मनाइयो ल्होसार- प्रिन्ट संस्करण - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मनाइयो ल्होसार

आश गुरुङ

लमजुङ — वैदेशिक रोजगारीका लागि कुवेत पुगेका छयोमान गुरुङ ल्होसार मनाउन गाउँ फर्किए । बाहुनडाँडाको पुस्तुन घर भएका उनले यसपटक बेंसीसहरमा ल्होसार मनाए ।

‘पहिले उतै ल्होसार मनाइन्थ्यो । यसपटक दसैंतिहारमा नआएर ल्होसारमा घर आएँ,’ उनले भने, ‘पहिलेभन्दा अहिलेको भव्य हुन्छ भनेर आएँ, त्यस्तै भयो ।’ घरपरिवारसँग ल्होसार मनाउँदा निकै रमाइलो लागेको उनले बताए । 
बाग्लुङपानीको नजरे गाउँका आशबहादुर गुरुङ पनि मलेसियाबाट ल्होसार मनाउन गाउँ फर्किए । ‘गाउँघरको जस्तो ल्होसार विदेशमा नहुँदो रहेछ । उता (मलेसिया) हुँदा गाउँघरको याद आउने । त्यसैले घर फर्किएँ,’ उनले भने ।
विदेशमा बसेका मात्रै नभएर रोजगारी, पढाइलगायत अन्य कामको सिलसिलामा जिल्ला बाहिर रहेकाहरू पनि ल्होसार मनाउन गाउँ फर्किएका छन् । गुरुङ चलचित्रका नायक विष्णु गुरुङले ल्होसारको दिन बेंसीसहरस्थित तमु संग्रहालयमा आयोजित कार्यक्रममा बिताएको बताए । तमु प्ये ल्हु संघका जिल्ला अध्यक्ष मिलबहादुर गुरुङका अनुसार पछिल्लो समय ल्होसार हर्षोल्लाससहित मनाउने चलन बढेको बताए । ल्होसारको दिन पुस १५ अगावै गाउँ तथा सहरबजारमा चहलपहल बढेको थियो ।
बेंसीसहरका गुरुङ समुदायले बिहीबार राति १२ बजेसम्म जाग्राम बसी च्हयल्हो अर्थात चरा वर्गको स्वागत गरेका छन् । गुरुङ पुरोहित घ्याब्रेपच्युले मन्त्रपाठ गरी प्रल्हो अर्थात बाँदरवर्गको बिदाइ गरेका थिए । तमु प्ये ल्हु युवा संघका अध्यक्ष शेष गुरुङले बिहीबार साँझ भीमसेनस्थान चोकमा मैनबत्ती बालेर ल्होसारको स्वागत गरिएको बताए । गुरुङ समुदायको १२ वर्गचक्रमध्ये हरेक वर्षको पुस १५ गतेबाट अर्को वर्ग प्रारम्भ हुन्छ । गुरुङ समुदायले यही दिन नै नयाँ वर्षका रूपमा लिन्छन् । ‘वर्ग फेरिएपछि हरेक मान्छे १ वर्षले जेठो हुन्छ,’ गुरुङ पैंडी (पण्डित) इन्द्रबहादुर गुरुङले भने, ‘हामी कति वर्षको भयौं भनेर यही वर्ग गनेर पत्ता लगाउँछौं ।’
तमु हयुला छोंज धीं गुरुङ राष्ट्रिय परिषद् बेंसीसहर एकाइ अध्यक्ष रणबहादुर गुरुङले पछिल्लो समय गुरुङ समुदायमा जातीय जागरण आएको र आफ्नो चाडपर्व मनाउन एकजुट भएको बताए । भुजुङ, पसगाउँ, घनपोखरा, घलेगाउँ, गिलुङ, घाम्राङ, सुन्दरबजार, भोटेओडार, भोर्लेटार, इलमपोखरी, दूधपोखरी, पाचोक, कोल्की, गाउँसहर चिसापानीलगायत ग्रामीण तथा सहरबजारमा विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी ल्होसार मनाइएको छ ।
पोखरा संवाददाताका अनुसार उपमहानगरमा गुरुङ समुदायको सामुदायिक संस्था तनु धींको अगुवाइमा ल्होसारका अवसरमा साताव्यापी कार्यक्रम जारी छ । शुक्रबार विभिन्न सामाजिक संघसंस्थाले सांस्कृतिक भेलासहित ल्होसार मनाएका छन् ।

प्रकाशित : पुस १६, २०७३ ०९:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विश्व खेलकुदमा विवाद र आश्चर्य

सन् २०१६
कान्तिपुर खेलकुद ब्यूरो

काठमाडौं — सन् २०१६ दुई प्रतियोगिताको सेरोफेरोमा चर्चित रहे, ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक (रियो दि जेनेरियो) र युरो कप (फ्रान्स) । साँच्चै यो वर्ष विश्व खेलकुदका लागि निकै उतारचढावपूर्ण भयो । त्यस्तै स्मरणीय पनि ।

आर्थिक संकटग्रस्त ब्राजिलको रियो दि जेनेरियोमा आयोजित ओलम्पिक अपेक्षा गरिएभन्दा सफल रह्यो । ब्राजिलले ओलम्पिक आयोजनाको जिम्मेवारी पाउँदा देश आर्थिक उन्नतितर्फ अग्रसर थियो । जति बेला व्यवहारमै प्रतियोगिता आयोजना गर्नुपर्ने भयो, देशको त्यो स्थिति रहेन । त्यसपछि संसारले ब्राजिलको आयोजना क्षमतामाथि नै प्रश्न उठाउन थाले । आयोजना गरेको खण्डमा ब्राजिली अर्थतन्त्र डामाडोल हुने अड्कलसमेत काटियो । तर ब्राजिलले ईखले ओलम्पिक गरेरै देखायो । आतिथ्यमा कुनै कसर बाँकी राखेन । सबै यसलाई सफलता मान्न बाध्य भए । अन्तिम पदक तालिकामा अमेरिका कुल १ सय २१ पदकसहित शीर्षस्थानमा रह्यो । त्यसमा ४६ स्वर्ण थियो । रियो ओलम्पिकमा जमैकाका धावक उसेन बोल्टले तीन स्वर्ण जितेका थिए । उनले लगातार तीन ओलम्पिकमा तीन–तीन स्वर्ण जितेका हुन् ।
अमेरिकाको प्रदर्शन अपेक्षित जस्तै थियो । सबैलाई आश्चर्यमा पारेर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने टिमचाहिँ बेलायत रह्यो । बेलायतले २७ स्वर्णसहित कुल ६७ पदक जित्यो । यो ओलम्पिक इतिहासमै बेलायतको उत्कृष्ट प्रदर्शन थियो । यसको सीधा अर्थ चीन पछाडि रहनु थियो । चीन तेस्रोमा रह्यो, २६ स्वर्णसहित कुल ७० पदक जितेर । तेस्रो स्थानमा चीन आउनुको अर्थ नि:सन्देह खराब प्रदर्शन थियो र यसलाई लिएर चीनभित्र धेरै आलोचना पनि भएको थियो ।
प्रतियोगिताअघिसम्म ओलम्पिकमा रुसको सहभागिताबारे निश्चित थिएन । यसअघिका ओलम्पिक र विश्व च्याम्पियनसिपमा रुसले प्रायोजित रूपमा खेलाडीलाई डोपिङ गराएको आरोप पुष्टि भएको थियो । विश्व खेलकुदमा पूरा देश नै प्रतिबन्धित शक्तिबद्र्धक औषधीको प्रयोगमा लागेको यति धेरै बृहत् घटना यो नै पहिलोपल्ट रह्यो । अन्तिम समयमा सहभागिता जनाउन पाएको रुसले १९ स्वर्णसहित ५५ पदकचाहिँ जित्यो । यो विवादले ओलम्पिक आयोजना संघारका सबै खाले अपेक्षित चर्चा परिचर्चा छायामा परे ।
युरो २०१६ को फुटबलको उपाधि भने क्रिस्टियानो रोनाल्डोको नेतृत्वमा पोर्चुगलले जित्यो । पोर्चुगल युरोपको पारम्परिक फुटबल शक्ति हो । तर त्यसले कुनै ठूलो उपाधि जितेको थिएन । सधैं आशलाग्दो खेलेर बीचै वा अन्तिममा हार्ने टिमको छवि यसले बनाएको थियो । तर सुरुमा पोर्चुगल धर्मराए पनि अन्तत: आयोजक फ्रान्सलाई हराउन सफल भयो ।
दक्षिण अमेरिकी फुटबलको शीर्ष प्रतियोगिता कोपा अमेरिका चिलीले जित्यो । साविक विजेता पनि चिली नै थियो । ठूला प्रतियोगिताको फाइनलसम्म पुगेर अन्तत: फ्यानहरूलाई निराश पार्ने रोगले अर्जेन्टिनी फुटबललाई अझै छाडेको छैन । फुटबलमा इङलिस प्रिमियर लिगको उपाधि लेस्टर सिटीले जितेर संसारलाई जिल्ल पार्‍यो । लेस्टरले विश्वकै महँगो र लोकप्रिय लिग जित्नेछ भनेर सायदै कसैले विश्वास गरेका थिए । लेस्टरले जितेका कारण सबै खाले खेलमा साना टिमको मनोबल पनि बढेको छ ।
क्रिकेटमा भारत टेस्ट वरीयताको नम्बर १ टिम बन्न सफल भएको छ । विश्वकै सबैभन्दा धनी खेल संस्था भारतीय क्रिकेट बोर्डले घरेलु ढाँचामा पर्याप्त लगानी गरेको छ । यसै कारण भारत विश्व क्रिकेटमा सबैभन्दा मजबुत देश बन्न सफल भएको हो । खराब व्यवस्थापनबाट गुज्रिरहे पनि वेस्ट–इन्डिजले सन् २०१६ मा वल्र्ड ट्वान्टी–ट्वान्टीको उपाधि जित्यो ।

प्रकाशित : पुस १६, २०७३ ०९:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×