चैनपुर सडकमा गाडी बन्द

कान्तिपुर संवाददाता

बझाङ — ४ वर्षअघि कालोपत्रे गरिएको जयपृथ्वी राजमार्गको बागथला–चैनपुर सडक खण्ड जीर्ण भएपछि यातायात व्यवसायीले गाडी सञ्चालनमा रोक लगाएका छन् ।‘सडकमा खाल्टैखाल्टा छन् ।

‘सडकमा खाल्टैखाल्टा छन् । ठाउँठाउँमा भत्किएको छ । पटक–पटक ध्यानार्कषण गराउँदा पनि सुधार भएन,’ सुदूरपश्चिम यातायातका बझाङ इन्चार्ज जीवन खड्काले भने, ‘सधैंभरि जोखिम उठाएर गाडी चलाउन नसक्ने भयौं ।’

उनले बागथलादेखि सदरमुकाम चैनपुरसम्मको ४८ किलोमिटर सडक जोखिमयुक्त भएकाले यातायात सञ्चालन नगर्ने निर्णय भएको जानकारी दिए ।

गाडी नचलाउने निर्णयपछि सदरमुकाम चैनपुरको सिमखेतस्थित बसपार्कबाट सुदूरपश्चिम, पवनदूत, महाकाली, मालिका र उग्रतारा यातायातका सम्पूर्ण बस बागथलामा राखिएका छन् । यहाँको बसपार्कबाट दैनिक २० वटा बस बाहिर जिल्लाका लागि छुट्ने गरेका थिए ।

चैनपुरबाट धनगढी, महेन्द्रनगर र काठमाडौं लगायतका ठाउँमा जाने र त्यहाँबाट जिल्ला फर्कने यात्रुलाई भने समस्या भएको छ । जिल्ला फर्केका यात्रु केदारस्युँ गाउँपालिकाको बागथलामै अलपत्र छन् । बाहिर जानलाई आएका यात्रु सिमखेत बसपार्कमै बसिरहेका छन । जयपृथ्वीबहादुर सिंह मार्गको योजना कार्यालयले काम सम्पन गरी हस्तान्तरण गरेको वर्ष नबित्दै यो सडकको अधिकांश ठाउँको पिच काम नलाग्ने गरी बिग्रेको छ । बझाङलाई अन्य जिल्लासँग जोड्ने एक मात्र १ सय ८ किलोमिटर लम्बाइको सडकको पिच उप्किएर दजनौं स्थानमा खाल्डाखुल्डी परेका छन् ।

कतिपय स्थानमा सडकमै पानीका तलाउ जमेका छन् । यात्रुले सास्ती भोग्नुपरेको र दुर्घटनाको जोखिम पनि बढेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ ।

समानान्तरमा निर्माण गरिएका शाखा सडकबाट बगेर आएको ढुङ्गा र माटो राजमार्गमा थुप्रिने समस्याले पनि बागथला –चैनपुर सडक खण्डको कालोपत्रे कामै नलाग्ने गरी बिग्रिएको छ ।

यातायात व्यवसायीले बिनाजानकारी यातायातका साधन ठप्प गरेको प्रति जिल्ला प्रशासन कार्यालयले चासो राखेको छ । ‘यातायात बन्द गर्नुभन्दा पहिला आफ्ना मागको बारेमा जानकारी गराएको भए छलफल हुन सक्थ्यो । समाधान निकाल्न सकिन्थ्यो,’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमसिंह कँुवरले भने ‘एक्कासि यातायात बन्द गरियो । यो राम्रो भएन ।’


प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७५ १२:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फलाम खानी निरीक्षण: स्थानीयमा पलायो आशा

वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — खानी तथा भूर्गभ विभागबाट आएको भूगर्भविद्को टोलीले यहाँको फलाम खानीको निरीक्षण गरेको छ । विभागका उपमहानिर्देशक तथा खनिज सम्पदा महाशाखा प्रमुख रामप्रसाद घिमिरेसहितको टोलीले तल्कोट गाउँपालिकाको भोपुर–रुवातोला सडकको बयालधार खन्डमा फलाम खानीको निरीक्षण गरेको हो ।

चैनपुर–ताक्लाकोट सडकमा पर्ने साबिक सुनिकोट गाविसको सेरागाउँदेखि धमेनाको कुँवर गाउँसम्मको करिब ३ किलोमिटर क्षेत्रका ठाउँठाउँमा फलामजस्ता ढुंगा भेटिएपछि टोली आएको हो । फलाम खानीका बारेमा कान्तिपुरमा समाचार प्रकाशित भएको थियो ।


‘ठूलो क्षेत्रफलमा फलामको सम्भावना देखिएको छ,’ स्थलगत निरीक्षणपछि विभागका वरिष्ठ भूगर्भविद् कुमार खड्काले भने, ‘त्यहाँ कति फलाम डिपोजिट छ भन्ने कुरा विस्तृत परीक्षणपछि मात्र भन्न सकिन्छ ।’ उनले जिल्लाका अन्य ठाउँमा पनि फलाम खानीको सम्भाव्यता रहेको जानकारी दिँदै सबै खानीको सम्भाव्यताबारे विभागले अध्ययन गर्ने बताए ।


खानीबाट फलामे ढुंगाका विभिन्न नमुना संकलन गरिएको र ती नमुनाको परीक्षणपछि कति प्रतिशत फलाम रहेको छ भन्ने कुरा पत्ता लगाइने विभागका उपमहानिर्देशक तथा खनिज सम्पदा महाशाखाका प्रमुख घिमिरेले बताए ।


‘खानीमा भएका कच्चा ढुंगामा ५० प्रतिशतभन्दा बढी फलामको मात्रा भेटिएमा व्यावसायिक हिसाबले खानी सञ्चालनका लागि सिफारिस गर्न सकिन्छ । यो खानी सञ्चालनयोग्य छ कि छैन भन्ने कुरा प्रयोगशालाको प्रतिवेदन आइसकेपछि मात्र भन्न सकिन्छ,’ उनले भने ।


५० प्रतिशतभन्दा कम मात्रामा फलाम भेटिएमा पनि फलामे ढुंगा सिमेन्ट कारखानामा उपयोग गर्न सकिने उनको भनाइ छ । साबिकको धमेना गाविसमा पर्ने बयालधार डाँडामा रहेको यो फलाम खानीबाट करिब ६५ वर्ष पहिलै स्थानीयले परम्परागत तरिकाले उत्खनन गर्दै आएका थिए । खानीबाट कच्चा फलाम निकालेर यहाँका लुहार जातिले प्रशोधन गर्थे । त्यसबेला फलाम प्रशोधन गरेर निर्माण गरेका कृषि औजार, विभिन्नखाले हतियार र घरायसी प्रयोगका लागि बनाइएका भाँडा हालसम्म पनि स्थानीयले प्रयोग गर्ने गरेको पाइएको छ । खानीबाट फलाम झिकेर आफैं प्रशोधन गरेका तल्कोट गाउँपालिका–१ भाटगाउँका थोल्या कामीका अनुसार खानी प्रयोग गरेबापत लुहार मुखियाले तत्कालीन बझाङ राज्यलाई तिर्नुपर्ने कर तिर्न नसकेपछि खानी प्रयोगमा बन्देज लगाइएको थियो ।


‘मेरै हातले फलाम झिकेर ल्याएर पगाल्ने र भाँडाकुँडा बनाउने काम गरेको छु,’ ८० वर्षीय उनले त्यो बेलाको फलाम प्रशोधन गर्ने प्रविधिको चर्चा गर्दै भने, ‘एउटा भट्टी हुन्थ्यो । त्यसमा फलाम ढुंगालाई फुटाएर साह्रो गोल (बाँझको रूख बालेर बनाइएको कोइला) मा राख्नुपथ्र्यो । ४ तिरबाट छालाको खलाँतीले चार जनाले धुनु (फुक्नु) पथ्र्याे । एक जनाले लामो सनासोले फलाम चलाइराख्नुपथ्र्यो । फलाम तातिएपछि पग्लेर भट्टीको तल राखिएको भाँडोमा चुहिन्थ्यो । त्यसैलाई आरनमा पिटेर चाहेको सामान बनाउने गरिन्थ्यो ।’ यहाँको फलाम एकदमै गुणस्तरीय भएको र आयातित फलामभन्दा सजिलै चाहिएको कृषि औजार, हतियार वा भाँडाकुँडा बनाउन सकिने खालको रहेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७५ १२:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्