मधु राई

मधु राईका लेखहरु :

स्कुलमा मैनबत्ती

कुरा सन् ७० को दशकको भारतको हो । इन्दिरा गान्धीको प्रधानमन्त्रीकालमा स्कुले शिक्षामा व्यावसायिक कक्षा अनिवार्य थियो । कक्षा सातदेखि दससम्मका विद्यार्थीले साताका तीन दिन व्यावसायिक कक्षामा विद्यालयलाई चाहिने खाम, चक, मैनबत्ती, कागजका थुँगा आदि बनाउनुपर्थ्यो ।

सेवानिवृत्तिपछिको जीवन

सामुदायिक विद्यालयमा लामो समय अध्यापन गरेका ७९ वर्षीय जगत अर्यालले सेवानिवृत्तिपछि सत्र वर्षअघि प्रतिव्यक्ति पाँच रुपैयाँ संकलन गरी विराटेश्वर वृद्धाश्रम स्थापना गर्नुभयो । उहाँको आश्रमले अहिले मोरङसहित विभिन्न जिल्लाका सन्ताउन्न ज्येष्ठ नागरिकलाई आश्रय दिएको छ । अर्यालको दैनिकी आश्रमको व्यवस्थापनमा बित्ने गरेको छ ।

उद्यममा फैलिँदै महिला

विराटनगर–११ की जानुका श्रेष्ठले साथीहरूसँग मिलेर महिलाका लागि जुत्ता–चप्पल बनाउन थालेको दुई दशक भयो । उनको समूहले तयार गरेका ती सामग्री विराटनगर, इटहरी र इलाममा खपत हुन थालेको पनि धेरै वर्ष भयो ।

भर्चुअल संवाद

बन्दाबन्दी सुरु भएयता लायन्य क्लब तथा रोटरी क्लबजस्ता दर्जनौं संघसंस्थाले विभिन्न विषयमा भर्चुअल संवाद थालेका छन् । पछिल्लो समय राजनीतिक दलहरूले आफ्ना नेता–कार्यकर्तासँग सम्पर्कको उपाय यसैलाई बनाएका छन् । भर्चुअल संवादमा सहभागी हुनेहरूको संख्या उल्लेख्य हुँदै गएको छ ।

खाँचो बिरुवा बैंकको

नौ महिनाअघि खोटाङको दिक्तेल बजारनजिकको जनजागृति आवासीय विद्यालयले अवलोकन भ्रमणमा गएका हामीलाई कोसेलीस्वरूप अकबरे खुर्सानी दिएको थियो, जुन अहिले कौसीमा फलेको दुई महिना भयो । एउटा फुटेको प्लास्टिकको डस्टबिन र तीनवटा प्लास्टिकको जारमा फलेका अकबरे खुर्सानी र आफैंले जोहो गरेको बीउबाट फलेको आकाशे खुर्सानीले आंशिक रूपमा भए पनि आयातित खुर्सानीलाई विस्थापित गर्दै छन् ।

अतिरिक्त सीप सिक्ने र सिकाउने समय

हामी विद्यालयका शिक्षक सहकर्मीहरूबीच दैनिक एक घण्टा सामूहिक भर्चुअल कुराकानी सुरु भएको चार महिना बढी भयो । पहिलो पन्ध्र मिनेट कोरोनासम्बन्धी जानकारी आदानप्रदानलगायत दैनिकी लेखन र वाचन गर्दै आएका छौं ।

सञ्‍चारमा ‘मी टू’ बहस

कान्तिपुर मिडिया ग्रुपले माघ २५गते ‘मी टू किन अगाडि बढ्न सकेन ?’ भन्ने विषयमा बहस कार्यक्रम सञ्चालन गर्‍यो । बहसमा सहभागी राजनीतिक अभियन्ता मानुषी यमी भट्टराई, अधिवक्ता दुर्गा कार्की र रङ्गकर्मी आकांक्षा कार्कीले यसबारे आ–आफ्ना अनुभव र धारणा अघि सारे ।

पितृसत्ताको जन्म र विस्तार

पितृसत्तात्मक सोच र व्यवहारले पितृ, पिता, पुत्र अर्थात् पुरुषजातिको उन्नति र उन्नयनको मात्र सपना देख्छ । यस्तो सपना देख्ने पुरुषहरूले आफू र आफ्नो सपना पूरा गर्न जस्तोसुकै निर्णय लिने गर्छन् ।