मञ्जु भट्ट

न घरभित्र चैन न बाहिर

एक दिन कामविशेषले चाबहिल जानुपर्दा मैले एक कक्षा पढ्ने छोरालाई पनि सँगै लगेकी थिएँ । चाबहिल चोकमा उसले सडक पार गर्न मानेन । ‘स्कुलमा सरले जेब्रा क्रसिङबाट मात्र सडक पार गर्नू भन्नुभा’ छ, खै त जेब्रा क्रसिङ ?’ भन्दै ऊ यताउता हेर्न थाल्यो ।

महिनावारीले घर छोड्नु पर्दा...

पोहोर सालजस्तै यसपालि पनि चार दिनको कठिन यात्रापश्चात काठमाडौंबाट अछामको जामा फल्टाणे पुगियो  । यो चार दिनको गाडी यात्रा यत्तिधेरै अप्ठेरो र पीडादायी हुन्छ कि वर्णन गरिसाध्य छैन  । आर्मीकै सोर्सफोर्स लगाएर पाँचचोटि बसपार्क धाएपछि पाएको टिकट अमेरिकाको डीभी परेभन्दा पनि महत्त्वपूर्ण थियो हाम्रा लागि ।

जागिरे सुत्केरीका जोल्टिङ

गर्भ बसेको नौ महिना पुगेपछि डाक्टरले नियमित चेकजाँचका लागि बोलाएकै दिन म र श्रीमान् जागिरबाट छुट्टी लिएर अस्पताल पुग्यौं । डाक्टरले बच्चा जन्मिने भनेको दिन परै थियो । सुरुदेखि नै पेटमा बच्चा उल्टो भएकाले डाक्टरले घर फर्किन दिएनन् । सीधै भने— अर्को दिन अपरेसन गर्नुपर्छ । म सामान्य थिएँ । व्यथा लागेको थिएन ।

बुहारी माने अझै घरधन्दा !

मेरा भतिजाले नेपाली सेनाको सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टको सुरुवाती तालिम सक्यो । तालिम सकिएपछि अरू प्रशिक्षार्थीका अभिभावकलाई समेत निम्त्याएर भोजभतेर गर्नुपर्ने सेनाको नियम रहेछ । भोज गर्ने भएपछि अछाम घरबाट सासूससुरा, जेठाजुजेठानी र अरू भतिजाभतिजी, फुपू काठमाडौंमा हामी भए ठाउँ आइपुगे ।

तनावमा अभिभावक

यो स्कुलमा राम्रोसँग ‘केयर’ भएन, अर्कै स्कुल पढाउँछु । फेरि एक/दुई वर्षपछि त्यो स्कुल पनि ठिकै रहेछ । म त यहीं ल्याए है भनेर फेरि पहिलेकै स्कुलमा विद्यार्थी ल्याएर आउने अभिभावक पनि धेरै देखिन्छन् । यस्ता गतिविधि हेर्दा कतिपय अभिभावकले आफ्ना केटाकेटीको पढाइबारे धेरै चिन्ता गरेको देखिन्छ ।

मञ्जु भट्टका लेखहरु :

छोइनसक्नुका अस्पताल

सानिमा ४५ वर्षकी हुनुहुन्थ्यो । तातो वा चिसो पानी मुखमा हाल्दा दाँत सिरिङ्ग गर्थ्याे । सहन नसकेर उहाँले सबै दाँत निकाल्नुभयो । नजिकको अस्पतालले दाँतमात्र निकाल्थ्यो । भर्ने वा अन्य उपचार गर्ने सुविधा थिएन । केही वर्षपछि उहाँको छोराले काठमाडौं ल्याएर दाँतको पुरै सेट लगाइदिए । धेरै पहिला दाँत निकालेकाले गिँजा सुकिसकेको थियो ।

सरकारी काममा सास्ती 

एक साताअघि मेरा देवर दिनेश ढकाल एक महिना बिदा लिएर दुबईबाट आए । दुबई फर्किन श्रम स्वीकृति लिनुपर्ने रहेछ । उनले काठमाडौंमा श्रम स्वीकृति लिएर मात्र घर जाने भए । उनी श्रम विभाग पुगेर बिहान ७ बजेदेखि लाइन बसे । त्यो दिन पालो आएन ।

भनसुनबेगर काम कहिले ?

तीन वर्षअघि जग्गा पास गर्न मालपोत कार्यालय भक्तपुर पुग्यौं । त्यहाँ कागजात बनाइदिने र जग्गा पास गरिदिने नाममा लेखन्दासलाई पैसा खुवाउनुपर्‍यो । किन अतिरिक्त पैसा असुलेको भनेर सोध्दा त्यसो नगरे ‘हाकिम साबहरूले फाइलमा हस्ताक्षर नै गर्नुहुन्न’ भन्ने जवाफ पाइयो ।

दसैंमा छाउघर

२०७२ सालको भुइँचालोले सातो लिएपछि दसैं–तिहार उत्सवमा घर/माइत जान सकेकै थिइनँ । यसपटक आँट जुराएर बेलैमा बाटा लागें । बाटो निकै लामो थियो । काठमाडौंदेखि लम्की र लम्कीदेखि साँफेबगर, मंगलसेन हुँदै अछामको कमलबजार अनि त्यहाँबाट गैरीटाँड, सेरा पुग्दा बाटैमा ४ दिन बितेको थियो । 

छाउ छल्दै अछाम

१५ वर्षपछि घर अछाममा दसैं मनाउन छोराछोरीसहित श्रीमान् र म गरेर चार जना घर जाँदै थियौं । घर जाने भनेर पैसाको जोहो, किनमेल भएपछि मन फुरुंग थियो । अर्कोतिर, आफ्नो र छोरीको महिनावारीको समय सम्झेर भित्रभित्रै डर लाग्थ्यो । मैले १५ वटा दसैं महिनावारीको डर र सुत्केरीकै कारण काठमाडौंमै गुजारेकी थिएँ । धेरैपटक गाली खाएँ ।