डा. शेरबहादुर पुन

डा. शेरबहादुर पुनका लेखहरु :

कोरोनाको 'अदृश्य प्रसारण'



हाल काठमाडौंमा कोरोना संक्रमित हुनेको ग्राफ बढ्दो छ, सायद उत्कर्षतिर गइरहेको हुनुपर्दछ । तर अधिकांश संक्रमितलाई कहाँबाट कोरोना सरेको थियो भनेर सम्झना हुने गरेको भने पाइँदैन । यसैलाई कोरोनाको 'अदृश्य प्रसारण' भन्न खोजिएको हो ।

परिवारभित्र फैलिँदै कोरोना

– ‘डाक्टरसा’ब उहाँलाई पहिला कोरोना देखियो, अनि परिवारैले परीक्षण गरायौं, सानो बाबुबाहेक हामी सबै संक्रमित भइसकेछौं, लक्षण भने देखिएको छैन, अब के गर्ने होला ?’

कोरोना समुदायतिर लम्किँदै ! 

बितेका केही सातायता सबैको मनमा एउटै प्रश्न थियो, 'कोरोना समुदाय स्तरमा पुग्यो कि पुगेन ?' अधिकांश जनस्वास्थ विज्ञहरु कोरोना भाइरस समुदायस्तरमा पुगेकोमा विश्वास गर्दछन्, तर नेपाल सरकार भने समुदायस्तरमा कोरोना पुगी नसकेको अडान लिँदै आइरहेको छ ।

मास्क, मास्क, मास्क !

बाटोमा हिँड्दा, सार्वजनिक यातायातमा, तरकारी/फलफुल थोक बिक्री हुने ठाउँमा वा बाटोमा याद गरौं, दुई परिचितबीच कुरा गर्दा हेरौं, यी सबैमा लगभग शतप्रतिशतले मास्क राम्रोसँग प्रयोग गरेको देखिँदैन । अरु त अरु अस्पतालहरुमा दुई तीन घण्टाको लामपछि टिकट लिने बेला नाक मुख छोपिरहेको मास्क पनि चिउँडोमुनि झारेर ठूलो स्वरमा बोल्ने गरेको पाइन्छ ।

कोरोनाको वास्तविक चुनौती अब !

लकडाउनको स्वरुप परिवर्तन हुने गाइँगुइँ चल्दै गर्दा अचानक लकडाउन पूर्णरुपमा खुलेको समाचार आयो । केही दिनयता लकडाउनका नियमहरु राम्रोसँग पालना गरेको देखिँदैनथ्यो । सडकमा जम्मा हुने, नाराबाजी/हड्ताल गर्ने, सरकारी कार्यालय, अस्पतालमा नै भौतिक दुरी कायम नहुने तथा मास्क सही तरिकाले नलगाउनाले जनमानसमा कोरोना संक्रमणको महामारीको अनुभूति नभएको भान हुन्थ्यो/हुन्छ ।

काठमाडौंमा थपिँदै कोरोना चुनौती

पछिल्ला दिन घरमा प्रवेश पाउनकै लागि पीसीआर गराउन अस्पताल आउनेहरूको संख्या दैनिक हजारभन्दा माथि पुग्ने गरेको छ । पसल खोल्नुपर्नेहरू, बाहिरी जिल्लाबाट आएर कार्यालय जानुपर्नेहरू, घर सर्दा वा काठमाडौंभित्रै केही दिन घरधनीको आँखाबाट टाढा भएकाहरू पीसीआर रिपोर्ट माग्दै आउने गरेका छन् ।

कोरोना : बुझाउन नसकिएको रोग

समाजमा अझै पनि कोरोनाबारे भ्रम, अविश्वास र त्रास व्याप्त छ । केही दिनअघिकै प्रसंगलाई लिऔं । कोरोना निको भई गाउँ फर्किएका व्यक्ति पानी लिन गाएको ठाउँमा करेन्ट प्रवाह गरिदिँदा दुःखद घटना हुन पुग्यो । उपचारपछि पनि व्यक्तिले कोरोना फैलाउन सक्ने भ्रमका कारण यस्तो हुन पुगेको थियो ।

कोरोना फैलाउने 'सुपर स्प्रेडर' !

कसैलाई कोरोना लागेको छ भन्ने सुन्नेबित्तिकै हामी तर्सन्छौं । हुन पनि स्वदेशी/विदेशी सञ्चारमाध्यममा विशेषत: संक्रमितको बढ्दो संख्या र मृत्युको समाचार प्रवाह हुँदा नतर्सिने कुरै भएन । संक्रमित हुनेबित्तिकै त्यसबाट कोरोना अनिवार्य सर्छ भन्ने लाग्नाले पनि त्रासको मात्र स्वाभाविक रुपमा बढ्छ ।

नेपालमा 'साइलेन्ट कोरोना' !

बिहान उठ्नेबित्तिकै प्राय: हामी एकपटक सामाजिक सञ्जालभित्र पस्ने गर्दछौं । कोरोनाको समाचारमा आँखा नरोकिने सायदै कोही होला । चौबीस घन्टामा विश्वमा यति हजार संक्रमितको मृत्यु, यति संक्रमित भन्ने शीर्षकसहित भेन्टिलेटरमा राखिएका बिरामीको फोटो पढ्ने/हेर्ने बानी हामीमा परिसकेको छ ।

कोरोना नियन्त्रणमा अब के गर्ने ?

हुन त यसभन्दा अगाडि पनि काठमाडौंमा कोरोना भाइरस देखिएको थियो । कोरोना भाइरसका संक्रमित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हुँदै  छिरेका थिए । अहिले देखिँदै आएको भाइरस काठमाडौंसम्म आइपुग्ने तरिका भने अलि भिन्न छ ।