बुद्धिनारायण श्रेष्ठ

बुद्धिनारायण श्रेष्ठका लेखहरु :

सगरमाथा चुचुरोमा विभाजक रेखा !

चीनले झोमोलुङ्मा/सगरमाथाको चुचुरोमा एउटा विभाजक रेखा (लाइन अफ सेपरेसन) सृजना गर्न लागेको थियो । सञ्चारमाध्यमका अनुसार, नेपाल र चीनतर्फबाट शिखरमा उक्लने आरोहीहरूलाई चुचुरोमा मिसिन नदिई कोरोना भाइरसबाट बचाउने अभिप्रायले रेखा खिच्न आँटिएको थियो ।

कालापानीमा जनगणना

केन्द्रीय तथ्यांक विभागले हरेक दस वर्षमा गर्ने राष्ट्रिय जनगणनाको बाह्रौं शृंखला यही जेठ २५ देखि असार ८ सम्म सञ्चालन हुन लागेको छ । दस वर्षको अन्तरालमा राष्ट्रभर गरिने जनगणनाले राष्ट्रिय र स्थानीयस्तरको आधारभूत जनसंख्याको तथ्यांक तयार पार्छ ।

सीमा मामिलामा वार्ता कूटनीति

राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद् सचिवालयद्वारा नेपाली सेनाको जंगी अड्डामा आयोजित ‘नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा सुरक्षा तथा व्यवस्थापनमा सम्बद्ध निकायहरूबीच समन्वयका क्षेत्रहरू’ विषयक दुईदिने सेमिनारमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भने, ‘भारतसँग चलिरहेको सीमा मामिला कूटनीतिक वार्ताद्वारा समाधान गरिनेछ । तथ्य, समानता, मित्रता, एकआपसप्रति आदर र न्यायका आधारमा छिमेकी देशहरूसँगको सम्बन्ध अघि बढाइनेछ । नेपाल–भारत सम्बन्ध सौहार्दपूर्ण तरिकाले सुदृढ पार्न लिम्पियाधुरा, कालापानी, लिपुलेक सीमा मामिलाका सम्बन्धमा तथ्य र प्रमाणका आधारमा मित्रतापूर्ण संवाद गरिनेछ । यो सीमा मामिला गत ५८ वर्षदेखि सम्बोधन गरिएको छैन । विगतका सरकारहरूले यसबारे साहस गरेनन् । तर आफ्नो दाबी गर्न हामी बाध्य भएका छौं । सीमा मामिला भनेको राष्ट्रिय सुरक्षाको अपरिहार्य अंग र संवेदनशील भएकाले यस सम्बन्धमा सुरक्षा निकायहरू अत्यन्तै सजग रहनुपर्छ ।’ (इन्डिया टुडे, ९ फेब्रुअरी २०२१)

सगरमाथाको नयाँ उचाइ

परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र चिनियाँ समकक्षी वाङ यीले सगरमाथाको नयाँ उचाइ ८८४८.८६ मिटर भएको हालै संयुक्त घोषणा गरेका छन् । यसबाट विश्वको सर्वोच्च शिखर साबिकभन्दा ८६ सेन्टिमिटर अग्लिएको पाइएको छ । नयाँ उचाइ सम्बन्धमा नेपाल र अन्य मुलुकमा केही उत्सुकता र कौतूहल उब्जिएका छन् ।

सीमा संवादको ढोका खुल्यो

भारतीय विदेशसचिव हर्षवर्धन शृंगलाको मैत्रीपूर्ण भ्रमणपछि नेपाल र भारतबीच गत एक वर्षदेखि हुन नसकेको वार्ताको ढोका अब खुलेको छ । परराष्ट्रसचिवस्तरीय बैठकमा विभिन्न विषयमा छलफल चल्नुका साथै नेपालले जारी गरेको राजनीतिक नक्सा, कालापानी–सुस्ताको विवादास्पद भूभागबारे सम्बद्ध मन्त्रालय तथा निकायबीच छलफल सुरु गर्ने आपसी समझदारी बनेको छ ।

नक्साको द्वन्द्व

नक्साले पृथ्वी अथवा पृथ्वीको केही भागको विवरण तथा वस्तुस्थितिको प्रतिनिधित्व गर्छ । नक्साले छिटो र स्पष्टसँग भौगोलिक तथा धरातलीय विवरण देखाउँछ ।