सम्झना वाग्ले भट्टराई

कहाँ पढाउनु छोराछोरी !

अधिकांश अभिभावकलाई छोराछोरीको गुणस्तरीय शिक्षाका लागि विद्यालय छनोट कठिन परीक्षाजस्तै भएको छ । सहरी क्षेत्रमा विकल्प प्रशस्त हुन्छन् तर खोजेजस्तो विद्यालय भेट्न साह्रै गाह्रो हुन्छ । ग्रामीण क्षेत्रमा खासै विकल्प हुँदैन । सहरी क्षेत्रमा हरेक टोलमा एकभन्दा बढी नै विद्यालय छन् ।

समाज : खुल्दै छन् लुकेका कथा

शारिका (नाम परिवर्तन) ३१, को विवाह भएको ६ वर्ष भयो, एक छोरा छ, चार वर्षको  । श्रीमान्‌को आफ्नै व्यवसाय छ  । उनी काठमाडौंकै एक निजी क्याम्पसमा पढाउँछिन् । मागी बिहे गरेकी उनको श्रीमान्सँगको सम्बन्ध कहिल्यै राम्रो हुन सकेन । सम्बन्ध सुमधुर हुन नसक्नुमा उनी आफ्नै कमजोरी देख्छिन् । उनमा ‘जेनोफोबिया’ को समस्या छ रे ।

कहाँ खेल्नु ? कहाँ कुद्नु ?

मुस्किलैले चार आनामा बनेको घरमा बस्छु म । यस क्षेत्रका सबैजसो घर यस्तै छन् । साँघुरो सडक, तर असीमित गतिमा कुद्ने मोटरसाइकल र गाडीहरू । सवारी साधनको गति तथा ध्वनि नियन्त्रणका कुनै मापदण्ड छैन । बस्तीभित्रको सडक भएकाले ट्राफिक प्रहरी हुँदैनन् । पैदल यात्रुका लागि पेटीधरि छैन ।

यौन कुण्ठाका कुरा

आन्टी, नरिसाउने भए एउटा प्रश्न सोध्छु है ?’ ऊ त्यस्तै १२/१३ वर्षकी थिई  । त्यतिखेर कक्षा ७ मा पढ्थी  । ‘प्रश्न सोध्दा पनि किन रिसाउथेँ त ?’ म मुस्कुराएँ ।

अनाचारको पुस्तान्तरण

एकजना रक्स्याहा व्यक्तिको परिवारमा श्रीमती र दुई छोरा थिए । त्यो व्यक्ति सधैँ मात्थ्यो र घर पुगेपछि श्रीमतीलाई पिट्ने गथ्र्यो । घरमा सधैँको रुवाबासी ! छिमेकीहरूसमेत आजित थिए । समय बितेसँगै दुवै छोराको बिहे पनि भयो । दुईमध्ये एउटा छोरा ठ्याक्कै बाबुजस्तै निस्कियो । 

सम्झना वाग्ले भट्टराईका लेखहरु :

संक्रमणकालीन बिहे

भनिन्छ, जीवन आकस्मिकताहरूको संयोग हो । भयो त्यस्तै । झन्डै बाह्र वर्षअघि प्लस टु सकेर स्नातक तहको पढाइ सुरु भएपछि घरमा नाता/इष्टमित्रबीच मेरो बिहेको कुरो चल्न सुरु भयो । यो बिस्तारै फैलँदै अलि टाढाका आफन्त, चिनजान तथा व्यावसायिक लमीहरूसम्म पनि पुग्न थाल्यो ।

द्वन्द्व पुनरावृत्तिको संकेत

त्योदिन छोराको विद्यालयको फेसबुक पेजमा ‘टार्न नसकिने’ कारणले विद्यालय बन्द गरिएको सूचना राखिएको थियो । घरमा एक्लै छाड्न नमिल्ने भएपछि कामकाजी अभिभावकका लागि बालबालिकाको आकस्मिक बिदा अप्ठ्यारो बन्ने गर्छ । हाम्रामा पनि आमाबाबुमध्ये एक जनाले बिदा लिनैपर्ने भयो । दैनिकी खलबलियो ।

अनुहार फेरिए, कार्यशैली उस्तै

झन्डै १७ वर्षअघि साथी र म उनको नागरिकता बनाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालय गएका थियौँ । बुबासँग गएर मैले आफ्नो नागरिकता बनाइसकेको हुनाले त्यसको प्रक्रियाबारे मलाई लगभग थाहा थियो । गाविसको सिफारिस लिएर गएका हामीलाई सहायक प्रजिअले निवेदन लेख्न लगाए ।

सम्झिरहेछु...

तिमी यादमा आइदियौ अनायाशै तथाकथित प्रेम दिवसको अघिल्लो सााझ ।चञ्चल हेराइ, मीठो मुस्कानर, एकान्तपलका लागि आतुर तिम्रो ‘बडी ल्याङ्ग्वेज’ ।

भ्यालेन्टाइन्स गिफ्ट पुस्तक

साथीकी छोरीले सोधी, ‘आन्टी हजुरले भ्यालेन्टाइन्स डेमा अंकललाई के दिने ?’ बाह्र/तेह्र वर्षकी ऊ सात कक्षामा पढ्छे । आजकालका केटाकेटी प्रेमको विषयमा बोल्न खासै संकोच मान्दैनन् । उमेरसँगै आउने चञ्चलतालाई युगले खासै फरक नपार्ला तर अभिव्यक्तिको सन्दर्भमा भने पहिलेका भन्दा आजका किशोर–किशोरी सहजै खुल्छन् । त्यसैले दैलोमै आएको ‘भ्यालेन्टाइन्स डे’सँग साथीकी छोरी उत्साहित छे ।