भत्केकोपाटी–नगरकोट सडक: विस्तार ढिलाइले व्यवसायी मारमा

कान्तिपुर संवाददाता

भक्तपुर — जिल्ला प्रशासन कार्यालय भक्तपुरले सम्झौता अवधिभित्र काम सम्पन्न नगर्ने निर्माण कम्पनी शैलुङ कन्स्ट्रक्सनका शारदा अधिकारीलाई गत जेठमा कारबाहीका लागि गृह मन्त्रालय पठायो ।

कमलविनायक–भत्केकोपाटी–नगरकोट सडकखण्डअन्र्तगत बाँसबारीस्थित हिलाम्मे सडक । तस्बिर : लीला श्रेष्ठ । कान्तिपुर

केही ठेकेदार कम्पनीलाई कारबाही गरेको गृह मन्त्रालयले तीन पल्टसम्म म्याद थप गर्दासमेत कमलविनायक भत्केकोपाटी–नगरकोट सडक विस्तारको काम सम्पन्न नगर्ने शैलुङलाई कारबाही गर्न सकेन । सडक समयमै नबन्दा पर्यटकीय गन्तव्य नगरकोट जाने सडक थप जीर्ण बन्दै गएको छ ।

२०७२ को भूकम्प र नाकाबन्दीले ठप्प नगरकोट उभिने तरखर गर्दागर्दै सडक विस्तार ढिलाइले व्यवसाय धराशायी बन्दै गएको पर्यटन व्यवसायीको गुनासो छ । ‘नगरकोटको मुख्य सडक विस्तारका नाममा थप अलपत्र पारिएको छ,’ पर्यटन व्यवसायी अशोक थापाले भने, ‘सडक थप जोखिमपूर्ण र खाल्डामय बनेको छ ।’ नगरकोट आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकले सडकको अवस्था बुझेपछि आउन रुचि नै नगर्ने उनले बताए । यही कारण नगरकोट आउने पर्यटक आगमनमा कमी आएको उनी बताउँछन् ।

करिब चार वर्षअघि विस्तार थालिएको कमलविनायक–भत्केकोपाटी–नगरकोट सडकको करिब १६ किलोमिटर मुख्यसडक विस्तार ढिलाइका कारण सडक थप धराप बनेको छ। ‘विस्तारको नाममा चार वर्षदेखि सडकको बीच/बीचमा खाल्डो खनी धराप पारेर छाडिएको छ,’ नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समितिका सचिव धनबहादुर लामाले भने, ‘ठेकेदारले सडक अलपत्र छाडिदिँदा दुर्घटनाको जोखिम बढेको छ ।’

एक्जिम बैंक इन्डियाको सहयोगमा करिब २८ करोडको लागतमा विस्तार थालिएको उक्त सडकको निर्माण आर्थिक वर्ष ०७२/७३ भित्र सम्पन्न गरिसक्ने लक्ष्य थियो ।

भूकम्प, नाकाबन्दीलगायत समस्या देखाएर विस्तारको जिम्मा लिएको ठेकेदारले जुन १३, २०१८ सम्म सम्पन्न गरिसक्ने भन्दै तीनपल्ट म्याद थप गराएको थियो । उक्त सडकका कन्सल्ट्यान्ट इन्जिनियर नरेशराम बाबुका अनुसार हालसम्म ४७ प्रतिशत मात्र कार्य भएको छ ।

पर्यटकीय मार्गको मुख्य सडकको दायाँबायाँ पर्खाल लगाउन ठूला खाडल खनेर त्यत्तिकै छाडेको, खानेपानीको पाइप पुरेको भन्दै स्थानीय तथा पर्यटन व्यवसायीले आलोचना गरेका छन् । ‘साँघुरो सडकका २० भन्दा बढी स्थानमा ठूल्ठूला खाडल तथा ढुंगाको पर्खाल लगाएर त्यत्तिकै छाडिएको छ,’ स्थानीय पर्यटन व्यवसायी धीरज तामाङले भने, ‘विस्तारका नाममा सडक थप जीर्ण बनाइएको छ, पानीको पाइप पुरेर खानेपानीको हाहाकार भएको छ ।’ पर्खाल र सडकका बीचमा करिब २० फिट गहिरो, ३० देखि ५० फिट लम्बाइ खाडल बनाएर नपुरी बीचमै छाडेपछि यो सडक ओहोरदोहोर गर्ने यात्रु दुर्घटनाको उच्च जोखिममा परेको उनी बताउँछन् ।

सडकका कारण नगरकोटबाट देखिने हिमशृंखला, सूर्योदय लगायतको आकर्षक दृश्यावलोकन, स्वच्छ हावापानी, शान्त वातावरणका लागि आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूको आगमन प्रभावित भएको व्यवसायीहरू बताउँछन् । ‘भूकम्पका कारण क्षतिग्रस्त नगरकोटलाई व्यवसायीले उभ्याउने प्रयास गर्दागर्दै पनि सडक बाधक बनेको छ,’ पर्यटन व्यवसायी मीनु तामाङले भने, ‘सडक विस्तार आयोजना र ठेकेदारको लापरबाहीका कारण सडक धरापमा छाडिएको छ ।’

ठूला/साना होटल, होमेस्टे सञ्चालित भक्तपुरको नगरकोट र काभ्रेको नाल्दुम क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायीहरू निराश भएका छन् । ‘सडक विस्तारको ठेक्का परेको चार वर्षसम्म पनि ठेकेदारले निर्माण सम्पन्न गर्न सकेको छैन,’ नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समिति अध्यक्ष इन्द्र लामाले भने, ‘सडक विस्तार ढिलाइले पर्यटन व्यवसायीलाई मात्र होइन, राज्यलाई नै घाटा परेको छ ।’ ‘व्यवसायीलाई घाटा पर्नु भनेको राज्यलाई घाटा हुनु हो, व्यवसायीको आम्दानीको आधारमा सरकारलाई कर तिर्ने हो, व्यवसाय नै धरासायी बनेपछि कर कहाँबाट तिर्नु ?’ उनले प्रतिप्रश्न गरे । उनका अनुसार नगरकोट र नाल्दुममा साना/ठूला गरी करिब १ सय होटल सञ्चालित छन् । सडक विस्तार ढिलाइले सास्ती बेहोर्दै आएका पर्यटक दुई नगरपालिकाले आफूखुसी लगाएको प्रवेश सेवा शुल्कका कारण थप मारमा परेको व्यवसायीको गुनासो छ ।

सडक विभागअन्र्तगत सडक सुधार आयोजना प्रमुख इन्जिनियर नरेन्द्रनाथ कोइरालाले भने निर्माण कम्पनीको म्याद गुज्रिसकेको बताएका छन् । ‘म्याद सकिसकेपछि पनि निर्माण कम्पनीले २ सय १० दिन पेनाल्टीमा दैनिक १ लाख ४५ हजार रुपैयाँ तिरेर काम गर्न पाउँछ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७५ ०९:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ढिँडो छोडेर स्यान्डविच

फिल्म समीक्षा
सुशील पौडेल

काठमाडौँ — ‘यो फिल्म जंकफुडको सहरमा ढिँडोको थाली हो ।’ निर्देशक नरेशकुमार केसीले डेब्यु फिल्म ‘डाइङ क्यान्डल’ बाट पाएको समीक्षा हो यो ।

दिदी र भाइबीचको भ्रातृत्वको कथा बोकेको पहिलो फिल्मबाटै मनग्गे प्रशंसा बटुलेका केसीले ल्याएको दोस्रो फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ यति बेला प्रदर्शनरत छ । यति बेला भने उनी ढिँडो छोडेर ‘स्यान्डविच’ बेच्न उद्यत छन् ।

संसारभर आदर्श प्रेम पात्रका रूपमा हेरिने रोमियो र जुलियट हुन् वा हाम्रै मुना र मदनको प्रेमकथा । उत्कृष्ट प्रेमको नमुना मानिन्छ । सम्भवत: नरेशले पनि पाश्चात्य साहित्यको प्रेमी रोमियो र हाम्रै परिवेशकी मुनाको प्रेमकथाको संयोजन गरी ल्याएको छनक दिन चाहेका हुन्, ‘रोमियो एन्ड मुना’ मार्फत । अझ बढी, उनले गायिका सुकमित गुरुङको ‘पल पल...’ गीतमा विख्यात चित्रकार भिन्सन्ट भ्यान गगका पेन्टिङ र त्यसैमा फिल्मका पात्रलाई चलायमान गरेकाले फिल्ममा कलाको समायोजन पनि हुने ठूलो अपेक्षा थियो । मुख्य पात्र मुना स्वयं चित्रकार पनि हुन् । निर्देशक स्वयंले तयार पारेको पटकथा भने यसमा खास केन्द्रित छैन । फिल्मले बरु स्त्रीलम्पट चरित्रको वेद र मुडी मुनाबीचको आकस्मिक प्रेम तथा मुना र उनको बुवाबीचको मनोवैज्ञानिक द्वन्द्वको कथालाई समानान्तर पेस गर्ने प्रयास गरेको छ ।

विदेशमा स्त्रीगमनमै उमेर फालिरहेको वेद (विनय) लाई आमाले बारम्बार बिहे गरी सेटल हुन दबाब दिन्छिन् । फलस्वरूप स्वदेश आएको छ । धरानमा नर्सिङ पढ्दै गरेकी प्रिया (सुरक्षा) भेट्न आउने क्रममा मुना (सृष्टि) सँग आकस्मिक भेट हुन्छ । घृणाबाट सुरु हुने रोमियो र मुनाबीचको सम्बन्धलाई निर्देशकले प्रेममा बदल्न गरेको कोसिस नै पूरा फिल्मको यात्रा हो । यसमा जँडयाहा बाबुका कारण आमाले ज्यान गुमाउनुपरेपछि बहिनी च्यापेर धरान झरेकी मुनाको बाबुप्रतिको घृणादेखि क्षमादानसम्मको अर्को यात्रा पनि सँगै बुनिएको छ ।

दुई गन्तव्य लिएर अघि बढेको फिल्मको पल्ला कहिले एउटा कथामा र कहिले अर्को कथामा ढल्कन्छ । दुई कथाको आपसी सम्बन्ध नहुनुले कतिपय दर्शकलाई पटयार लाग्न पनि सक्छ । मुनाको मानसपटलमा बुवाप्रति एकखाले डर छ । जसलाई निर्देशकले एक एनिमेटेड क्यारेक्टर ‘मोन्स्टर’ जन्माएका छन्, जुन बारम्बार मुनालाई कमजोर पार्न आइरहन्छ । डरको विम्बका रूपमा राखिएको उक्त पात्रलाई नै निर्देशकले अन्त्यमा बाबुमा ट्रान्सफर्म गरिदिएका छन् । एक हदसम्म फिल्मले यसबाट कलात्मक प्रस्तुति दिन खोजेको छ । ‘स्यान्डविच’ लाई यौनका रूपमा रोमियोको हर्कतसँग विम्बात्मक रूपमा राखिएको छ । उनी युवतीलाई पनि स्यान्डविच नजरले हेर्ने गर्छन् ।

अर्गानिक स्वादमा ‘डाइङ क्यान्डल’ पस्केका नरेश यसपटक जंकफुडमा ढल्केका छन् । ‘रोमियो एन्ड मुना’ लाई आमदर्शकमा बेच्ने लोभमा खान्कीमा मसला ठेलिदिएका छन् । जुली (सुषमा) र आर्यन (प्रज्ज्वल) बीचको प्रेमको उपकथा यसैको एउटा उदाहरण हो । यसलाई निर्देशकले दर्शक हँसाएर होल्ड गराउनकै लागि राखिदिएका छन् । तात्कालिक रूपमा त दर्शकले यसमा मनोरञ्जन पनि लिन्छन् । तर फिल्मको राम्रै हिस्सा ओगटेको उक्त प्लट फिल्मको मूल कथाका लागि भने सहायक बन्न सकेको छैन । र, फिल्मको मर्म र निर्देशक केसीको शैलीभन्दा विल्कुल फरक लाग्छ । कम्तीमा संवेदनशील फिल्ममेकरले आफूलाई यस्ता प्लटमा खुम्चाउनु ठीक हैन ।

निर्देशनका हिसाबले भने नरेशले आफ्नो छाप देखाएका भने छन् । विम्बको प्रयोग होस् वा कलाकारलाई चरित्रमा रूपान्तरण गरी काम लिनमा निर्देशक सफल देखिन्छन् । पूरा फिल्म कमजोर हुँदाहुँदै पनि प्रत्येक दृश्यलाई रमाइलो बनाउन र उतारचढावपूर्ण बनाउन राम्रै मिहिनेत गरेका छन् र सफल पनि भएका छन् । सृष्टिको अस्पष्ट संवाद सम्प्रेषणबाहेक अभिनय सशक्त छ । धनी र बिग्रेको केटाको भूमिकामा विनयले पुरापुर न्याय दिएका छन् । सुरक्षा जति दृश्यमा देखिन्छिन्, आफ्नो बलियो उपस्थिति जनाएर जान्छिन् ।

‘रोमियो एन्ड मुना’ प्राविधिक दृष्टिकोणबाट तुलनात्मक बलियो बनेको छ । खासगरी छायांकन पक्ष अब्बल छ । दीपांकर सिग्देरको भ्यु फाइन्डरले पात्रलाई मर्का नपर्ने गरी सहज रूपमा पछ्याएका छन् भने प्रकाश संयोजन खास छ । पृष्ठभूमि संगीत फिल्मको अर्को सशक्त पक्ष हो । फिल्मको मुड सिर्जना गर्न पृष्ठभूमि संगीत गतिलो हतियार बनेको छ । गीतलाई पनि निर्देशकले ठीक ठाउँमा ठीक तरिकाले प्रस्तुत गरेका छन् ।

फिल्मको शीर्षकले आदर्श प्रेमको झल्को दिए पनि पात्रबीचको प्रेमको विकास गहकिलो बन्नबाट चुकेको छ । मुनाको घमण्डीपनाको उपज खुल्न सकेको छैन । आमाको मृत्युपछि मुनाको मुडमा जति ख्याल गरिएको छ, सँगैकी बहिनीमा त्यसको रत्तिभर प्रभाव देखिँदैन । मुना र रोमियोबीच तिरस्कारपूर्ण भेट हुँदाहुँदै पनि दुई सँगै भइरहनुपर्ने बाध्यकारी परिस्थिति गहकिलो बन्न सकेको छैन ।

बाजी थाप्ने र त्यसमा कटिबद्ध भएर लाग्नुमा पर्याप्त लजिक खोज्न सकेको लाग्दैन । आमाको दुर्घटनाको फ्ल्यासब्याक र वर्तमान समयबीचको टाइम फ्रेममा फिल्म चुकेको छ । तर यावत् फिल्मी व्याकरणलाई नजरअन्दाज गर्दै फिल्म हेर्न चाहनुहुन्छ भने ‘रोमियो एन्ड मुना’ ले तपाईंलाई कम्तीमा हेरुन्जेल बोर हुन दिँदैन । त्यत्ति हो, फिल्मको नाम र गीतका भरमा भयंकर सोचेर हेर्न जाँदा भने खल्लो लाग्नु स्वाभाविक हुनेछ । समकालीन नेपाली प्रेमकथाका फिल्मभन्दा ‘रोमियो एन्ड मुना’ फरक र केही अब्बल पक्कै छ ।

रोमियो एन्ड मुना
निर्देशक : नरेशकुमार केसी
कलाकार : विनय श्रेष्ठ, सृष्टि श्रेष्ठ, प्रज्वल सुजल गिरी, सुषमा कार्की, सुरक्षा पन्त

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७५ ०९:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्