एसियाली राजमार्गमा गुडे सवारी- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

एसियाली राजमार्गमा गुडे सवारी

पर्वत पोर्तेल

झापा — चिल्लो र फराकिलो राजमार्ग देख्दा स्थानीय सवारी चालक प्रकाश मगरको मन रोमाञ्चित हुन्थ्यो । तर त्यो भव्य सडक छिचोल्दै भारत छिर्न नपाउँदा भने उनी खल्लो महसुस गर्थे । पुरानो पुलको घण्टौं लामो जाममा पटकपटक फसेका मगरले सुनाए, ‘नयाँ पुल र सडकमा कहिलेदेखि मोटर गुडाउन पाइएला भन्ने थियो, बल्ल सपना पूरा भयो ।’

मगरजस्ता सवारी चालकको मात्रै होइन, एसियाली राजमार्ग र मितेरी पुल कहिले सञ्चालन होला भन्ने दुवै देशका नागरिकको सरोकार थियो । करिब दुई वर्षपछि बहुप्रतीक्षित राजमार्ग र पुल सञ्चालनमा आएपछि दुवैतर्फका नागरिक हर्षित छन् । भारत, पानीट्यांकीका व्यवसायी सरकार गिरीले भने, ‘एसियन हाइवे पूर्ण रूपमा सुरु हुनु भनेको दुवै देशकालाई आउजाउमा सहजता हुनु हो ।’

निर्माण सकिएको दुई वर्ष बित्दा पनि पूर्ण रूपमा सञ्चालन हुन नसकेको उक्त राजमार्ग सञ्चालनका लागि गत पुस ६ मा नेपाल–भारतका भन्सार र सुरक्षा अधिकारीले निर्णय गरेका थिए । संयुक्त बैठकले ६ लेनको ‘एसियन हाइवे’ र मितेरी पुललाई पूर्ण रूपमा सञ्चालनका लागि सहमति गरेका थिए । त्यही सहमतिबमोजिम आइतबार दिउँसो मेची भन्सार प्रमुख रामप्रसाद पाठक र भारतको नक्सलबारी भन्सार डिभिजनकी उपआयुक्त ल्हा छिरिङ शेर्पाले रिबन काटेर राजमार्ग खुलेको जनाउ दिएका थिए ।

दुई देशका अधिकारीहरूले रिबन काटेपछि सबै किसिमका सवारी निर्बाध गुड्न थालेका छन् । ‘लामै प्रयत्नपछि राजमार्ग सञ्चालन गर्न सफल भयौं,’ पाठकले भने, ‘राजमार्ग खुलाउने विषयमा भारतीय अधिकारीहरूले खेलेको भूमिका अतुलनीय छ ।’

चारपांग्रे सवारीसहित मालवाहक ट्रक–कन्टेनरलगायत सबै सवारीलाई नयाँ पुलबाट जाने र पुरानो पुलबाट आउने व्यवस्था मिलाइएको छ । दुईपांग्रे सवारीसहित पैदल यात्रीलाई पुरानो पुलबाट आवागमनको व्यवस्था मिलाइएको छ । ‘यति भएपछि अब दिनहुँ हुँदै आएको सवारी जाम कम हुने अपेक्षा छ,’ पाठकले भने, ‘यात्रीहरूले अब सकस भोग्नुपर्दैन ।’

एसिया उपक्षेत्रीय आर्थिक सहयोग–सडक सञ्जाल परियोजना (एसएएसईसी) अन्तर्गत एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को करिब डेढ अर्ब भारु ऋण सहयोगमा भारतले ६ लेन सडकसहित नेपाल–भारत सीमा छुट्याउने मेची नदीमा अर्को पुल बनाएको हो । कोरोना कहरकै बेला निर्माण सकिएको यो पुल र राजमार्गले मुलुकको पूर्वी सीमान्त सहरको स्वरूप नै बदलिदिएको छ ।

उक्त पुल निर्माणसँगै नेपालतर्फको करिब ५ सय मिटर पहुँच मार्ग (एप्रोच रोड) पनि भारतले बनाएको छ । यस राजमार्गबाट भारत हुँदै बंगलादेश, थाइल्यान्डसम्म पुग्न सकिनेछ । ‘यसले खास गरी नेपालको अर्थ व्यापारको विकासमा टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ,’ मेची उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष ऋषिराज तिम्सिनाले भने, ‘आयात–निर्यात व्यापार अब सहज बन्दै जाने निश्चित छ ।’ ०७३ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीले मेची नदीमा पुल निर्माणमा सम्झौता गरेका थिए । गत ०७४ फागुनबाट औपचारिक निर्माण सुरु भएको पुल ०७७ माघमा पूर्ण सम्पन्न भएर एसियन हाइवे निर्माण कम्पनीले भारत सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको थियो । ६ सय ७५ मिटर लामो पुल ६ लेन चौडाइको छ ।

प्रकाशित : पुस १८, २०७९ ०७:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल–बंगलादेश व्यापार आठ वर्षदेखि घाटामा

अघिल्लो वर्ष ६६ करोड २७ लाखभन्दा बढीको सामान बंगलादेश निर्यात भयो, यही बेला उताबाट १० अर्ब ८५ करोड ३५ लाखभन्दा बढीको सामान आयो
पर्वत पोर्तेल

झापा — आर्थिक वर्ष ०५४/५५ बाट सुरु भएको नेपाल–बंगलादेशबीचको द्विपक्षीय व्यापार आठ वर्षदेखि निरन्तर घाटामा छ । व्यापार सुरु भएको पहिलो र दोस्रो वर्ष बंगलादेशको पक्षमा रहेका व्यापार ०५६/५७ मा भने नेपालको पक्षमा देखिएको थियो ।

त्यो वर्ष ९४ करोड २३ लाख मूल्यको सामान निर्यात हुँदा ४१ करोड ३२ लाखको सामान आयात भएको थियो । त्यसयता चार वर्ष निरन्तर घाटा बेहोर्‍यो ।

आर्थिक वर्ष ०६१/६२ देखि ०६४/६५ सम्म नेपाल–बंगलादेश व्यापारमा उतारचढाव आयो । ०६४/६५ देखि ०७०/७१ सम्म करिब ७ वर्ष नाफामा रह्यो । त्यो समयमा गहुँ निर्यात हुन्थ्यो । बंगलादेशबाट आउने सामान पनि कम थियो । ०७१/७२ देखि भने व्यापार ओरालोमा छ । ‘करिब आठ वर्षदेखि नेपाल–बंगलादेश व्यापार हाम्रो पक्षमा छैन,’ नेपाल पारवहन तथा गोदाम व्यवस्था कम्पनी लिमिटेड, काँकडभिट्टाका प्रमुख लीलाधर सुवेदीले भने, ‘मुसुरो दालको गिर्दो निर्यातलगायत कारणले व्यापार घाटामा छ ।’

भारतलगायतका मुलुकसँगको व्यापार घाटा अकासिँदो छ । बंगलादेश मात्रै यस्तो मुलुक थियो, जुन देशसँगको व्यापार बर्सेनि नेपालको पक्षमा हुन्थ्यो । पछिल्लो तथ्यांक हेर्दा बंगलादेशसँगको व्यापार पनि निरन्तर ओरालो लाग्दै छ । बंगलादेश निर्यात गर्ने वस्तु नै छैन । अदुवा, अम्रिसोलगायतका सीमित कृषि उत्पादनका भरमा बंगलादेशको व्यापार टिकेको छ । नेपाली वस्तुमाथि बंगलादेशी भन्सारले चर्को ड्युटी लगाएका कारण निर्यात व्यापार खस्किएको हो । ‘बेलाबेला कृषिजन्य वस्तु र जडीबुटीलगायतका कारण मात्रै हाम्रो व्यापार टिकेको छ,’ सुवेदीले भने, ‘मुसुरोको निर्यात पूरै घट्दा सिंगो व्यापारमा असर परेको छ ।’

अघिल्लो वर्ष ६६ करोड २७ लाखभन्दा बढीको सामान बंगलादेश निर्यात भएको थियो । जब कि बंगलादेशबाट १० अर्ब ८५ करोड ३५ लाखभन्दा बढीको सामान आयात भयो । यो करिब साढे ६ दोब्बर बढी हो । त्यो वर्ष साढे ५२ करोडको मुसुरो निर्यात भएको नेपाल पारवहन तथा गोदाम व्यवस्था कम्पनी लिमिटेडको तथ्यांक छ । नेपाल–बंगलादेशबीचको समग्र व्यापारमै कमी आएको स्थानीय आयातकर्ता मित्रलाल संग्रौलाले जनाए । पहिला कोभिड र त्यसपछिको आर्थिक मन्दीको प्रभाव नेपाल–बंगलादेशको व्यापारमा प्रत्यक्ष रूपमा परेको संग्रौलाको दाबी छ । ‘निर्यात त घटेकै छ, आयात पनि कम हुँदै गएको छ,’ उनले भने ।

कोभिडअघि बंगलादेशको राजधानी ढाकामा भएको नेपाल–बंगलादेश वाणिज्य सचिवस्तरीय बैठकले नेपालका कृषिजन्य उत्पादनसहित १ सय ८ वटा आइटमलाई ‘ड्युटी फ्री’ सुविधा दिने निर्णय गरे पनि त्यो अहिलेसम्म कार्यान्वयन नभएको नेपाल–बंगलादेश चेम्बर एन्ड ट्रेडर्सका संस्थापक पन्नालाल जैनले बताए । ‘नेपाली वस्तुलाई ड्युटी छुट गर्नेबित्तिकै निर्यात व्यापार बढिहाल्छ,’ उनले भने । बंगलादेशले नेपालका १ सय ८ वस्तुलाई भन्सारसहित सुविधा दिने र नेपालले पनि माछा, आलु चिप्स, रेफ्रिजेरेटर, ब्याट्री, गार्मेन्ट, प्लास्टिकजन्य वस्तु, सिमेन्ट, टोवाको, टमटरको सस र बिस्कुटलगायत ५० वस्तुमा ड्युटी फ्री गर्ने भनेको थियो ।

१९ वर्षमा पौने २८ अर्बको निर्यात

०५४ भदौ १४ देखि नेपालले बंगलादेशसँग औपचारिक व्यापार थालेको थियो । काँकडभिट्टा–फूलबारी–बंगलाबन्द मार्ग सञ्चालन भएको २५ वर्षमा कुल ८३ अर्ब ८२ करोड ३६ लाख मूल्यभन्दा बढीको व्यापार हुँदा बंगलादेशबाट ५० अर्ब २३ करोड १२ लाख मूल्यको सामान नेपाल आयात भएको छ । नेपालबाट ३३ अर्ब ५९ करोड २३ लाख ९० हजार मूल्यभन्दा बढीको सामान निर्यात भएको छ । बंगलादेशबाट कटन वेस्ट, औषधि, फेब्रिक, जुट, चिनी, दूध पाउडर, सोया, आलुलगायत करिब तीन दर्जन वस्तु आयात हुन्छन् । नेपालले मुसुरो, जडीबुटी, अदुवा, तोरीको पिना, तरकारीजन्य वस्तु निर्यात गर्दै आएको छ ।

प्रकाशित : पुस १७, २०७९ ०८:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×