एचआईभीको औषधिले ‘साइडइफेक्ट’

फातिमा बानु

काठमाडौँ — जाडो होस् या गर्मी, घरमा होस् या सार्वजनिक ठाउँ उनी गम्लङ्ग पछ्यौरा ओढछन् । कसैसँग बोल्न पनि त्यति मन गर्दिनन् । कोही व्यक्ति आफ्नो अगाडि उभिँदा मात्रै पनि उनलाई डर लाग्छ ।

त्यो डर कसैले केही गर्ला भन्ने नभई, आफ्नो कुरूपता देख्ला र सोधिदेला भन्ने डर हो । ४६ वर्षीया उनी १५ वर्षदेखि एचआईभी संक्रमणको पीडित छन् । उनी भन्छिन्, ‘श्रीमानले गरेको एउटा गल्तीको सजाय मैले भोगिरहकी छु, मलाई रोग सार्ने व्यक्ति संसारमा छैन तर उसको चिनोले पनि मलाई ज्युँदै मरेझैं बनाइदिएको छ ।’ उनका अनुसार श्रीमान् लागूऔषध प्रयोगकर्ता थिए । त्यसैबाट श्रीमान् एचआईभी संक्रमित भएका थिए र उनलाई पनि सारेका हुन् ।

निकै बेरको अनुरोधमा उनी शरीरबाट पछ्यौरा हटाउन राजी भइन् । गर्धनमा ठूलो मासुको पोको, अनुहारको मासु भित्र पसेर नमिल्दो देखिएको र पोतो फैलिएको । अनि, दुवै स्तन पनि सामान्यभन्दा ठूला र झोल्लिएका थिए । यस्तो के भएको भन्ने प्रश्नमा उनी भन्छिन्, ‘औाषधि नखाउँm ज्यानै जाने डर छ, खाऊँ यस्तो हुन्छ ।’ औषधि खान थालेपछि त्यसै पनि उनी अर्कै खाले बिरामी भएकी छन् । खाना नरुच्ने, हातखुट्टा गल्ने अनि दिक्क लागेर आत्महत्या गरूँझैं पनि लाग्ने ।

उनीजस्तै लामो समयदेखि औषधि आइरहेका एचआईभी संक्रमितले यस्तै समस्या भोगिरहेका छन् । निम्नवर्गीय समुदाय, एकल महिला र टुहुरा बालबालिका संक्रमित अझ बढी पीडित छन् । औषधि आराम र पोषणको मात्रा नमिल्दा उनीहरूमा यस्ता समस्या आइपर्ने गरेको छ । करिब २ दशक पहिले एचआईभी संक्रमित औषधि उपचारको अभावमा ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्था थियो । अहिले उनीहरूले औषधि त पाए तर औषधिको नकारात्मक प्रभावका कारण उनीहरू समस्यामा छन् ।

सरकारले औषधि नि:शुल्क रूपमा दिंदै आए पनि समुदायमा यसको प्रभावबारे अध्ययन अनुसन्धान गर्ने गरेको छैन । औषधिको प्रभावबारे अध्ययन गरी नकारात्मक असर कम गर्ने औषधि ल्याउन पहल गर्न जरुरी छ । राष्ट्रिय एचआईभी महासंघकी महासचिव मीरादेवी कुँवर भन्छिन्, ‘औाष्धि नि:शुल्क पाइन्छ, पोषण सधैं अभाव हुन्छ, खोलेको भरमा औषधि खाएका बिरामी धेरै दिन बाँचेका छैनन् ।’ सरकारले संक्रमितलाई गुणस्तर औाषधिको व्यवस्था गरेर दातृनिकायको मात्रै मुख ताक्ने समस्या हल गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

विशेषज्ञका अनुसार एचआईभीको औषधिले संक्रमितको जीवन लम्ब्याउन मद्दत गर्छ । नियमित औषधि सेवन गरिरहेका बिरामी लामो समयसम्म सामान्य जीवनयापन गरिरहेका उदाहरण छन् । केही व्यक्तिमा यस्ता औषधिको नकारात्मक प्रभाव देखिन्छ । कसैलाई सामान्य त कसैलाई जटिल । सामान्य प्रभावजस्तो, टाउको दुख्ने, बान्ता हुने, थकाइ लाग्नेचाहिँ व्यवस्थापन गर्न सकिने सरुवारोग विशेषज्ञ डा. अनुप बास्तोला बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘सबै नकारात्मक प्रभाव गम्भीर हुँदैनन्, यस्ता प्रभावलाई कम गर्ने खालका नयाँ आएको छ ।’

यस्ता औषधि कम गुणस्तरीय मान्न नहुने उपलब्ध औषधिको प्रकृति नै यस्तो भएको उनले बताए । नकारात्मक प्रभाव देखिएमा चिकित्सकको सल्लाहबिना औषधि नछोड्न उनी सुझाउँछन् । अनुहार, ओठ, जिब्रो सुन्निनेजस्ता समस्या देखिएमा तुरुन्तै अर्को उपचार आवश्यक हुन्छ ।मासंपेशी एकै ठाउँमा थुप्रिन, रगतमा बोसो बढ्ने, हातखुट्टा सुकेर जाने डिप्रेसन र आत्महत्यासम्मको सोच आउने औषधिका थप नकारात्मक प्रभाव हुन् ।

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७५ ०७:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सार्रीको उत्साही आगमन

प्रिमियर लिग
एएफपी

लन्डन — चेल्सीका नवनियुक्त प्रशिक्षक माउरिजियो सार्रीले प्रिमियर लिगमा सुखद सुरुआत गर्ने क्रममा शनिबार पहिलो खेलमा हडर्सफिल्ड टाउनलाई ३–० ले पराजित गरेको छ ।

हडर्सफिल्डविरुद्ध गोल गरेपछि असिस्ट दिएका इडेन हाजार्डलाई बोक्दै चेल्सीका गोलकर्ता पेड्रो । तस्बिर : रोयटर्स

सुरुआती समयमा घरेलु टोली हडर्सफिल्डले चेल्सीमाथि दबाब कायम गरे पनि अग्रता बनाउन सकेन । चेल्सीका लागि ३४ औं मिनेटमा एनगोलो कान्टेले सुरुआती गोल गरे । विलियनको क्रसमा उनको पेनाल्टी क्षेत्रभित्रबाट गरेको प्रहार सटिक नभए पनि गोलरक्षक बेन हेमरलाई झुक्याउन पर्याप्त रहयो ।

चेल्सीले मध्यान्तरको ठीकअघि अग्रता दोब्बर बनायो । डिफेन्डर मार्कस अलोन्सोलाई पेनाल्टी क्षेत्रभित्र लडाएपछि प्राप्त पेनाल्टीमा लिगमा डेब्यु गरिरहेका जोर्गिन्होले सहजै गोल गरे । खेलको १० मिनेट समय बाँकी रहँदा पेड्रोले तेस्रो गोल गरे । उनले वैकल्पिक खेलाडी इडेन हाजार्डको पासमा गोल गरेका थिए । चेल्सीका लागि गोलरक्षक केपा आर्रिजबालागाले पनि डेब्यु गरे ।

सिजन सुरुआतअघि ट्रान्सफर विन्डोमा खेलाडी खरिद नगरेको टोटेनहमले प्रिमियर लिगको पहिलो खेलमा शनिबार न्युकासल युनाइटेडलाई २–१ ले हराएर राम्रो सुरुआत गरेको छ । ट्रान्सफर विन्डो सुरु भएयता खेलाडी अनुबन्धन नगर्ने टोटेनहम पहिलो क्लब हो । कुनै खेलाडी नल्याउँदा निरास समर्थकलाई शनिबारको जितले खुसी तुल्याएको छ ।


न्युकासलविरुद्ध बल अगाडि बढाउँदै टोटेनहमका ह्यारी केन (दायाँ)। तस्बिर : रोयटर्स


यान भर्टोङघनले खेलको आठौं मिनेटमा हेडरमार्फत गोल गर्दै पाहुना टोली टोटेनहमलाई अग्रता दिलाए । क्रिस्टियन एरिक्सनको कर्नर डेभिन्सन सान्चेजलाई फ्लिक हुँदै गएपछि भर्टोङघनले पोस्टलक्षित प्रहार गरे । त्यसलाई न्युकासलका गोलरक्षक मार्टिन डुब्राभ्काले रोक्ने प्रयास गरे पनि गोललाइन टेक्नोलोजीले बलले गोललाइन पार गरेको देखाएको थियो ।

त्यसको तीन मिनेटमै टोटेनहमको डिफेन्सले सहज क्रसलाई क्लियर गर्न नसक्दा न्युकासलका होसेलुले बराबरी गोल फर्काए । म्याट रिचीले दायाँ विंग्सबाट गरेको क्रसलाई ११ औं मिनेटमा होसेलुले पोस्टको दिशा दिए । त्यसको सात मिनेट नबित्दै डेले अलीले हेडरमार्फत नै गोल गरेपछि टोटेनहमले फेरि अग्रता लियो । सर्ज औरियरको क्रसमा अलीलाई पेनाल्टी क्षेत्रभित्र खुला छाडेपछि उनी सहजै गोल गर्न सफल भए ।

दोस्रो हाफमा दुवै टोलीका गोलरक्षकले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दा थप गोल हुन सकेन । डुब्राभ्काले अली र मौसा सिसोकोले गरेका शक्तिशाली प्रहार विफल तुल्याए । टोटेनहमका कप्तान ह्युगो लोरिसले पनि अयोजे पेरेजको प्रहार बचाउँदै खेलमा अग्रता कायम राखे । कठिन जितका बाबजुद फरवार्ड ह्यारी केनको अगस्ट महिनाको गोलरहित यात्रा शनिबार पनि जारी रहयो । विश्वकपपछि विश्राममा रहेर सोमबारमात्र प्रशिक्षणमा फर्केका केनले पहिलो रोजाइमा रहेर खेलको पूरै समय खेलेका थिए । उनले प्रिमियर लिगअन्तर्गत अगस्ट महिनामा खेलेका १४ खेलमा गोल गर्न सकेका छैनन् ।

अन्य खेलमा बर्नमाउथले नवप्रवेशी क्लब कार्डिफ सिटीलाई २–० ले हरायो । बर्नमाउथका लागि रायन फ्रेजर र क्यालम विल्सनले १–१ गोल गरे । यसै सिजन प्रिमियर लिगमा बढुवा भएको अर्को क्लब फुलहम पनि क्रिस्टल प्यालेससँग २–० ले पराजित भयो । जेफ्री स्लप र विल्फ्रिड जाहाको गोलमा प्यालेसले ३ अंक हासिल गरेको हो । रोबर्टो परेराको दुई गोलसँगै वाटफर्डले ब्राइटनलाई २–० ले नै हरायो ।

त्यसअघि शुक्रबार राति सिजनको पहिलो खेलमा म्यानचेस्टर युनाइटेडले लेस्टर सिटीलाई २–१ ले पराजित गर्‍यो । प्रशिक्षक जोसे मोउरिन्होले कप्तानी जिम्मेवारी सुम्पिएका पाउल पोग्बाले सुरुआती अग्रता दिलाए । उनले तेस्रो मिनेटमा पेनाल्टीमार्फत गोल गर्दै टोलीलाई अगाडि बढाए । ल्युक सअले ८३ औं मिनेटमा गोल थप्दै युनाइटेडको अग्रता दोब्बर पारे । खेलको अन्तिम मिनेटमा जेमी भार्डेले लेस्टरबाट गरेको गोल सान्त्वना बन्यो ।

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७५ ०७:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्