सीके लाल

सीके लालका लेखहरु :

रकमी राजनीतिको फैलावट

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले प्रतिनिधिसभाबाट विश्वासको मत लिँदा उनीसँग सत्तासीन गठजोडका पर्याप्त सांसदहरूको समर्थन थियो । सत्ताधारीहरूको स्पष्ट बहुमतको रासमा आवश्यक नरहेको मत थपेर नेपाली कांग्रेस उनलाई झन्डैझन्डै सर्वसम्मत कार्यकारी प्रमुखको हैसियत प्रदान गर्न पटक्कै हच्किएन । त्यस विवादास्पद निर्णयपछि समर्थनको मसी सुक्न नपाउँदै प्रमुख प्रतिपक्षको नेतृत्व लिनका लागि संसद् सचिवालयमा दरखास्त हाल्न सभापति शेरबहादुर देउवालाई अलिकति पनि अप्ठ्यारो लागेन ।

शीतयुद्धको परिधीय मोर्चा

चतुर तर रमाइलो तरिकाले व्यक्त गरिने मर्मभेदी विचार वा चोटिलो टिप्पणीलाई विदग्धोक्ति (एपग्रैम) भन्ने गरिन्छ । बठ्याइँ र विद्वत्ता भने फरक किसिमका क्षमताहरू हुन् ।

इन्द्रेनी समात्ने लहड

एक दशकको सशस्त्र द्वन्द्वपछि सन् २००६ तिर तत्कालीन माओवादी विद्रोहीका सर्वेसर्वा ‘प्रचण्ड’ आफ्ना सहयोद्धा बाबुराम भट्टराईका साथ बाघ भएर बालुवाटार छिरेका थिए । लगभग १६ वर्षको राजनीतिक संघर्षपछि उनी बालकोटको बार्दलीबाट फुत्त बिरालोजस्तो भएर हामफाल्दै फेरि बालुवाटार पुगेका छन् ।

मताधार फैलाउने होड

सन् २०१७ मा प्रतिनिधिसभाका लागि राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालबाट उम्मेदवार भएर प्रचण्ड बहुमतले निर्वाचित रेशम चौधरी पद तथा गोपनीयताको शपथग्रहण गरे पनि संसदीय प्रक्रियामा एक दिन पनि सहभागी हुन पाएनन् । उनको पूरा कार्यकाल कारागारमा बित्यो ।

हामीजस्ता मान्छेहरूको उमंग !

खस–आर्य समुदायका नृजातीय सर्वेसर्वा खड्गप्रसाद शर्मा ओली अक्सर हल्का, कहिलेकाहीँ अपकारक एवं अनवरत रूपमा तिक्त सुनिने घोचपेचका लागि कुख्यात छन् । प्रधानमन्त्री भएकै बेला उनले ‘राइनो’ र ‘माउन्ट एभरेस्ट’ जस्ता स्थापित शब्दावलीको साटो अंग्रेजीमा समेत गैंडा र सगरमाथा भनिनुपर्ने अमिल्दो उर्दी जारी गरेका थिए । सुन्नेहरूले हाँसोमा उडाइदिए ।

गैरदलीय राजनीतिको सम्भाव्यता

पूर्वप्रदेशप्रमुख रत्नेश्वरलाल कायस्थ सफलताका सबै मापदण्ड अनुसार समसामयिक नेपाली समाजका कामयाब व्यक्तित्व हुन् । अपेक्षाकृत कम केटाकेटीले स्कुल जान अवसर पाउने सन् १९५० को दशकको अन्ततिरको कालखण्डमा उनले प्रथम श्रेणीमा एसएलसी उत्तीर्ण गरे ।

निरर्थक निर्वाचनको अपरिहार्यता

सुगा भवानीपट्टीका बासिन्दाहरू, सन् २०१६ तिर, सुत्न जाने बेलासम्म गाउँले थिए, भोलिपल्ट उठ्दा त सहरिया भइसकेका रहेछन् ! नेपाल सरकारको एउटा निर्णयले एक दिनअघिसम्मको गाउँ विकास समितिको शासकीय हैसियत जलेश्वर नगरपालिकाको फगत एउटा वडामा सीमित भयो ।

प्रवाहमा बगेको जीवन

प्राणपखेरु उडेपछि पार्थिव शरीरको आ–आफ्नो परम्परा अनुसार अन्तिम संस्कार गर्ने चलन छ । लासलाई माटामा गाड्ने प्रचलन सम्भवतः सबभन्दा व्यापक हो ।

बहुसंख्यकवादी मनपरीतन्त्रको संस्थाकरण

संविधान दिवसका अवसरमा, मन्त्रिपरिषद्को भदौ ३१ गतेको निर्णय अनुसार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा स्वर्गीय पूर्वप्रधानमन्त्री सुशील कोइरालालाई ‘नेपाल रत्न’ ले विभूषित गरिएको छ । प्रजातन्त्रका प्रवर्तक बीपी कोइराला र गणतन्त्रका पथप्रदर्शक जीपी कोइरालासँगै खस–आर्य नृजातीयताका प्रवर्द्धकका रूपमा सुशील कोइरालाको नाम पनि नेपालको राजनीतिक इतिहासमा दर्ज हुने भएको छ ।

प्रजातन्त्रमा प्रियतावादको आकर्षण

पत्रकारितासँग सम्बद्ध संस्था भए पनि ‘खोज पत्रकारिता केन्द्र–नेपाल’ स्थापना भएको चौथाइ शताब्दी पुगिसकेको कुरा धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । पत्रकारितामा ‘के, को, कहाँ, कहिले, कसरी र किन’ प्रश्नहरूको उत्तरले घटनाको तथ्यपरक विवरण दिन्छ ।