घटेन यमगजको उद्दण्डता- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

घटेन यमगजको उद्दण्डता

जंगली हात्ती यमगज उद्दण्डताबाट छुटकारा पाउन ढोईहरूलाई रामभौरीभाठाबाट प्रतापपुर पुर्‍याइए पनि यमगज ३७ किमि टाढा प्रतापपुरसम्मै पुगेको छ
शंकर आचार्य

पर्सा — पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको हात्तिसारका ८ ढोईलाई फेरि अर्को स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ । लामो समयदेखि उद्दण्डता मच्चाउँदै आएको जंगली हात्ती यमगजले निकुञ्जका ८ वटा पोथी हात्तीको पछि लाग्न नछाडेपछि साताअघि निकुञ्जको रामभौरीभाठाबाट ती हात्तीलाई मकवानपुरको प्रतापपुर पोस्टमा स्थानान्तरण गरिएको छ ।

यमगजको उद्दण्डताबाट आजीत भएर निकुञ्ज प्रशासनले मंसिरको पहिलो साता ती ८ वटै हात्तीलाई अमलेखगञ्जस्थित हात्तीसारबाट स्थानान्तरण गरी त्यहाँबाट २५ किमि पश्चिममा रहेको निकुञ्जको कोर एरिया मानिने पर्साको रामभौरीभाठामा लगेर राखेको थियो ।

तर, त्यहाँ झन्डै २ महिना राख्दा पनि यमगज ती ढोईकै वरिपरि बस्ने, चराउन नदिने र उनीहरूको रासन पनि खोसेर खाने गरेकाले निकुञ्ज प्रशासनले ढोईहरूलाई प्रतापपुर पोस्टमा स्थानान्तरण गरेको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत डा. अशोक रामले जानकारी दिए । ‘करिब २ महिना हात्तीसारका ढोईलाई हामीले रामभौरीभाठामा राख्यौं तर यमगजले त्यहाँ पनि पुगेर ढोईहरूलाई सताइरह्यो, उनीहरूलाई चर्न र रासन खान पनि अवरोध पुर्‍याइरह्यो,’ रामले भने, ‘उपाय नलागेर रामभौरीभाठाबाट करिब ३७ किमी पश्चिम प्रतापपुर पोस्टमा लगेर हात्तीसारका ८ ढोईलाई राखेका छौं ।’ प्रतापपुरमा निकुञ्जको आफ्नै पोस्ट र नेपाली सेनाको पनि पोस्ट रहेको उनले बताए ।

तर उन्मत्त यमगज हात्तीसारका ढोईहरूको पछि–पछि लागेर प्रतापपुर पोस्टसम्म पनि पुगेको डा. रामले बताए । ‘प्रतापपुरसम्म पुगेर यमगजले त्यहाँ पनि ढोईहरूलाई सताउन छाडेन,’ उनले भने, ‘त्यहाँ ३/४ दिन बसेर पर्साको ठोरी क्षेत्रतर्फ लागेको यमगज बुधबारदेखि फेरि रामभौरीभाठा क्षेत्र आसपासमा देखापरेको छ ।’

रामभौरीभाठामा बसन्तपञ्चमी मेला लागेको र बिहीबार मेलाको मुख्य दिन हजारौं सर्वसाधारण मेला भर्न आउने हुँदा त्यहाँ अत्यन्त जोखिम रहेको पनि डा. राम बताउँछन् । ‘परम्परागत मेला भनेर ठूलो संख्यामा श्रद्धालुहरू मेला भर्न आउँदै छन्, यमगज पनि मेलास्थल वरपर नै बसेको छ,’ उनले भने, ‘सर्वसाधारणको ज्यानधनको जोखिम रहेकाले मेला समितिका पदाधिकारीलाई सकभर मेलामा भिडभाड कम गर्न र आगन्तुकहरूलाई सतर्क रहन भनी सूचना जारी गर्न पनि सुझाव दिएका छौं ।’


भाठामा निकुञ्जको अमलेखगञ्ज हात्तीसारका घरपालुवा ढोईहरू । फाइल तस्बिर सौजन्य : पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय

कात्तिक ३ गते यमगजले अमलेखगञ्जमा निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा बाख्रा चराउने क्रममा एक महिलाको ज्यान लिएको थियो । त्यसपछि राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, जैविक विविधता संरक्षण केन्द्र सौराहा चितवनको प्राविधिक टोलीले आएर कात्तिक ४ गते डार्ट गरी यमगजको दुवै दाह्रा काटेको थियो । उद्दण्डता कम हुने आशामा यमगजको दारा काटिए पनि उसको उद्दण्डतामा कमी आएन ।

असोजदेखि कात्तिकको पहिलो सातासम्म अमलेखगञ्ज हात्तीसार वरिपरि नै बसेर यमगज रातको समयमा हात्तीसारमा प्रवेश गरेर सबै ढोईसँग संसर्ग गर्ने र त्यहाँ रहेको मत्ता नारायणगजसँग जुध्ने गर्थ्यो । दिउँसो हात्तीसार पछाडि बस्ने र दिउँसो ३/४ बजेपछि नजिकको मानव बस्तीहरूमा पसेर खाद्यान्न चोर्ने गर्थ्यो ।

यीमध्ये एउटा पोथी भीमाकली साढे ५ वर्षकी छन् । अन्यमा वयस्कदेखि ६० वर्ष सम्मका ढोई छन् । करीब १४ वर्षको यमगजले एक महिनादेखि भीमाकली बाहेक सबै ढोईसँग संसर्ग गरिरहेको थियो । भीमाकलीलाई ज्यादती गर्न सक्ने सम्भावना देखेर हात्तीसारका कर्मचारीले भीमाकलीलाई जोगाउने प्रयास गरिरहेका छन् ।

सुरुमा यमगजलाई खेद्ने र दाह्रा काट्ने काम पनि गरेर उसलाई भगाउने र शान्त गर्ने प्रयास गरिए पनि यमगजको उद्दण्डता नघटेको स्थानीय बताउँछन् ।

४/५ दिनअघि प्रतापपुर पोस्ट वरपर अर्को मत्ता हात्तीसँग यमगज दुईपटक जुधेको र सोही मत्ताले यमगजलाई खेदेपछि यमगज हाल ठोरी हुँदै रामभौरी भाठा क्षेत्रमा आएर बसेको हुन सक्ने डा. राम बताउँछन् ।

प्रकाशित : माघ ११, २०७९ १७:४४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राष्ट्रिय सभा उपनिर्वाचन : एमाले, कांग्रेस र उन्मुक्तिले दिए उम्मेदवारी

दुर्गालाल केसी

दाङ — राष्ट्रिय सभा सदस्यको उपनिर्वाचनका लागि लुम्बिनी प्रदेशको अन्य समूहअन्तर्गत एमाले, कांग्रेस र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका उम्मेदवारले मनोनयन दर्ता गरेका छन् ।

एमालेका कुमार दशौंदी, कांग्रेसका माधवप्रसाद आचार्य र उन्मुक्तिका राजेन्द्रबीर रायको उम्मेदवारी दर्ता भएको हो । सत्ता गठबन्धनका तर्फबाट दशौंदीको उम्मेदवारी दर्ता भए पनि उन्मुक्तिले छुट्टै उम्मेदवारी दिएको छ । उम्मेदवारी दर्ता गराउन उन्मुक्ति पार्टीकी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठ पनि घोराहीस्थित निर्वाचन कार्यालय पुगेकी थिइन् । सरकारलाई समर्थन गरे पनि सत्ता साझेदार गठबन्धनमा नभएको उनले बताइन् । न्यायको मुद्दा सुनुवाइ नहुँदासम्म गठबन्धनभित्र रहन नसक्ने उनले बताइन् ।

दशौंदीको उम्मेदवारी दर्ताका लागि एमालेका केन्द्रीय सचिव तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य छविलाल विश्वकर्मा, लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री लीला गिरीलगायत नेता निर्वाचन कार्यालय पुगेका थिए ।

एमालेका खिमलाल भट्टराईले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका क्रममा राजीनामा दिएपछि रिक्त भएको पदमा उपनिर्वाचन हुन लागेको हो ।

माघ १२ गते १० देखि ४ बजेसम्म उम्मेदवारविरुद्ध उजुरी दिने र माघ १३ गते १० बजेदेखि १४ गते ३ बजेसम्म मनोनयनपत्र र उजुरीमाथि जाँचबुझ गरी ४ बजेभित्र उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने कार्यतालिका रहेको मुख्य निर्वाचन अधिकृत कृपाशुर कार्कीले बताए ।

माघ १५ गते १० देखि ४ बजेसम्म उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिने, माघ १६ गते १० देखि १२ बजेसम्म उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने र १२ देखि ४ बजेसम्म उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिह्न प्रदान गर्ने कार्यक्रम छ । माघ २५ गते १० देखि ३ बजेसम्म घोराहीमा मतदान गर्ने कार्यतालिका रहेको प्रदेश निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ ।

प्रकाशित : माघ ११, २०७९ १७:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×