२७.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: १४६

बैंक खाता रोकिएपछि रेमिट्यान्स व्यवसाय धरापमा

नवीन पोखरेल

लन्डन — बेलायतका अधिकांश वाणिज्य बैंकले मनी ट्रान्सफर (रेमिट्यान्स) कम्पनीको खाता बन्द गर्दै नयाँ खोल्न रोक लगाएपछि व्यवसाय प्रभावित बनेको छ ।

वित्तीय संस्थाको 'मनी सर्भिसेस बिजनेस' लाई कडाइ गर्ने यहाँको सरकारको पछिल्लो नीतिले नेपाली व्यवसायी पनि समस्यामा परेका छन् । नेपालीका करिब ९० प्रतिशत व्यवसाय बन्द हुन सक्ने अनुमान छ । नयाँ नीतिबारे प्रस्ट नबताइए पनि सम्पत्ति शुद्धीकरणसँग जोडिएको विषय भएको र अवैध रकम ओसारपसार हुने आशंकामा खाता रोकिएको अनुमान व्यवसायीको छ । 

मनी ट्रान्सफर कम्पनीलाई पछिसम्म खाता सञ्चालन अनुमति दिइरहेको बारक्लेज बैंकले समेत गत मेमा सूचना जारी गरी अक्टोबरदेखि सबैको खाता बन्द गरिदिएपछि धेरै नेपाली व्यवसाय धराशायी हुने देखिएको हो । लोयड्स, एचएसबीसी आदि बैंकले यसअघि नै कारोबार रोकिसकेका थिए । 

बेलायतमा रहेका अन्य अन्तर्राष्ट्रिय बैंकका शाखाहरूमा खाता खोली व्यवसाय अगाडि बढाउने विकल्प तत्काल सम्भव नहुँदा व्यवसायीमा चिन्ता बढेको छ । बैंक खाता बन्द भएपछि कतिपय व्यवसायीले अन्य प्रयोजनका लागि खोलिएका व्यापारिक खातामा ग्राहकको रकम संकलन गरी व्यवसाय धानिरहेका छन्, जुन गैरकानुनी र असुरक्षित छ । 

कतिपयले मनी ट्रान्सफर व्यवसायमा आश्रति हुन नसकिने स्थिति देखेपछि अनलाइन गिफ्ट र हवाई टिकट बिक्री थालेका छन् ।  

खाता सञ्चालन कायमै रहेका केही ठूला कम्पनी वेस्टर्न युनियन, मनी ग्राम, रिया मनी ट्रान्सफर आदिलाई असर नपरे पनि विशेषतः सानो तह र निश्चित देश र समुदायलाई सेवा दिने संकटमा परेका हुन्। 

सन् २००७ देखि बेलायतबाट बैंकिङ प्रणालीमार्फत रेमिट्यान्स सुरु गरेको नेटफक्स पछिल्लो परिवर्तनले प्रभावित भएको छ । आफ्नो खाता नहुने बित्तिकै अरू रेमिट्यान्स कम्पनीको एजेन्टका रूपमा बाँधिनुपर्ने र उनीहरूले दिएको सर्भिस चार्जको केही प्रतिशत मात्र आफ्नो भागमा पर्ने भएकाले व्यवसाय धराशायी भएको उक्त कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक प्रकाश भट्टराईले कान्तिपुरलाई जनाए । 

'अहिले जसको खाता छ, उसको एजेन्ट भएर उनीहरूकै रेट र महँगो सेवा शुल्कमा पैसा पठाउँदा व्यवसाय धराशायी हुँदै छ,' भट्टराईले थपे, 'हामीलाई मुनाफामा करिब ७० प्रतिशत असर परेको छ ।' उनले नेपाल राष्ट्र बैंकले नेपालका बैंकहरूलाई विदेशमा शाखा खोल्न अनुमति दिएपछि बेलायतमा नेपाली बैंकका शाखा खोले सहज हुने बताए । 

बेलायतमा मनी ट्रान्सफर व्यवसाय गर्न ठूलो कम्पनी भए फाइनान्सीयल कन्डक्ट अथोरिटीअन्तर्गत 'अथोराइज्ड पेमेन्ट इन्स्िटच्युसन' र सानो भए 'स्मल पेमेन्ट इन्सिटच्युसन' का रूपमा दर्ता हुनुपर्ने प्रावधान छ । ठूलामा दर्ता भएका बेलायतभरका लगभग तीन सय कम्पनीमध्ये २ सय ५० भन्दा बढीको बैंक खाता बन्द भइसकेको व्यवसायीको दाबी छ ।

सन् २००४ देखि मनी ट्रान्सफर व्यवसाय गरिरहेको भण्डारी ब्रदर्सका प्रबन्ध निर्देशक कमल भण्डारीले बैंकहरूको कठोर नीतिका कारण व्यवसायमा ठूलो उतारचढाव आएको बताए । 

'नाफा घाटाभन्दा पनि सेवा नै दिन नपाइने हो कि भन्ने चिन्ता बढेको छ,' भण्डारीले थपे, 'हामीले धेरै बैंकसँग सम्पर्क गर्‍यौं तर कसैले पनि मानेनन् । यहाँको नियम कानुन विपरीत जान झन् जोखिम छ ।' 

सन् २००२ देखि बेलायतमा सेवा दिइरहेको आईएमईका निर्देशक कमल पौडेलले भने बैंक खाताकै कारण आफूहरूलाई समस्या नपरेको दाबी गरे । 'नेपाली समुदाय केन्दि्रत र एउटै मात्र बैंकमा खाता हुनेहरूलाई समस्या होला तर हामी त्यसको असरबाट टाढा छौं,' पौडेलले भने । आईएमईले नेपालबाहेक अन्य २२ मुलुकमा पैसा पठाउने काम गरिरहेकाले पनि समस्या नआएको दाबी पौडेलको छ ।   

 

ग्राहकसँग संकलित रकम सीधा बैंकिङ च्यानलमार्फत नपठाई अवैध धन्दा (हुन्डी) गर्नेका भने दिन फिरेको व्यवसायीको बुझाइ छ ।

प्रकाशित : पुस १६, २०७० ११:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
जनताको राय

सहकारी ठग्नेलाई कारबाहीको दबाब दिन प्रमुख विपक्षी दल कांग्रेसले गरेको सडक आन्दोलन घोषणालाई कसरी लिनुभएको छ ?