घनश्याम खड्का

सूचना प्रविधि विधेयक : ‘अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताविपरीत’

न्यायशास्त्रको सर्वमान्य नियमले भन्छ, गालीबेइज्जती दुष्कृति कानुनअन्तर्गतको कसुर हो । यस्तो कसुरका दोषीलाई कानुनमा दण्ड होइन, जरिवाना तिराउने गरिन्छ । 

सरकारलाई अभियन्ताहरूको प्रश्न-नेपालको नक्सा कुन हो ?

भूगोल, कानुन र जलस्रोतका जानकारहरू लगायतको एक समूहले डेढ महिनाअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेट्न समय माग्यो । समूहमा पाका पत्रकार भैरव रिसाल, पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की, जलस्रोतविद् जगतकुमार भुसाल, पूर्वजलस्रोत सचिव द्वारिकानाथ ढुंगेल, भूगोलका प्राध्यापकहरू नरेन्द्र खनाल र शेरबहादुर गुरुङ, भूगोलवेत्ता कोमलचन्द्र बराल र बालचन्द्र मिश्रलगायत थिए ।

सेरेमोनियल बन्दै संसद्

संसद्को मुख्य काम हो कानुन बनाउनु र सरकारले पेस गरेका विधेयकको गुण–दोष केलाएर असल नीति पारित गर्नु । तर, सांसदहरू आफ्नो यही मुख्य जिम्मेवारीमा खासै सहभागी हुँदैनन्, जसका कारण सरकारले जस्तो चाह्यो त्यस्तै विधेयक पारित हुने जोखिम बढ्दै गएको छ । 

सूचना प्रविधि विधेयकबारे कानुनविद् भन्छन्– ‘संविधान र शक्ति पृथकीकरण विपरीत’

सरकारले संघीय संसद्‌मा पेस गरेको सूचना प्रविधि विधेयक र यसका प्रावधान संविधानको मर्म र शक्ति पृथकीकरणको सिद्धान्तविपरीत रहेको भन्दै त्यो खारेज हुनुपर्ने कानुनविद्हरूले बताएका छन् । 

सत्य निरूपणमा पुराना नदोहोरिने

सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोग र बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरूको छानबिन आयोगमा पुराना आयुक्तलाई नदोहोर्‍याइने भएको छ । सिफारिस समितिको शुक्रबार बसेको बैठकले पदाधिकारीमा पुरानाहरू नदोहोर्‍याउने सहमति गर्नुका साथै बुधबार बैठक गरेर नाम छनोट गर्ने निर्णय गरेको छ ।

घनश्याम खड्काका लेखहरु :

मालिक खोज्दै किसान काठमाडौंमा : भन्छन्- ‘सात वर्षदेखिको पैसा लिनु छ’ 

पैंसट्ठी वर्षको पूरै जीवन उनले गाउँमा बिताए । सर्लाहीको सिसौटिया गाउँ नै हरिहर महतोको संसार हो । त्यहाँ उनको एउटा झुपडी छ र अलिक पर दुई बिघा खेत । महतोले त्यही घर र खेतको दूरी नापेरै जिन्दगी बिताए । बिहान घरबाट खेतमा जाने र साँझ खेतबाट घर फर्किने नित्य क्रम चलिरहँदा देशमा धेरैखाले परिवर्तन भए ।

एमसीसी इन्डो–प्यासिफिककै अंग : अमेरिकी दूतावास

काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासले एमसीसी परियोजना नेपालकै हित र अनुरोधमा अघि बढेको र यो इन्डो–प्यासिफिक स्ट्राटेजीकै एक अंग भएको जनाएको छ । अमेरिकी सबै कार्यक्रमहरू यही स्ट्राटेजीअन्तर्गत सञ्चालन भइरहेको दूतावासले प्रस्ट पारेको छ । 

सिफारिस समितिबाट आयोग बाहिरिने

संक्रमणकालीन न्यायिक आयोगहरूमा पदाधिकारी सिफारिस गर्न गठित समितिले लामो समय निर्णय गर्न नसकेपछि राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग प्रक्रियाबाटै बाहिरिने भएको छ । प्रमुख आयुक्त अनुपराज शर्माले अनावश्यक उल्झनका कारण समितिबाट आयोग फिर्ता आउने निर्णयमा पुगेको बताए । ‘१० महिना बितिसक्दा पनि समितिले निर्णय लिन सकेन, अब त्यसमा हामी बसिरहनु उचित हुँदैन,’ उनले भने, ‘मैले हाम्रो प्रतिनिधिलाई फिर्ता हुनु भनी पत्रै लेखेर दिइसकेको छु ।’

भिगन : बन्दै गरेको एउटा संसार

मांसहार र शाकाहारका बारे त सबलाई थाहै छ, यसबीच उम्रिएको अर्को वर्ग भिगनबारे चाहिँ ? भिगनको भोजन हो के ? किन कोही भिगन हुन्छ ? कति छन् यस्ता मान्छे यो संसारमा अनि हाम्रो देशमा ? के हुन्छ यस्तो खानाले ? यसबारे यहाँ एउटा रिपोर्ट छ– आउनुस्, यही सेरोफेरोमा केही बात मारौं–भोजनका हिसाबले प्राणीहरू दुईथरी छन्— शाकाहारी र मांसहारी । गाई, हरिण, हात्ती आदि मासु खाँदैनन् ।

दुर्गम गाउँमा पाँच दिन

उनलाई भनिएको थियो– गरिब समुदायका मानिसलाई उन्नत जातको बीउबिजन दिइएको छ, बाख्रा पाल्न लगाइएको छ र खोर बनाएर कुखुराका चल्ला बाँडिएको छ जसमा वादी समुदाय पनि पर्छ ।