रोशन शेरचन

रोशन शेरचनका लेखहरु :

वन– पाठशाला 

वनविज्ञान रूखको विज्ञान होइन, बरु मानिसकै विज्ञान हो । रूखकेन्द्रित विज्ञान हो भने, त्यो हदसम्म, जबसम्म रूखले मान्छेको आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्छ । – ज्याक वेस्टोविज्, १९६७

पृथ्वीको स्वास्थ्य

महाव्याधिकाे उद्‍भव - कोभिड–१९ ले उत्पन्न गरेको कहरबीच मार्च २०२० मा डब्लूडब्लूएफले ‘प्रकृतिको क्षय र महाव्याधिको उद्भव’ (द लस अफ नेचर एन्ड राइज अफ पानडेमिक) शीर्षकको एक रिपोर्ट प्रकाशन गर्‍यो । रिपोर्टमा कोभिड–१९ को उद्गम स्रोत, त्यसको विस्तार र माध्यमबारे पछिल्ला वैज्ञानिक तथ्य छन् र तथ्यको विश्लेषण गरिएको छ ।

‘देउपितृ खुसी छन्’

झाँक्री विधाबाट कुलपूजामेरा पुर्खा प्रकृतिपूजक हुन् भन्ने अनुमान थियो तर यस पाटोतिर खासै पसेको थिइनँ । म आफूलाई बौद्वमार्गी भनी चिनाउँथेँ । कहिलेकाहीँ बोन हुँ कि भन्ने भाव आउँथ्यो । मुवा, पत्नी हिन्दु धर्म पनि मान्ने भएकाले त्यसप्रति मेरो सम्मानभाव थियो नै ।

जोन लेननको शून्य कार्ड

विश्वप्रसिद्व ब्यान्ड बिटल्सका फ्रन्टम्यान जोन लेननलाई, ८ डिसेम्बर सन् १९८० मा उनकै प्रशंसक मार्क डेभिड चापमानले गोली हानी हत्या गरेका थिए  । संस्थापनको सधैं विपक्षी, कलात्मक गुणवत्ताप्रति सधैं ढृढ, शान्ति अभियन्ता उनको संगीत नेपालको सन्दर्भमा पनि प्रासंगिक लाग्छ  ।

गल्ली संसार

दशकौंअघि कवि भूपि शेरचनले घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे कवितासंग्रहमा ‘मेरो चोक’ शीर्षकमा यस्तो कविता लेखेका थिए  ।

समय यात्रा : मनाङ

काठमाडौंबाट बेंसीसहर हुँदै कोतो एक दिनको गाडी यात्रा । कोतोबाट भने मोटरबाटोलाई छाडेर हिँड्नुपर्ने । त्यसैले कोतो–नार फू गन्तव्यलाई ‘अफ द बिटन’ मार्ग भन्दा रहेछन् । कोतोबाट डेढ दिन हिँडेपछि च्याखु आइपुग्नै लाग्दा साइनपोस्टमा दृष्टि गयो । त्यसमा लेखिएको थियो— च्याखु, खम्बा बस्ती, उचाइ ३७३५ मिटर ।

वन, पर्यावरण र साहित्य

१. वनलाई रूखहरूको जत्था मात्र भनेर बुझ्दा अर्थ निस्कँदैन  । वन्यजन्तु, पन्छीहरू, सरिसृपको बासस्थान पनि हो वनक्षेत्र र यसमा सिमसार पनि पर्छ भनेर मान्दा वनको महत्त्व बेपत्ता बढ्छ । वन क्षेत्र त्यस अवस्थामा समस्त जीव र प्राकृतिक वातावरणको अन्तरक्रियाको एकाइ बन्छ ।

समीक्षाले कति बिगार्‍यो ?

साहित्यिक क्षेत्रमा राम्रा र अब्बल पुस्तकहरू आइरहेको छैन भन्ने चर्चा चुलिँदै गर्दा, स्टिभ जब्सको अन्तर्वार्ताको एउटा अंश सम्झनामा आयो  । जब्सको मत छ– जबसम्म दर्शकहरू सरदर वा निम्नस्तरका टीभी कार्यक्रमहरू हेरिरहन्छन्, त्यस्ता स्तरका धारावाहिकहरू बनिरहन्छन् ।

ब्लुज : गुरु फोक्टो

डा. गोविन्द केसीको शृंखलाबद्व आन्दोलनले चिकित्सा क्षेत्रको विकार हटाउन खेलेको योगदान आम नेपालीको सामूहिक स्मृतिमा सुरक्षित छ  । त्यही आन्दोलनको सेरोफेरोमा व्यापारी दुर्गा प्रसाईसँग मार्सीको भात खाइरहेको शीर्ष नेता ओली र प्रचण्डको तस्बिर भाइरल भयो  ।

स्फटिक रारामा सबलाइम अनुभूति

माझघट्ट आइपुग्दा अँध्यारो भइसकेकाले त्यो दिन रारा ताल हेर्ने इच्छा पूरा भएन  । आधा घण्टाको दूरीमै रात बाधाको रूपमा उभियो  । बिहान भने मनमा भिन्दै स्फूर्ति पसेको थियो कारण रारा हेर्ने मेरो सपना पूरा हुँदै थियो । सपना पनि केटौले होइन । वयस्क । कुरै गर्ने हो भने, रारा हेर्ने सपना कहाँ व्यक्तिगत हुन्छ र ? त्यो त सामूहिक सपना हो ।