतडी, देहीमाडौंकी निर्मला लोहारको मन खुसीले उफ्रिएको थियो । संविधान जारी भएका बखत घरको रेडियोले यसका विशेषता सुनाउँदा निकै चासो दिएर कान थापेकी थिइन् उनले । गाउँका जान्ने–बुझ्नेले पनि संविधानमा पहिलो पटक ‘दलितको हक’ किटानै गरिएकाले जसरी पनि लागू हुने सुनाए । उनलाई बधाई दिए । 

अब स्याटेलाइटबाट सीमास्तम्भ अवलोकन

अब सीमास्तम्भको अवलोकन र सीमांकन भूउपग्रहबाट गरिने भएको छ । देहरादुनमा हालै बसेको नेपाल–भारत संयुक्त सीमा कार्यदल बैठकले नयाँ प्रविधि प्रयोग गरी सीमा रेखा कोर्ने निर्णय गरेपछि स्याटेलाइटमार्फत अवलोकन र सीमांकनको काम अघि बढ्ने भएको हो ।

राजनीतिक नियुक्ति गरे बाहिरिने आयोगको चेतावनी

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले हाल रिक्त रहेका दुई संक्रमणकालीन आयोगमा राजनीतिक नियुक्ति नगर्न दलहरूलाई आग्रह गरेको छ । सिफारिस समितिको कार्यादेश उल्लंघन भए आफू समितिबाट अलग्गिने उसको चेतावनी छ ।

यात्रानुभूति : हिरोसिमामा खसेको आँसु

मलाई थाहा छैन तेस्रो विश्वयुद्ध कस्तो हतियारले लडिन्छ, तर चौथो विश्वयुद्धचाहिँ निश्चय नै लाठा र ढुंगामुढाहरूबाट लडिनेछ  । –आइन्सटाइन हिरोसिमाको शान्ति स्मारकमा गत साता पुगेपछि मलाई आइन्सटाइनको ज्यादै सम्झना हुन गयो  ।

बेइजिङको वक्तव्यप्रति अमेरिकी चासो, इन्डो–प्यासिफिक मामिलामा नेपाल सरकारसँग जानकारी माग

अमेरिकाले अगाडि सारेको ‘इन्डो–प्यासिफिक स्ट्राटेजी’ लाई नेपालले अस्वीकार गरेको भन्ने चिनियाँ विदेश मन्त्रालयको विज्ञप्तिलाई लिएर अमेरिकाले नेपालको धारणा माग गरेको छ ।