राजेन्द्र महर्जन

राजेन्द्र महर्जनका लेखहरु :

नायिकाको पेट र राष्ट्रपतिको हाँसो

घरभित्र/पर्खालभित्र/पर्दाभित्रफोहोरको गर्तमा डुबिरहने/झुमिरहनेतर बाहिर निक्लँदानैतिकताको सफा कमिज धारण गर्न कहिल्यै नभुल्नेभलादमी जगत्गाली गर्दै छ तिमीलाईचलायौ रे तिमीले व्यभिचारको कुटीर उद्यमसारा अनैतिकताहरूको जननी बनाइएको छतिम्रो तिघ्रालाईभाषा छ एउटा तिम्रो तिघ्राले बोल्नेपण्डितहरू मोहर लाइदिन्छन्— अश्लील !– विनोदविक्रम केसी

मुखमा मार्क्स, मनमा मनु

विश्वले प्रख्यात अभिनेता दिलीप कुमारलाई ९८ वर्षमा गुमाएको छ । मोहम्मद युसुफ खानबाटै दिलीप कुमारको विराट् व्यक्तित्व बनाइएको हो । जीवनभन्दा ठूलो व्यक्तित्व र जीवन्त अभिनयले उनलाई हतपती मर्न दिँदैनन् ।

जात–तन्त्रको राज

हामी नेपाली जनताले राजतन्त्र उन्मूलन गर्नुको एउटा कारण हो— जन्मकै आधारमा, ज्येष्ठताको भरमा, लिंगकै टेकोमा शासन गर्ने कोही शासक हामीलाई स्वीकार्य छैन ।

एकल राष्ट्र–राज्यको धङधङी

नेपाल देश हो कि राज्य हो, मुलुक हो कि राष्ट्र हो ? नेपाली राज्यको मूल चरित्र के हो ? राज्य मात्रै हो कि राष्ट्र–राज्य हो कि बहु राष्ट्र–राज्य हो कि ? कुनै देशको राज्यको चरित्र प्रस्ट्याउन ‘राष्ट्र–राज्य’, कुनै देशको राजनीतिक संरचनालाई बुझाउन ‘बहुराष्ट्रिय–राज्य’ किन लेखिन्छ ? के कसैले बहुराष्ट्रिय–राज्यको गफ गर्नासाथ नेपालको भूगोल एकाएक टुक्रिन्छ ? राजेन्द्र महतोले अनियमित सत्तामा आरोहणसँगै दिएको वक्तव्यका कारण यस्ता प्रश्न र विवाद उठ्नु अस्वाभाविक होइन ।

नयाँ जंगेको ‘गनतन्त्र’

नयाँ युग, नयाँ व्यवस्था र नयाँ सपनाका रूपमा स्थापित गणतन्त्र दिवस सेनाको मुख्यालयमा मनाइएको दृश्यले के संकेत गर्छ ? लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई दलतन्त्रमा, दलतन्त्रलाई पनि ओलीतन्त्रमा खुम्च्याउँदै हिँडेका प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद शर्मा ओलीको निजी सरकारले जंगी अड्डामा गणतन्त्र दिवस आयोजना गरेर के सन्देश दिन खोजेको छ ?

‘वी कान्ट ब्रिथ !’

कोही त भने जहाजमा हरर कोही त भने पसिना तरर, हाम्रो नेपालमा,कोहीको घरमा डाक्टरको चाकरी कोही त मर्छन् अस्पताल नहेरी, हाम्रो नेपालमा ।

महाव्याधिसँग सहकार्य र मृत्युको व्यापार

कतै बन्धकी राख्न नमिल्नेदुःखको लालपुर्जा बोकेकाकमिलाको अन्तहीन ताँतीजस्ता ती सिसिफसहरू भोकले पटपटी फुटेका ओठ दस रुप्पेको मास्कले छोप्दैछोप्दै गए उनीहरू गए यो सहर रित्तो बनाएर गए– राजु स्याङतान/छाडेर जानेहरू

विनाशको विकास

हैन, यो कस्तो जमाना हो, रूखहरूका बारेमा बात मार्नु पनि लगभग अपराध भयो, किनभने यसमा अत्यधिक कुकृत्यबारे हाम्रो मौनताको पनि मिलेमतो छ ।

ओलीगमन र भिन्‍नाभिन्‍नै दलका ‘ओली’

खड्गप्रसाद शर्मा ओलीले आफूलाई तत्कालीन राजाभन्दा महान् विकासवादी नेताका रूपमा उभ्याएका छन्, सम्भवतः शिलान्यासमा विश्व रेकर्ड नै कायम गर्दै । ‘विकासको मूल फुटाऔं’ भन्ने नाराका सर्जक/अग्रज तत्कालीन राजालाई उछिन्दै प्रधानमन्त्री ओलीले त विकासको नदी नै बगाउन थालेका छन्, बालुवाटारबाट १६५ वटा सडक एकैपटक बटन थिचेर शिलान्यास गर्दै !

‘भाषा म्वा:सा जाति म्वाइ’ 

मर्छ भाषा किन त्यसै ए, जातिको यो ज्यान होदेश जप्दै नित्य फुल्ने फूल हो अम्लान योयो बृहत् नागरिक आन्दोलन र विभिन्न भाषिक संगठनले आयोजना गरेको ‘मातृभाषा मार्च’ मा गुन्जिएको गीत हो ।